Jałowa martwica głowy kości udowej

Jałowa martwica głowy kości udowej zwana bywa inaczej chorobą Perthesa. Martwica dotyka tylko głowy kości udowej. Choroba najczęściej występuje u chłopców między 3. a 14. rokiem życia. Przyczyny choroby nie są znane, ale wskazuje się, że prawdopodobnie schorzenie rozwija się w wyniku nieprawidłowej pracy naczyń krwionośnych otaczających kość udową bądź przez zaburzenia endokrynologiczne. Choroba najczęściej dotyka jednego stawu biodrowego.

Objawy jałowej martwicy kości udowej

Jałowa martwica kości udowej jest to miejscowe, przewlekłe, gojące się samoistnie zaburzenie niedokrwienne, którego przyczyna nie jest znana. Schorzenie obejmuje część lub całą głowę kości udowej. Pięć razy częściej występuje u chłopców, średnio rozpoczyna się w wieku 7 lat. Choroba rozwija się niezwykle wolno, jednak nie można zaniechać pierwszych niepokojących objawów, bo im szybciej będzie zdiagnozowana, tym większe są szanse na całkowite wyleczenie.

W rozwoju choroby występują cztery fazy:

• faza wstępna, charakteryzująca się wysiękiem stawowym,
• faza druga, w której dochodzi do zagęszczenia jądra w obrębie kości udowej,
• faza trzecia, czyli stopniowy rozpad jądra głowy kości udowej,
• faza czwarta, czyli utrwalanie zmian i prób odbudowy.

Początkowe objawy są niecharakterystyczne – utykanie podczas chodzenia i ból w przedniej części uda lub w kolanie. Ruchy biodra są ograniczone. W bardziej zaawansowanej formie choroby może wystąpić przykurcz w stawie biodrowym, prowadzący do sztywności. W niektórych przypadkach dochodzi do skrócenia stopy oraz stopniowej utraty masy mięśniowej z pośladków i ud. W pozycji leżącej widoczna jest u chorego asymetria kolan.

Zwyrodnienie stawu biodrowego wymaga specjalistycznego leczenia. Nieleczona choroba prowadzi do osłabienia kości, stają się one bardziej podatne na łamliwość. Zaniedbanie schorzenia może przyczynić się do powstania nieodwracalnych zmian w obrębie stawu biodrowego.

Leczenie jałowej martwicy głowy kości udowej

W badaniach radiologicznych jałowa martwica głowy kości udowej w początkowej fazie nie ujawnia się. Pomocne w jej wykryciu są wtedy: scyntygrafia, magnetyczny rezonans jądrowy (MRI). W stanach bardziej zaawansowanych podczas badania radiologicznego widoczne jest nieznaczne spłaszczenie kości udowej oraz pogrubienie jej szyjki.

Leczenie choroby ma zmniejszyć stan zapalny, utrzymać ruchomość stawu, zapobiec zniekształceniu głowy kości udowej i wtórnemu zwichnięciu, utrzymać sferyczny kształt głowy kości. W leczeniu stosuje się różnego rodzaju przyrządy podporowe lub opatrunki gipsowe. Obecnie coraz częściej stosowane jest leczenie chirurgiczne, które zapewnia najlepsze długoterminowe wyniki dotyczące sferycznego kształtu głowy kości udowej. Choremu zaleca się wykonywanie rozmaitych ćwiczeń, zarówno biernych, jak i czynnych. Jeśli konieczna była operacja, wówczas niezbędna jest nauka chodzenia w specjalistycznym oprzyrządowaniu ortopedycznym. Ponadto poszkodowany nie może obciążać chorej kończyny. Odciążenie nogi może trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat, w zależności od tego, jak poważny był uraz.

Rokowania są mniej pomyślne, jeśli zmiany obejmują również chrząstkę wzrostową. Choroby stawu biodrowego mogą doprowadzić do zahamowania wzrostu kończyny.