Mięso

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Aneta Kościołek - dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Mięso pod różną postacią praktycznie codziennie gości na naszych stołach. Stanowi świetny dodatek do kanapek, jest stałym elementem typowo polskiego dania obiadowego. Z żywieniowego punktu widzenia mięso jest źródłem pełnowartościowego białka, którego organizm potrzebuje do budowy tkanek i syntezy hormonów, a także białek odpornościowych. Mięso i produkty mięsne wykazują charakter zakwaszający, dlatego powinny być spożywane z warzywami.

Kaloryczność mięsa

Niektóre gatunki mięs, zwłaszcza tłuste, powinny podlegać ograniczeniu w diecie osób odchudzających się. Kaloryczne są: baleron (ok. 250 kcal/100 g), mortadela (ok. 200 kcal/100 g), kaszanka (ok. 400 kcal). Z menu powinny zniknąć także smażone kotlety: schabowy, mielony. Kaloryczność obu oscyluje w granicach 300–350 kcal/100 g, co jest zazwyczaj równoznaczne z 1 porcją. Dodatkowa panierka chłonie tłuszcz jak gąbka, zwiększając znacząco kaloryczność potrawy. W przypadku osób stosujących dietę 1000 kalorii, porcja kotleta schabowego stanowi prawie 30% dziennej ilości spożywanych kilokalorii. To praktycznie 3 razy więcej niż porcja chudego mięsa z piersi indyka czy kurczaka (bez skóry) o tej samej masie. Zbędnych kilokalorii dostarczają także parówki i pasztety (w zależności od składu, gatunku – 350–400 kcal/100 g). Kaloryczność powyżej 500 kcal/100 g produktu cechuje wyroby, takie jak salami czy boczek. Jeśli zdecydujemy się na tłustą wędlinę, warto chociażby odkroić tłuszczową otoczkę, np. szynki.

Wpływ jedzenia mięsa na zdrowie

Osoby o podwyższonym stężeniu cholesterolu we krwi powinny uważać na „bomby cholesterolowe”. W ich menu nie ma miejsca na: wątróbkę wieprzową (ponad 350 mg cholesterolu/100 g) czy pasztet (ponad 370 mg/100g). Uważać należy także na salami czy kaszankę. Pamiętajmy o usunięciu skórki pokrywającej mięso – także zawiera sporo cholesterolu. Spożywanie mięsa może przyczynić się również do innych problemów zdrowotnych. Obecnie bardzo wiele osób boryka się z kwestią nadciśnienia tętniczego. Często wydaje im się, że realizują zalecenia lekarskie, przyjmując przepisane leki, redukując ilość dodawanej do potraw soli i unikając wód wysokosodowych. Dziwią się, gdy pomimo stosowania się do zaleceń, nie widać poprawy stanu zdrowia. Problem może tkwić w spożywanych przez nie produktach. Dużych ilości sodu dostarczają wędliny, szczególnie te o wysokim stopniu przetworzenia: szynki, salami, polędwice, kaszanki, balerony, kiełbasy czy parówki. Czasami jednak mięso jest wręcz wskazane. Gdy cierpisz na anemię niedobarwliwą – spowodowaną m.in. dietą ubogą w żelazo – warto zadbać o zwiększenie udziału tego pierwiastka w diecie. Żelazo występuje w dużych ilościach w: wątróbce, kaszance i krwistych befsztykach. Na wątróbkę powinny jednak uważać kobiety w ciąży, gdyż poza dużą zawartością żelaza, wątróbka jest źródłem bardzo dużej ilości witaminy A, która może być szkodliwa dla płodu, kiedy jest dostarczona organizmowi w nadmiarze.

Wartość odżywcza mięsa

Nawet przeciwnicy mięsa nie są w stanie zaprzeczyć, że mięso to dobre źródło białka, żelaza, cynku i witamin z grupy B. Najwięcej białka jest w chudym mięsie, dlatego specjaliści od żywienia zalecają, by było stałym elementem diety. Dzienne zapotrzebowanie na białko wynosi około 1 g na każdy kilogram masy ciała. Białko jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, podobnie jak żelazo. Najwięcej żelaza jest w wołowinie i cielęcinie. Na niedobory żelaza narażone są dzieci i młodzież, a także kobiety ciężarne, matki karmiące i kobiety podczas miesiączki. Kolejnym ważnym składnikiem odżywczym zawartym w mięsie jest cynk. Największe jego ilości znajdują się w wołowinie (aż 3,8 mg w 100 g). Natomiast w wieprzowinie zawarte są duże ilości witaminy B1, która jest istotna w przemianie węglowodanów i funkcjonowaniu układu nerwowego. Osoby, które palą papierosy, nadużywają alkoholu i piją zbyt dużo kawy i herbaty, mają zwiększone zapotrzebowanie na tę witaminę. Inna witamina z grupy B – witamina B2 – wśród mięs znajduje się w największej ilości w cielęcinie. Bogatym źródłem innej witaminy – niacyny (witamina PP) – jest mięso z piersi kurczaka. Witamina PP jest konieczna do właściwego funkcjonowania mózgu i układu nerwowego. W mięsie znajdują się także duże ilości witaminy B12. Jej niedobór prowadzi do niedokrwistości. Aby uniknąć niedoborów wyżej wymienionych składników, warto spożywać różne rodzaje mięs. Chude mięso drobiowe powinno częściej pojawiać się na stole niż mięsa czerwone (krwiste), które są źródłem metioniny. Metionina to aminokwas, który w organizmie przemienia się w homocysteinę podejrzewaną o działanie miażdżycorodne. Stąd osoby, u których stwierdzono miażdżycę naczyń krwionośnych, powinny wykluczyć lub przynajmniej starać się ograniczyć ich ilość w swojej diecie.

Nie warto rezygnować z mięsa – jest nie tylko smaczne, ale i bogate w składniki odżywcze. Aby nie doszło do niedoborów tych składników, warto spożywać różne rodzaje mięs na zmianę. Kilka porcji mięsa w tygodniu wystarczy, zwłaszcza gdy do diety włączy się tłuste ryby morskie i dania z roślin strączkowych.