Torbiel skórzasta

Torbiel skórzasta to najczęściej spotykana postać potworniaka dojrzałego – łagodnego nowotworu powstałego z dojrzałych, w pełni wykształconych komórek, wywodzących się z listka ektodermalnego, z którego powstają naskórek, paznokcie, włosy i gruczoły. Wszystkie pochodne ektodermy mogą znaleźć się we wnętrzu torbieli – ukształtowane włosy (takie same jak te, które rosną na ciele) oraz struktury wydzielające pot i łój. Stąd też wzięła się nazwa: torbiel skórzasta.

Występowanie i objawy torbieli skórzastych

Gonady (jajnik, rzadziej – jądro) oraz narządy zlokalizowane w pośrodkowej linii ciała, tj. przysadka, struktury wewnątrz klatki piersiowej, okolica krzyżowo-lędźwiowa, to najczęstsze miejsca występowania torbieli. Torbiele skórzaste często też lokalizują się na twarzy i wewnątrz czaszki. Rzadziej występują:

• torbiele w mózgu – są niezwykle rzadkie i wymagają interwencji neurochirurga,
• torbiele w zatokach przynosowych – usunięcie ich jest niezwykle trudne,
• torbiele rdzenia kręgowego – zazwyczaj łączą się z powierzchnią skóry.

Torbiel skórzasta to nowotwór łagodny i rzadko się zdarza, że dochodzi do jej zezłośliwienia. Może ona ujawnić się w wieku dziecięcym, jak i między 20 i 30 rokiem życia. Zmiana może nie dawać objawów długo i ujawnić się dopiero, gdy wystąpią powikłania z nią związane, np. skręt szypuły torbieli, jej zropienie, pęknięcie i inne.

Diagnostyka i leczenie torbieli skórzastych

Należy szukać pomocy lekarskiej, gdy torbiel:

• boli i wykazuje oznaki stanu zapalnego,
• rośnie lub zmienia kolor,
• jest problemem natury estetycznej i jako takiej chcemy się jej pozbyć.

Zazwyczaj usuwanie torbieli skórzastej jest nieskomplikowanym zabiegiem. Zdarza się jednak, że torbiel pęka, staje się przyczyną stanu zapalnego, bólu i gorączki, a wtedy konieczna jest natychmiastowa interwencja lekarza. W przypadku torbieli skórzastych na twarzy, przed decyzją o ich usunięciu należy się upewnić, czy nie są to inne rodzaje narośli. Warto więc wiedzieć, że:

• jako że torbiele skórzaste pojawiają się przy urodzeniu i rosną powoli, pacjent zwykle zauważa je w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania;
• torbiele skórzaste na twarzy są zwarte i nie bolą, o ile nie pękną;
• torbiele skórzaste nie są połączone z otaczającą skórą.

W rzadkich przypadkach torbiel skórzasta sięga struktur głębiej położonych niż skóra, jak na przykład jamy ustnej czy oczodołów. W takiej sytuacji lekarze zalecają przeprowadzenie tomografii komputerowej w celu dokonania oceny ewentualnego ryzyka zabiegu usunięcia torbieli.

Powierzchowne torbiele skórzaste usuwa się bardzo szybko w gabinecie zabiegowym lub w szpitalu. Przed zabiegiem lekarz oczyści miejsce operacji, zastosuje znieczulenie miejscowe, wykona nacięcie i usunie całą torbiel.

Nawet najmniejszych torbieli skórzastych nie należy usuwać samodzielnie, gdyż może się to skończyć krwawieniem, infekcją i innymi powikłaniami. Niedokładnie usunięte cysty często odrastają. Ponadto przy samodzielnym usuwaniu narośli uniemożliwia się dokonanie badania histopatologicznego, które pozwala określić rodzaj zmiany.