Zaburzenia czucia

Zaburzenia czucia mogą być różne, co wynika z dysfunkcji receptorów umiejscowionych w różnych miejscach w organizmie. Możemy wyróżnić zaburzenia czucia powierzchownego lub trzewnego. Dzięki czuciu – jednej z podstawowych funkcji układu nerwowego – organizm ludzki potrafi rozpoznać i reagować prawidłowo na różne bodźce z zewnątrz i z wnętrza ciała. Zmysły to układy czuciowe, dzięki którym bodźce węchowe, słuchowe czy smakowe są odbierane. Receptory czuciowe mogą reagować tylko na jeden rodzaj bodźców lub na czynnik o określonej wartości. Podobne receptory znajdują się także w narządach wewnętrznych oraz w skórze.

Polecane wideo:

Rodzaje czucia

Wyróżnia się dwa rodzaje czucia ze względu na miejsce występowania receptorów: czucie powierzchniowe (bodźce zewnętrzne) oraz głębokie (bodźce z narządu ruchu i z trzewi). Receptory reagują na czynniki, wytwarzając impuls, który przekazywany jest do ośrodkowego układu nerwowego. Impuls jest analizowany, powstają dzięki temu odpowiednie odczucia i reakcje ruchowe. Analiza bodźca dokonywana jest na różnych etapach – podstawowa jej część realizowana jest na poziomie rdzenia kręgowego, później na poziomie mózgowia.

Zaburzenia czucia mogą pojawić się na różnych poziomach i przyjmować różną formę. Czucie może być osłabione, jak również wyostrzone – wtedy mówi się o przeczulicy, czyli o bardziej intensywnym od normalnego odczuwaniu bodźców. Zaburzenia te mogą mieć także formę przykrego bólu lub spaczonego czucia. To ostatnie określenie odnosi się do odczuć, które w warunkach prawidłowych wcale nie występują, a nazywa się je parestezjami (np. mrowienie, drętwienie).

Przyczyny zaburzeń czucia

Przyczyny chorób neurologicznych są bardzo zróżnicowane. Mogą to być wady rozwojowe, czyli tak zwane genetyczne uwarunkowania czy następstwa patologicznej ciąży lub zaburzeń okołoporodowych. W wyniku zaburzeń rozwojowych może dojść do powstania wodogłowia, którego istota polega na nadmiernym gromadzeniu się płynu rdzeniowo-mózgowego w przestrzeniach płynowych mózgu w wyniku wzmożonego wytwarzania lub – co jest częstsze – utrudnień w jego odpływie. Układ nerwowy jest często atakowany przez drobnoustroje powodujące tzw. neuroinfekcje. Zaburzenia czucia są spowodowane uszkodzeniem nerwów obwodowych, korzeni tylnych rdzenia kręgowego albo określonych dróg nerwowych wstępujących. Mogą mieć charakter ubytkowy (np. obniżenie lub zniesienie czucia dotyku, ból, niezborność ruchów) lub charakter podrażnienia (np. dotykowa lub cieplna przeczulica, bóle korzeniowe, nerwobóle, parestezje).

Diagnostyka zaburzeń czucia

Diagnostyka chorób układu nerwowego oparta jest na wywiadach i bardzo szczegółowym badaniu przedmiotowym, które na ogół wystarczają do postawienia prawidłowego rozpoznania. Diagnostyka laboratoryjna tych chorób jest zbliżona do diagnostyki schorzeń innych układów. Oprócz badań krwi i moczu dodatkowo bada się też płyn rdzeniowo-mózgowy pobierany za pomocą nakłucia lędźwiowego. Płyn poddawany jest analizie morfologicznej, biochemicznej, wykonuje się jego posiewy oraz badania cytologiczne i immunologiczne. Ważną rolę w diagnostyce neurologicznej odgrywają badania encefalograficzne, szczególnie przydatne w padaczce, oraz elektromiograficzne – w patologiach neurotransmisji w mięśniach. Najlepiej jednak udać się do neurologa, który przeprowadzi diagnostykę wszystkich objawów, czyli badanie neurologiczne. Niewykluczone są także konsultacje okulistyczne, badania MR głowy. Wówczas będzie można ustalić, co jest przyczyną tego rodzaju zaburzeń.

Sylwia Michalczyk, ponad rok temu

Bibliografia

  • Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
  • Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
  • Bassetti C., Daetwyler C., Mumenthaler M. Diagnostyka różnicowa w neurologii, Urban & Partner, Wrocław 2008, ISBN 978-83-7609-036-8

Źródła zewnętrzne

Neurologia

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zaburzenia czucia
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Zaburzenia czucia
Powikłania cukrzycy

Amputacja stopy cukrzycowej

Amputacja stopy cukrzycowej Odtwórz wideo

. Zaburzenia czucia objawiają się bólem, brakiem odczuwania temperatury i dotyku. Ta odmiana stopy cukrzycowej rokuje dobrze dla pacjenta, gdyż w tym przypadku krew prawidłowo dopływa do kończyny. Trzeba zwrócić uwagę...

Udar mózgu - klasyfikacja, rodzaje, przyczyny, objawy, diagnostyka, profilkatyka

Co 8 minut dochodzi do udaru mózgu

Co 8 minut dochodzi do udaru mózgu Odtwórz wideo

(czasem wiec opadający kącik ust); objawy porażenia ruchowego; zaburzenie czucia po jednej stronie ciała; zaburzenia wzroku; utrata świadomości. (...) - do typowych objawów nadchodzącego udaru należą: mdłości; nagle...

Powikłania cukrzycy

Powikłania cukrzycy: jak ich uniknąć?

Powikłania cukrzycy: jak ich uniknąć? Odtwórz wideo

Przewlekłe powikłania cukrzycy mogą być bardzo poważne. Długoletnie trwanie choroby może prowadzić do uszkodzenia tkanek i narządów i w efekcie ich nieprawidłowe funkcjonowanie. Powikłania cukrzycy to tak poważne uszkodzenia jak: retinopatia cukrzycowa...

Guz mózgu - objawy, diagnostyka, rodzaje, leczenie

Objawy, które mogą świadczyć o guzie mózgu

Objawy, które mogą świadczyć o guzie mózgu

powoduje problemy z prawidłowym funkcjonowaniem. Pacjent odczuwa bóle kończyn lub cierpi na zaburzenia czucia jednej ze stron ciała. O guzie rozwijającym się w mózgu świadczyć mogą także problemy z równowagą. Zataczanie...

Neurologia

Drętwieją ci nogi? Sprawdź, dlaczego

Drętwieją ci nogi? Sprawdź, dlaczego

Stwardnienie rozsiane Jest to choroba autoimmunologiczna mózgu i kręgosłupa. Schorzenie najczęściej występuje u kobiet w wieku 20-40 lat. Stwardnienie jest powodowane przez uszkodzenie osłonki mielinowej, która stanowi warstwę ochronną komórek nerwowych....

Objawy cukrzycy - pierwsze symptomy, wczesna diagnoza

Pięć chorób, które można pomylić z cukrzycą

Pięć chorób, które można pomylić z cukrzycą

Cukrzyca choroba cywilizacyjna Cukrzyca to choroba cywilizacyjna XXI wieku. Jest jedną z głównych przyczyn śmierci na całym świecie. W Polsce na to schorzenie cierpi około 3 mln osób. Rocznie umiera ponad 21 tys. osób. Dlatego ważne jest, by zwracać uwagę...

Problemy z seksem

Seks niepełnosprawnych

Seks niepełnosprawnych Odtwórz wideo

lub braku czucia w pochwie, niedostatecznej lubrykacji. Problemy fizjologiczne niepełnosprawnych związane z seksem można leczyć. Istnieją metody

Krew i naczynia krwionośne

Ostre niedokrwienie kończyny dolnej: objawy

Ostre niedokrwienie kończyny dolnej: objawy Odtwórz wideo

, ochłodzenie kończyny, obrzęk kończyny, zapadnięcie się żył w kończynie, zaburzenia czucia powierzchownego i głębokiego, drętwienie nogi, parestezje, brak tętna w kończynie. W przypadku jeśli u danej osoby pojawią...

Żywienie

Choroby, o jakich może świadczyć ból pleców

Choroby, o jakich może świadczyć ból pleców

Niedowład nóg, zaburzenia czucia, blokada w oddawaniu moczu. To tylko niektóre z objawów zespołu końskiego ogona. Choroba powstaje wskutek uszkodzenia (...) końcowego odcinka rdzenia kręgowego, który popularnie nazywa...