Jaskra a ślepota

Jaskra to choroba przewlekła, na całe życie. Polega na postępującym uszkodzeniu (neuropatii) nerwu wzrokowego przez zbyt wysokie ciśnienie wewnątrz gałki ocznej i/lub długotrwałe niedokrwienie nerwu wzrokowego. Nie da się jej wyleczyć ani cofnąć jej skutków. Czy jednak jaskra to zawsze wyrok? Czy nieodwołalnie prowadzi do ślepoty? Odpowiedź brzmi: NIE. Jaskra nie musi oznaczać utraty wzroku. Tylko nieleczona powoduje ślepotę. Przy natychmiastowym rozpoczęciu terapii, systematycznym przyjmowaniu leków oraz regularnych kontrolach okulistycznych postęp choroby da się zahamować.

Polecane wideo:

1. Przebieg jaskry

Gdy ciśnienie wewnątrzgałkowe jest za wysokie dla danego oka (mimo że może mieścić się w granicach normy) następuje powolne niszczenie nerwu wzrokowego w części wychodzącej z gałki ocznej (tarcza nerwu wzrokowego). Podobne skutki może wywołać długotrwałe niedokrwienie tarczy nerwu. Zanik włókien nerwowych postępuje zwykle w tej samej kolejności u wszystkich chorych. Powoduje to charakterystyczne dla jaskry ubytki w polu widzenia. Między innymi na podstawie stopnia ograniczenia pola widzenia można ocenić stadium zaawansowania choroby.

Jaskra to podstępne schorzenie. Zanik włókien nerwowych nie postępuje równomiernie w obu oczach. Sprawia to, że nawet duże ubytki w polu widzenia w jednym oku są kompensowane przez drugie. Między innymi dlatego jaskra rozpoznawana jest tak późno. Poza tym większość przypadków jaskry (jaskra z otwartym kątem przesączania) praktycznie nie daje żadnych objawów. Dopiero znaczne uszkodzenie nerwu wzrokowego powoduje osłabienie ostrości wzroku. Zwykle dopiero to skłania chorych do wizyty u lekarza.

Jaskra to choroba przewlekła i postępująca. Jeżeli w odpowiednim czasie nie rozpocznie się leczenia, doprowadzi do całkowitego zniszczenia nerwu wzrokowego najpierw w jednym, a potem w drugim oku. Cały sens badań profilaktycznych oraz szybkiego wprowadzenia leczenia polega na tym, aby wykryć chorobę jak najwcześniej i jak najszybciej rozpocząć terapię. Leczenie nie jest w stanie naprawić uszkodzeń wywołanych przez jaskrę. Może jednak powstrzymać jej postęp. Osoby chorujące na jaskrę, stosujące się do zaleceń lekarza zachowują zdolność widzenia do końca życia.

2. Zapobieganie utracie wzroku z powodu jaskry

Jaskra jest jedną z najczęstszych przyczyn ślepoty na świecie. Jednak utraty wzroku można uniknąć. Są dwa główne czynniki wpływające na rokowanie w jaskrze. Po pierwsze ważne jest zaawansowanie choroby w momencie jej rozpoznania. Im wcześniej wykryta, tym większe szanse na zachowanie jak najlepszej jakości widzenia do końca życia. Drugim równie ważnym czynnikiem jest skuteczne leczenie jaskry. Efektywna terapia zależy przede wszystkim od systematycznego przyjmowania leków oraz regularnych wizyt kontrolnych u okulisty oceniających efektywność tego leczenia i postęp choroby.

3. Wczesne wykrywanie i profilaktyka jaskry

W większości przypadków jaskrze nie da się zapobiegać. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia choroby, trzeba zwalczyć możliwe do usunięcia czynniki predysponujące do rozwoju jaskry. Polega to przede wszystkim na prawidłowym leczeniu stanów wpływających na powstanie choroby: cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, niedociśnienia tętniczego (zwłaszcza w godzinach nocnych), choroby niedokrwiennej serca oraz innych chorób naczyniowych.

Przy występowaniu czynników ryzyka, których nie da się modyfikować, należy zgłaszać się regularnie (1-2 lata) na badania okulistyczne w celu aktywnego poszukiwania jaskry. Do takich czynników należą: wiek (zwłaszcza > 40-50 lat), płeć żeńska, występowanie jaskry w rodzinie, krótkowzroczność, wrodzone i nabyte wady narządu wzroku.

Czasami jaskra dotyka osób bez powyższych czynników (z wyjątkiem wieku). Dlatego, zwłaszcza po ukończeniu 40 lat, przy zaobserwowaniu jakichkolwiek zaburzeń widzenia, należy pójść do okulisty. Ponadto zaleca się, aby każda osoba powyżej 40 roku życia zgłaszająca się do okulisty w celu doboru okularów miała wykonane dokładne badanie okulistyczne z oceną tarczy nerwu wzrokowego i pomiarem ciśnienia wewnątrzgałkowego. Postępowanie takie jest niezwykle istotne, ponieważ wczesna diagnostyka jaskry i szybkie rozpoczęcie leczenia zapobiega powstawaniu nieodwracalnych uszkodzeń nerwu wzrokowego i utracie wzroku.

4. Leczenie jaskry

Leczenie jaskry ma olbrzymi wpływ na rokowanie. Brak leczenia lub jego nieskuteczność nieuchronnie prowadzą do ślepoty. Aby zapobiec całkowitej utracie wzroku należy stosować się do wszystkich reguł terapii jaskry.

Leczenie ma na celu obniżenie ciśnienia wewnątrz gałki ocznej do takiego poziomu, aby nie powodowało zaniku nerwu wzrokowego. Ponadto przez całą dobę ciśnienie musi utrzymywać się na mniej więcej stałym poziomie. Wahania ciśnienia wewnątrzgałkowego, nawet przy względnie niskich wartościach również powodują postęp choroby. Aby utrzymać niskie ciśnienie wewnątrzgałkowe przy wahaniach kropli do oczu należy przyjmować regularnie w godzinach ustalonych z lekarzem.

Ponadto należy zgłaszać się na wyznaczone badania kontrolne (co 3-6 miesięcy). Z czasem skuteczność leków przeciwjaskrowych nieco maleje. Dlatego co jakiś czas trzeba sprawdzać efektywność terapii i czy choroba nie postępuje. To wszystko sprawia, że jaskra, chociaż niewyleczalna, zostanie powstrzymana. Jednym słowem jaskra może, ale nie musi oznaczać ślepoty. Przy dobrych chęciach osłabienie widzenia da się powstrzymać. Przy prawidłowym leczeniu użyteczną ostrość wzroku można zachować do końca życia.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, leczenie
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, leczenie
Zaćma - klasyfikacja, objawy, leczenie

Jaskra a zaćma

jaskry. Obie te choroby oczu mogą wywołać ślepotę. Różnice między zaćmą a jaskrą Obie te choroby oczu przy braku diagnozy (...) . roku życia. Zaćma może się pojawić również...

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, leczenie

Czy jaskra jest chorobą ludzi starszych?

sprzyjających rozwojowi jaskry jest wiek, ponieważ pojawia się u ok. 2% ludzi po 30. roku życia, a wraz z wiekiem częstotliwość jej występowania wzrasta (...) Jaskra jest to choroba charakteryzująca...

Okulistyka

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, leczenie

ślepotę. Do rozwoju jaskry przyczynia się kilka czynników, a głównym z nich jest czynnik dziedziczenia. Jeśli w rodzinie pojawiła się ta choroba (...) jest ten sam - stałe pogorszenie widzenia...

Jaskra - przyczyny, rodzaje i objawy, leczenie

Wzrost ciśnienia śródgałkowego

wzrokowego, co prowadzi do uszkodzenia włókien nerwowych siatkówki, a to z kolei objawia się zmianami w polu widzenia. Jednak powstawanie jaskry (...) Jaskra ze względu na wyróżnianie kilku jej odrębnych...

Trabekulektomia

Ostra jaskra

Ostra jaskra

Prawe oko zaatakowane przez jaskrę.

Choroby i dolegliwości

Okulistyka

mogą mieć charakter wrodzony (ślepota barw), mogą być także wywołane przez czynniki środowiskowe (zwichnięcie soczewki), zmiany w oku związane (...) zajmuje higiena oczu, jaka pomaga ostrzec je przed kontaktem ze szkodliwymi czynnikami...

Leczenie jaskry - krople, terapia laserem, zabiegi chirurgiczne

Długoterminowe leczenie jaskry z otwartym kątem przesączania

Jaskra to choroba przewlekła, postępująca i nieuleczalna. Oznacza to, że trwa do końca życia, a nieleczona nasila się, prowadząc do całkowitej (...) ślepoty. Nie da się cofnąć zmian, jakie się dokonały w oczach pod wpływem...

Okulistyka

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki w roli głównej

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki w roli głównej

choroby. Zmiany postępują powoli i stopniowo, a kompletna ślepota nie jest częsta (zależy to od rodzaju dziedziczenia). Działania mające za zadanie uporać (...) pogorszenie widzenia, a w końcu - utratę...

Rodzaje jaskry

Jaskra wtórna

może być wynikiem mechanicznego zatkania - którego przyczyną może być wysięk, guz, zrost, a także blokująca nasada tęczówki. Jaskra wtórna (...) Marchesaniego, zespołu Marfana i zaćmy), po operacjach przeprowadzanych...

Okulistyka

Zaburzenia widzenia

Zaburzenia pola widzenia mogą być objawem wielu chorób miejscowych, jak np. jaskra, zaćma, a także ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca (...) widzenia? Nagłe zaburzenia widzenia, takie jak ślepota,...