Przejdź na WP

Opóźnienie szczepień na grypę. Chętni czekają, szczepionek wciąż nie ma

Zaczyna się jesień, najlepszy czas na szczepienie, które mogłoby uchronić przed grypą. Przychodnie potwierdzają: jest zainteresowanie i chętni pacjenci. Problem stanowi jednak niedostępność szczepionek.

Zobacz film: "Nawyki zwiększające ryzyko zachorowania na grypę"

1. Przyczyny opóźnienia szczepień na grypę

Opóźnienie w dostawie szczepień dotyczy nie tylko Polski. To efekt działań WHO. Coroczne zalecenia w kwestii składu antygenowego szczepionek przeciw grypie tym razem wydano z miesięcznym opóźnieniem. Przyczyną była konieczność pogłębionych badań nad szczepem A/H3N2.

- Szczepionka przeciw grypie chroni przed określonym szczepem wirusa. Wirus grypy ma tendencję do szybkich mutacji, w związku z czym co roku opracowuje się nowe szczepionki - wyjaśnia lekarz Aleksandra Katarzyńska.

Ministerstwo Zdrowia potwierdza: "Wirus grypy często ulega mutacji. Jednak przygotowując szczepionkę na kolejny rok, odpowiednie służby na podstawie badań epidemiologicznych prognozują, jaki typ wirusa będzie obecny na danym obszarze".

Skutkiem było opóźnienie produkcji i dystrybucji szczepionki na grypę. Zgodnie z zaleceniami wcześniejsze szczepienie ma większą skuteczność, ponieważ niezbędne są 2-3 tygodnie, aby organizm uzyskał odporność. Uważa się jednak, że optymalny jest czas między wrześniem a grudniem.

Niedostępność dotyczy szczepionki Vaxifrip Tetra w postaci zawiesiny do wstrzykiwań domięśniowo lub podskórnie. Natomiast w części aptek jest już szczepienie Influvac Tetra.

Nie zaleca się jednak samodzielnego zakupu i transportu do punktów szczepień, ze względu na możliwość uszkodzeń preparatu, jeśli warunki przechowywania nie będą odpowiednie. Optymalnym rozwiązaniem jest skorzystanie z preparatów przechowywanych i podawanych od razu w placówkach medycznych.

2. Brak szczepionek na grypę

Zgodnie z danymi Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny w sezonie 2018/2019 na grypę zmarły w Polsce 143 osoby, zachowało blisko 3,7 mln osób, z czego prawie 15 tys. osób wymagało hospitalizacji.

Szczepienie może chronić przed zachorowaniem lub zminimalizować skutki przebiegu grypy u pacjenta. Dlatego zaleca się je osobom szczególnie narażonym na chorobę i jej powikłania, np. osobom starszym. Dla tych, którzy mają więcej niż 65 lat, są to szczepienia bezpłatne. Chętnych jest sporo, ale z powodu braku szczepionek muszą czekać.

Zadzwoniliśmy do kilku przychodni. - W drugiej połowie września będziemy mieć darmowe szczepionki dla chętnych osób 65 plus - poinformowano nas w pierwszej.

- Mamy kontakt z przedstawicielem, 19 września mają być u nas te nieodpłatne szczepionki. Są chętni, ja sama też się szczepię. Zainteresowanie nie jest większe po zeszłorocznej fali zachorowań. Jest takie jak zawsze - poinformowano nas w kolejnej przychodni.

- Nie mamy jeszcze szczepionek. Ponoć 20 września mają dojechać, ale to nie jest jeszcze potwierdzona informacja. Chętni pacjenci czekają, bo jest zainteresowanie - w kolejnej przychodni otrzymaliśmy podobne zapewnienia.

Jak podaje producent szczepionki Influvac Tetra, pierwsza partia szczepionek przeciw grypie na sezon 2019/2020 jest już dostępna na polskim rynku.

Zgodnie z danymi uzyskanymi z Ministerstwa Zdrowia, zatwierdzono zmiany w zakresie corocznej aktualizacji składu jakościowego substancji czynnych w szczepionkach przeciw grypie na sezon 2019/2020 dla produktów leczniczych Influvac, Influvac Tetra, Fluarix Tetra i Vaxigrip Tetra, zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia oraz wytycznymi Europejskiej Agencji leków.

- Obecnie, zgodnie z informacji zawartymi w Zintegrowanym Systemie Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi na rynku, są dostępne następujące szczepionki na grypę: Influvac, w ilości 16 193 opakowania w obrocie hurtowym i 2310 opakowania w obrocie detalicznym oraz Influvac Tetra,  w ilości 329 932 opakowania w obrocie hurtowym i 54 807 opakowania w obrocie detalicznym - informuje Marta Drypczewska, starszy specjalista z Biura Komunikacji Ministerstwa Zdrowia.

Nadal trwa oczekiwanie na szczepionkę Vaxifrip Tetra, która jest nieodpłatna dla seniorów.

3. Kto powinien się szczepić na grypę?

Grupa osób po 65. r.ż., zgodnie z danymi Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy to statystycznie 90 proc. ofiar śmiertelnych grypy.

Wskazaniem do szczepienia jest również ciąża lub planowanie ciąży, ponieważ grypa może powodować zwiększone ryzyko poronienia i porodu przedwczesnego, choroby układy oddechowego u matki, łącznie z ostrą niewydolnością. U płodu może dojść do zaburzeń akcji serca lub zgonu. Uważa się, że szczepienie w okresie prenatalnym chroni dziecko także w pierwszym półroczu po narodzinach.

Ministerstwo Zdrowia podaje, kogo należy szczepić: zdrowe dzieci po szóstym miesiącu życia, osoby w wieku powyżej 55 lat. Szczepionkę na grypę powinni otrzymać też chorzy na astmę i inne przewlekłe schorzenia układu oddechowego, osoby z chorobami układu krążenia i nerek, o obniżonej odporności, np. po przeszczepach, zakażeni HIV i chorzy na nowotwory układu krwiotwórczego, a także osoby z cukrzycą.

Szczepienie chroni przed grypą i ryzykiem powikłań
Szczepienie chroni przed grypą i ryzykiem powikłań (Ogólnopolski Program Zwalczania Grypy)

Zgodnie z danymi Ministerstwa Zdrowia, zaszczepić powinien się "każdy, kto chce uniknąć zachorowania na grypę". Wymienia się również osoby pracujące w służbie zdrowia, handlu, transporcie, szkołach, gdzie kontakt z wieloma osobami zwiększa ryzyko rozwoju choroby.

4. Szczepionka na grypę - wskazania i przeciwwskazania

Dostępne szczepionki mogą mieć różne postaci, m.in. formę zastrzyku lub postać wziewną, donosową. Wbrew obawom wielu pacjentów samo szczepienie nie powoduje zachorowania na grypę.

- Dostępna na rynku szczepionka czterowalentna Vaxigrip Tetra, podobnie jak pozostałe szczepionki na grypę, nie zawiera żywych wirusów. Powiem więcej, nie zawiera wirusów martwych czy sztucznie osłabionych, a tylko fragmenty białek wirusa grypy. Jeśli nie ma żywych wirusów, to nie sposób zachorować na chorobę, która jest wywoływana tylko przez żywe wirusy grypy. Szczepionka na grypę chroni przed grypą, a niestety nie chroni przed katarem, bólem gardła, stanem podgorączkowym. Grypa tzw. hiszpanka po zakończeniu I Wojny Światowej zabiła więcej ludzi w ciągu jednego roku niż działania wojenne w czasie wspomnianej wojny. Dziś mamy inne czasy, lepszą opiekę medyczną, ale choroba jest nadal bardzo groźna. Szczepmy się. Ryzyko powikłań jest niewielkie, a korzyści ogromne - apeluje internista Łukasz Wroński.

Specjaliści zapewniają również, że szczepionki opracowano właśnie z myślą o tych, którzy na grypę są najbardziej narażeni i przechodzą ją najciężej, jak osoby starsze, u których powikłania mogą prowadzić do zgonu.

Szczepienie na grypę zmniejsza ryzyko zachorowania, niesie małe ryzyko powikłań
Szczepienie na grypę zmniejsza ryzyko zachorowania, niesie małe ryzyko powikłań (123RF)

Prof. dr hab. n. med. Adam Antczak, przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy, podkreśla: "Seniorzy nie tylko są o wiele bardziej narażeni na pogrypowe powikłania, ale też sam przebieg choroby jest u nich o wiele cięższy w porównaniu do osób młodszych. Ze względu na częste komplikacje pogrypowe, znacznie lepiej jest zapobiegać niż leczyć. Szczepienia przeciw grypie są najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zarażeniom wirusem grypy".

- Radziłabym dbać o zdrowie, unikać infekcji i korzystać corocznie ze szczepień ochronnych. Profilaktyka jest niezwykle ważna i pozwala uniknąć zachorowania, a co za tym idzie, powikłań związanych z grypą - podkreśla lek. med. Aleksandra Witkowska.

Specjalista medycyny rodzinnej, dr n. med. Andrzej Niemirski ostrzega: - Wystarczy nawet sekunda bezpośredniego kontaktu z wydzielinami chorego zakażonego, aby się zarazić. Jeśli do typowych objawów grypy: gorączki, bólów mięśni, osłabienia, suchego kaszlu dołączą takie objawy, jak: duszność, szybka męczliwość, odkrztuszanie śluzoworopnej wydzieliny, rzężenia w piersiach, śluzoworopny katar, obrzęki nóg, świadczy to o powikłaniach i wymaga konsultacji lekarza.

Samo szczepienie nie powinno budzić obaw. Ostrożność muszą zachować jedynie osoby, które mogą być uczulone na składniki szczepionki. Przeciwskazaniem jest udokumentowane uczulenie na białko jaja kurzego. W razie wątpliwości nie należy się bać, w gabinetach szczepień są dostępne zestawy antywstrząsowe. W szczepionkach znajdują się również potencjalnie uczulające śladowe ilości antybiotyku (split- neomycyna, subunit-gentamycyna). Nie szczepi się osób, które już mają infekcje z gorączką w przebiegu lub po poprzednich szczepieniach na grypę doświadczyły zespołu Guillaina-Barrégo.

- Szczepionki na grypę są bezpieczne. Na pewno powinni się szczepić wszyscy z chorobami przewlekłymi i osoby starsze. Jestem zwolennikiem szczepienia wszystkich. Przeciwwskazaniem jest uczulenie na białko jajka kurzego, gentamycynę i ostra choroba gorączkowa - mówi dr n. med. Diana Kupczyńska.

Zobacz też: Kiedy warto zaszczepić się na grypę? Im wcześniej, tym lepiej

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy