Ucho pływaka

Zapalenie ucha zewnętrznego jest wywołane jego stałym zawilgoceniem, stąd nazwa ucho pływaka. Uszy są stale narażone na wilgoć: podczas pływania, kąpieli i mycia głowy. Również obecność nadmiaru zalegającej woskowiny jest przyczyną wilgotności i lepkości ucha zewnętrznego.

Najczęściej osusza się je patyczkami z watą (pomimo zakazu), usuwając jednocześnie część naskórka, a uszkodzenie skóry stwarza dla bakterii chorobotwórczych miejsce do rozmnażania się.

Ucho pływaka może również pojawić się, gdy:

• przebywa się dłużej w miejscu o podwyższonej wilgotności powietrza i wysokiej temperaturze (np. w krajach tropikalnych lub w saunie),
• podrażnia się ucho, np. wtykając w nie głęboko patyczek kosmetyczny,
• zbyt głęboko wtyka się do uszu słuchawki,
• zażywa się w lecie kąpieli w zanieczyszczonych zbiornikach wodnych lub nie dba się o dobre osuszenie uszu po tym, jak dostała się do nich woda.

W tej chorobie dochodzi do uszkodzenia nabłonka wyściełającego przewód słuchowy, co sprzyja rozwojowi bakterii i grzybów.

Pierwsze objawy to swędzenie przechodzące w podrażnienie i zaczerwienienie. Nieleczone zapalenie ucha przechodzi w pełnoobjawowe zakażenie z wyjątkowo silnym bólem.

Wówczas niezbędna jest interwencja lekarska i prawdopodobnie leczenie antybiotykami oraz glikokortykosteroidami. Inne częste objawy to: ból ucha, odczuwany szczególnie podczas jedzenia, dokuczliwe swędzenie, uczucie zatkania ucha, niewielki wyciek z niego, gorączka.

Diagnozę stawia lekarz po badaniu. Najczęściej stosowane są krople z antybiotykiem do ucha, czasem antybiotyki doustne. Ból zmniejszają leki przeciwbólowe. Należy pamiętać także, aby w czasie kąpieli chronić ucho przed wilgocią. Niewłaściwie leczone schorzenie może postępować.

Sposoby zapobiegania i leczenia tej choroby:

• należy osuszać dokładnie uszy po ich kontakcie z wodą,
• należy unikać pływania w zanieczyszczonych zbiornikach,
• należy unikać przeciągów,
• należy stosować odpowiednie krople, które utrzymują prawidłową wilgotność w uchu,
• osoby, które nurkują, mogą korzystać z odpowiednich zatyczek do uszu, a po wypłynięciu powinny zakładać czapkę,
• leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, tj. aspiryna czy paracetamol, złagodzą dokuczliwy ból ucha do czasu wizyty lekarskiej,
• ciepłe okłady także łagodzą ból – można użyć nagrzanego ręcznika, butelki z gorącą wodą lub poduszki elektrycznej ustawionej na słabe grzanie,
• nie wolno całkowicie usuwać woskowiny, która spełnia ważną funkcję ochronną i zabezpiecza zewnętrzny przewód słuchowy poprzez odpowiednie nawilżenie,
• wazelina jest potrzebna w przypadku zanikania woskowiny, gdyż skutecznie ją zastępuje,
• domowe preparaty osuszające są szczególnie wskazane w przypadku skłonności do zapaleń ucha i częstego pływania,
• czysta woda – najlepiej nie kąpać się w brudnej wodzie, np. czysty basen lub kąpielisko stwarzają mniejsze ryzyko zapalenia ucha.

Aparaty słuchowe mogą być przyczyną infekcji, gdyż zatykają ucho, zwiększając wilgotność zewnętrznego przewodu słuchowego. Zaleca się także stosowanie dużych tradycyjnych słuchawek audio zamiast tych małych, wkładanych w przewód słuchowy.

Źródła

1. Zapalenie ucha zewnętrznego - czynniki etiologiczne, analiza objawów podmiotowych i przedmiotowych
2. Durko M., Godycki-Ćwirko M., Kosiek K., Latkowski B. Choroby uszu, nosa, jamy ustnej, gardła i krtani, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3705-0
3. Janczewski G., Kosiek K., Latkowski B., Olszewski J. Algorytmy diagnostyki i postępowania w otorynolaryngologii, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-41-8
4. Latkowski B. Otorynolaryngologia - kompendium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3628-2