Znamiona

Znamiona należy od czasu do czasu kontrolować dermatologicznie. Nie wystarczy wytłumaczenie, że nowo powstające pieprzyki są skutkiem przebywania na słońcu. Warto umieć odróżniać znamiona od zwykłych pieprzyków. Nieprawidłowości skórne mogą się bowiem wraz z wiekiem zezłośliwić. Niebezpieczne znamiona pod wpływem intensywnego oddziaływania promieni słonecznych często przeobrażają się w czerniaka, czyli raka skóry.

Rodzaje znamion

Pieprzyki i znamiona to wrodzone nieprawidłowości skórne. Spowodowane są niedoborem albo nadmiarem składników tkankowych. Znamiona w większych ilościach bardzo często pojawiają się na skórze wraz z wiekiem i utrzymują się na ciele przez całe życie.
Znamiona mogą mieć zróżnicowaną formę, kształt oraz kolor. Pojawiają się na każdej części ciała. Mogą być niebezpieczne w przypadku podrażnienia mechanicznego lub promieniowania UVB, ulegając modyfikacji w złośliwy nowotwór skóryczerniak

Znamiona barwnikowe można podzielić na dwie grupy:
  • znamiona melanocytowe – nie wywołują żadnych dolegliwości. Mogą mieć różnego rodzaju barwy i kształty. Znamiona melanocytowe są płaskie i powiększają się wraz ze wzrostem ciała. Liczniej pojawiają się latem bądź w okresie przekwitania. Istnieją tzw. znamiona błękitne, które nie są powodem do niepokoju. Przybierają barwę od jasnoniebieskiej aż do czarnej i umiejscowione są zazwyczaj na twarzy i kończynach;
  • znamiona komórkowe – na ogół nie grożą zmianami złośliwymi i mogą przybierać różne kształty – od małych guzków, poprzez uwypuklenia, brodawki, owłosienia, aż po płaskie plamki.


Czasami mogą pojawić się znamiona patologiczne, które mogą wskazywać na raka skóry. Czerniak najczęściej występuje u kobiet. Wcześnie wykryty jest uleczalny w 90% przypadków. Jeśli na twoim ciele występują dziwne, nieregularne znamiona, ważne stają się profilaktyka i systematyczne wizyty u dermatologa.
Rak skóry może pojawić się u każdego, ale w grupie zwiększonego ryzyka znajdują się osoby:

  • z uwarunkowaniami genetycznymi – liczne znamiona, przypadki czerniaka w rodzinie,
  • o jasnym fototypie skóry – jasna karnacja, blond włosy, niebieskie oczy,
  • często korzystające z solarium,
  • narażone na poparzenia słoneczne.

Badanie znamion

Aby ocenić, czy znamiona barwnikowe są niebezpieczne, przeprowadza się specjalistyczne, bezbolesne badanie dermatoskopowe. Dermatolog ogląda dobrze oświetlone znamię w dużym powiększeniu (mikroskopia powierzchniowa) i ocenia jego powierzchnię. Zwraca uwagę na asymetrie, brzegi, kolor, średnicę i strukturę znamienia. Jeżeli jakieś znamiona i pieprzyki budzą wątpliwości, profilaktycznie usuwa się je i zleca badanie histopatologiczne. Badanie dermatoskopowe powinno być wykonywane przynajmniej raz w roku, zwłaszcza po okresie letnim (intensywna ekspozycja na słońce). W przypadku osób z grupy ryzyka wizyty kontrolne u dermatologa powinny być częstsze.
Jak wykazują dane statystyczne, w 25% przypadków raka skóry czerniak powstaje w obrębie już istniejących znamion barwnikowych. Znamiona można badać samodzielnie, korzystając z metody ABCDE oraz metody „brzydkiego kaczątka”.

Metoda ABCDE:


  • A oznacza asymetrię (ang. asymmetry) – jedna połowa znamienia nie powinna różnić się od drugiej,

  • B oznacza brzegi (ang. border) – niebezpieczne znamiona mają nieregularne krawędzie, nieostrości,
  • 
C oznacza kolor (ang. color) – niepokojąca jest niejednolita barwa znamienia, 

  • D oznacza średnicę (ang. diameter) – niebezpieczne są wszystkie znamiona, których średnica przekracza 5 mm;

  • E oznacza ewolucję (ang. evolution, elevation) – zastrzeżenia budzą znamiona, które zmieniają się w czasie, ulegają uwypukleniu, zwiększają się, zmieniają kolor, krwawią, swędzą bądź są obrzęknięte. 



 

Metoda „brzydkiego kaczątka”:


U tej samej osoby znamiona barwnikowe wyglądają zazwyczaj podobnie – mają podobne kształty, kolor, wielkość. „Brzydkie kaczątko” to takie znamię, które nie przystaje do pozostałych, przez co może być uznane za potencjalnie niebezpieczne.

Aby znamiona barwnikowe nie przeobraziły się w nowotwór złośliwy, warto stosować kremy z filtrami ochronnymi do opalania, ochraniać brodawkujące znamiona przed intensywnym słońcem (zaklejać plastrem, zasłaniać ubraniem) i ograniczyć korzystanie z solarium.

Przypisy
Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9
Chorzelski T., Jabłońska S. Choroby skóry, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2430-7
Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5

Artykuły Znamiona

Znamię Beckera (ang. Becker's nevus) to rzadko występująca choroba, polegająca na pojawieniu się i stopniowym rozrastaniu brązowej plamy na skórze, o nieregularnych krawędziach i często pokrytej ...

Usuwanie znamion na skórze bywa koniecznością. Znamiona na skórze występują u każdego z nas, mniej więcej mamy ich ponad dwadzieścia sztuk na całym ciele. Znamiona to zmiany nowotworowe skóry, ...

Każda z nas doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że obserwacja znamion skórnych jest bardzo ważna w profilaktyce czerniaka. Kiedy warto usunąć pieprzyki?

Do uzależnień i zachowań nałogowych zalicza się m.in.: alkoholizm , narkomanię , zaburzenia odżywiania , lekomanię, siecioholizm , pracoholizm , nikotynizm , seksoholizm i hazard . Nałogi niszczą ...

Przebarwienia skóry, a także jej odbarwienia to dość częste zaburzenia koloru skóry. Najczęściej są to plamki, znamiona lub większe plamy o jaśniejszym lub ciemniejszym kolorze niż naturalny. W ...

Jeśli złość sprawia, że stajesz się blady, wściekłość z kolei powoduje, że twoja twarz oblewa się czerwienią, z powodu zimna zaś siniejesz, to takie zmiany barwy skóry są zasadne i łatwo ...

Dermabrazja to zabieg, który może przynieść twojej skórze naprawdę wiele korzyści. Jest szczególnie przydatny, jeśli twoja skóra wymaga gruntownej interwencji.

Korzyści z dermabrazji

Czerniak jest jednym z najbardziej złośliwych i najczęściej diagnozowanych nowotworów złośliwych u ludzi rasy białej. W niektórych populacjach, narażonych na duże dawki promieniowania UV , jest to ...

Czerniaki złośliwe są niezwykle trudne w leczeniu, a dodatkowe niebezpieczeństwo wynika z faktu, że szybko rosną i licznie się rozprzestrzeniają, tworząc nowe przerzuty w organizmie chorego.

Ból towarzyszący oparzeniu słonecznemu wydaje się trwać wieczność, powodując, że większość dotkniętych nim osób rezygnuje z pobytu na wakacjach. Okazuje się jednak, że można uniknąć takiej ...

Ból towarzyszący oparzeniom słonecznym wydaje się trwać wieczność, powodując, że większość dotkniętych nim osób rezygnuje z dalszego pobytu na wakacjach. Ważny jest zatem umiar w kąpielach słonecznych.

Czym różni się manipulacja od perswazji? Oba terminy na pewno mieszczą się na gruncie psychologii społecznej i wpływu społecznego , ale nie są terminami, które można stosować zamiennie. Mechanizmy ...

Laser frakcyjny służy do odmładzania twarzy, rąk i dekoltu oraz usuwania blizn potrądzikowych . Laser CO2 emituje wiązkę dwutlenku węgla, dzięki czemu przyspiesza szybką odnowę stref zniszczonych. ...

W momencie, kiedy zdrowe dziecko przyjdzie na świat, na pewno odczujesz ulgę. Jeśli jednak jesteście podobni do większości nowo upieczonych rodziców, ta ulga nie potrwa długo. Nieprzewidziane ...

Noworodki często dopada czkawka i nadmierna produkcja gazów. Zdarza im się także pluć. Takie zachowanie często przyprawia rodziców o zawrót głowy, trzeba jednak w tych sytuacjach zaufać naturze.

Przebarwienia skóry to powszechny problem. Przyczyny powstawania plam na skórze są różne, podobnie jak metody ich usuwania. Na przebarwienia skóry często stosowany jest laser. Leczenie odbarwień ...

Usuwanie przebarwień laserem

Laserowe zamykanie naczynek polega na naświetlaniu rozszerzonego naczynka, które w efekcie obkurcza się i zamyka na trwałe. Laserowe zamykanie naczynek to popularny zabieg dermatologii estetycznej.

Żyłki na nogach to kompleks wielu kobiet. Siedzący tryb życia, brak aktywności fizycznej oraz praca w pozycji stojącej (np.: kosmetyczka, ekspedientka czy stomatolog) to niektóre czynniki sprzyjające powstaniu kłopotliwych dolegliwości. Defekty na nogach stanowią wstydliwy problem szczególnie wiosną i latem. Wiele kobiet ukrywa widoczne naczynka pod ubraniem, nie nosi krótkich spodek czy spódnic, nawet w gorące i upalne dni.<br />
<br />
Trwałe rozszerzenie naczyń włosowatych uwidacznia się w postaci czerwonych „nitek”, które mogą ściśle przylegać i objawiać się permanentnym zaczerwienieniem. Na szczęście, w gabinecie kosmetycznym można poddać się laserowemu zamykaniu naczynek. Zabieg pozwala zmniejszyć widoczność żyłek i uszczelnić naczynia krwionośne. „Nitki” są mniej widoczne, zabieg jest bardzo bezpieczny i pozwala w miarę szybko pozbyć się problemu.

Ostra reakcja na stres to rodzaj przejściowego zaburzenia nerwicowego, które pojawia się wskutek ciężkiej sytuacji życiowej lub traumy. Szok psychiczny trwa zwykle od kilku godzin do kilku dni.

Karty ryzyka SCORE pozwalają określić lekarzom, czy dana osoba może być podatna na wystąpienie chorób układu sercowo-naczyniowego czy też nie. Wynik jest zależny od populacji oraz norm obowiązujących na danym obszarze. W ten sposób możliwe jest określenie 10-letnie ryzyka wystąpienia incydentu sercowo-naczyniowego zakończonego zgonem.<br />
<br />
Podczas testu bierze się pod uwagę takie czynniki jak: wartość ciśnienia tętniczego, wiek pacjenta, jego płeć, stężenie cholesterolu całkowitego w organizmie, a także to czy dana osoba jest palaczem czy nie. Grupą, która jest narażona na duże ryzyko wystąpienia tej przypadłości są cukrzycy. Wszystkie wymienione czynniki wpływają na to czy incydent sercowo-naczyniowy ma szansę się pojawić. Korzyścią takiej metody jest to, że w porę można uzmysłowić pacjentowi jakie działanie ma na jego organizm tryb życia jaki preferuje, a także ukazać różnice pojawiające się np. po zaprzestaniu palenia.<br />
<br />
Jak wygląda ocena stresu w karcie SCORE? Czy ma on wpływ na powyższe dolegliwości? Więcej na ten temat powie Prof. dr hab. Zbigniew Gaciong, internista.

O bezpiecznym opalaniu warto pamiętać nie tylko na wakacjach. Skóra nie lubi nadmiaru promieniowania słonecznego, dlatego zawsze trzeba mieć pod ręką dobry krem z filtrem przeciwsłonecznym.

Opalanie nie jest taką prostą sprawą, jak wydaje się wielu osobom. Przed skorzystaniem z kąpieli słonecznych warto wiedzieć, w jaki sposób prawidłowo się opalać oraz jakie kremy stosować, aby nie doszło do poparzeń.

Dermatoskopia (inaczej mikroskopia powierzchni skóry lub mikroskopia epiluminescencyjna) jest całkowicie bezpiecznym, nieinwazyjnym i bezbolesnym badaniem, pozwalającym oceniać zmiany skórne pod ...

Dermatoskop jest urządzeniem stosowanym przez lekarzy do badania dermatoskopowego.

Pęknięcie krocza to uraz, do którego dochodzi w czasie porodu dość często. Warto wspomnieć, że do takiego urazu dochodzi podczas porodu siłami natury. Najczęściej ma on miejsce wtedy, gdy główka ...

Czerniak jest nowotworem złośliwym, który wywodzi się z melanocytów – komórek barwnikowych zawierających melaninę, odpowiedzialnych m.in. za brązowienie skóry pod wpływem słońca. Najczęściej, bo ...

Czerniaki złośliwe są niezwykle trudne w leczeniu, a dodatkowe niebezpieczeństwo wynika z faktu, że szybko rosną i licznie się rozprzestrzeniają, tworząc nowe przerzuty w organizmie chorego.

Każdy z nas, będąc w związku, w mniejszym lub większym stopniu czuje się zależny od tej drugiej, ukochanej osoby. Nie jest to jednak jeszcze w żadnym przypadku uzależnienie od partnera. Prawdziwe, ...

Pytania do eksperta

Zmiana barwnikowa na żołędzi u trzydziestolatka

Mam na żołędziu zmianę barwnikową o rozmiarze około 7 mm. Zmiana zlokalizowana jest około 5 mm od ujścia cewki moczowej (nacieka na cewkę moczową). Zmiana jest kontrolowana u specjalisty dermatologa. Oprócz tego sam rejestruje wygląd tej zmiany, fotografując jej rozmiar i wygląd. Do dnia dzisiejszego lekarz dermatolog nie stwierdził konieczności usunięcia tej zmiany, jedynie konieczność ...
Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Brązowe plamki na ciele u sześćdziesięciolatki

Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Czy mogłam zarazić się HCV po zabiegu?

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Białe plamki na główce penisa

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Bolesne krostki na penisie oraz pieczenie skóry

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »