Leczenie immunosupresyjne

Immunosupresja jest to wyciszanie odpowiedzi immunologicznej organizmu poprzez hamowanie procesu wytwarzania przeciwciał oraz komórek odpornościowych przez różne czynniki zwane immunosupresorami. Takimi czynnikami są przede wszystkim leki immunosupresyjne. W przeszłości było stosowane w tym celu promieniowanie rentgenowskie.

1. Leki immunosupresyjne

Spośród najczęściej stosowanych leków immunosupresyjnych można wymienić: glikokortykosteroidy, leki alkilujące (cyklofosfamid, chlormetynę), antymetabolity (metotreksat, azatioprynę), cyklosporynę A oraz mykofenolan mofetylu.

1.1. Mechanizm działania leków immunosupresyjnych

Leki immunosupresyjne, w zależności od mechanizmu działania, hamują reakcję odpornościową na różnych jej etapach, dlatego też różnią się wskazaniami klinicznym w różnych jednostkach chorobowych. Stopień nasilenia immunosupresji oraz jej długotrwałość jest wypadkową wielu czynników, m.in. wrażliwości gatunkowej i osobniczej, dojrzałości immunologicznej, rodzaju i ilości antygenu, dawki i częstości podań leku immunosupresyjnego oraz rodzaju odpowiedzi immunologicznej, tzn. czy jest typu humoralnego zależnego od obecności przeciwciał, czy komórkowego warunkowanego obecnością limfocytów T.

Zobacz film: "Jedzenie na lepszą odporność"

W przypadkach, gdy w organizmie dochodzi do nadmiernej immunizacji i zjawisk autoimmunizacji powstają zjawiska patologiczne skutkujących wystąpieniem chorób, np. układu krwiotwórczego, czy chorób tkanki łącznej.

2. Choroby autoimmunologiczne

W razie zaburzeń układu immunologicznego może dochodzić do nieprawidłowego rozpoznawania elementów organizmu (własnych antygenów) i traktowania ich jako obce. Jest to patologiczna reakcja prowadząca do chorób autoimmunologicznych (dlatego również nazwanych chorobami z autoagresji). W wyniku takich reakcji powstają limfocyty „uczulone” na własną tkankę oraz autoprzeciwciała skierowane przeciw własnym antygenom tkankowym. W zależności od składnika przeważają odczyny humoralne (aktywność limfocytów B i plazmocytów produkujących przeciwciała) lub komórkowe (limfocyty T).

Wśród chorób osłabiających odporność immunologiczną należy przede wszystkim wymienić choroby dotyczące tkanki łącznej, tj.: reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, toczeń układowy, twardzina, zapalenie skórno-mięśniowe. Oprócz wymienionych chorób układowych, proces autoimmunologiczny może dotyczyć określonego narządu: tarczycy, wątroby, nerek, jelit, trzustki itp. Rozmaite choroby krwi, zwłaszcza niektóre małopłytkowości, niedokrwistości hemolityczne - to również przejaw autoagresji, tym razem skierowanej przeciw komórkowym składnikom krwi. Inne ważne choroby zaliczane do kręgu schorzeń autoimmunologicznych to: stwardnienie rozsiane, pęcherzyca, pemfigoid, łysienie złośliwe czy łuszczyca. W większości powyższych chorób stosuje się leki immunosupresyjne w celu wyhamowania patologicznej odpowiedzi immunologicznej skierowanej przeciwko własnym tkankom, co przerywa uporczywy proces chorobowy i powoduje wejście w stadium remisji.

3. Immunosupresja w przeszczepach narządów

Kolejnym wskazaniem do stosowania leków hamujących odpowiedź odpornościową ustroju są stany, gdzie korzystniejsze dla organizmu jest wyciszenie prawidłowej odpowiedzi immunologicznej. Sytuacja taka występuje przede wszystkim po przeszczepach. Immunosupresja w takich przypadkach zmierza do zapobiegania epizodom ostrego odrzucania przeszczepu, a w razie ich wystąpienia pomaga je opanować. Zapobiega również odrzucaniu przewlekłemu.

3.1. Immunosupresja a przeszczep szpiku kostnego

Warto również wspomnieć o roli immunosupresji, jako wstępnego etapu przygotowującego do przeszczepu szpiku kostnego. W przypadku białaczek, w pierwszej kolejności stosuje się tak duże dawki chemioterapii, by maksymalnie uszkodzić układ krwiotwórczy i następnie zastąpić go komórkami macierzystymi hematopoezy od dawcy, które w przyszłości odtworzą układ odpornościowy.

4. Powikłania leczenia immunosupresyjnego

Leki immunosupresyjne poza znoszeniem nadmiernej odpowiedzi immunologicznej w konkretnych, zamierzonych przypadkach, wskutek braku swoistości prowadzą do ogólnej supresji układu immunologicznego. Niestety wiąże się to z poważnymi konsekwencjami, takimi jak: częste zakażenia, odmienny przebieg kliniczny chorób, a także zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworów złośliwych (raków, mięsaków, chłoniaków). Ponadto wiele leków ma własne, niezależne działania uboczne, np. uszkodzenie wątroby, serca czy też płuc.

W związku z powyższym decyzja lekarza o zastosowaniu immunosupresji musi być poprzedzona wnikliwą analizą stanu klinicznego chorego, wskazań i przeciwwskazań odnośnie konkretnego leku oraz potencjalnych efektów ubocznych. Niemniej jednak dla wielu chorych leczenie immunosupresyjne jest ostatnią deską ratunku i w bilansie zysku i strat, otrzymują dużo więcej niż mogą stracić – życie oraz nierzadko możliwość powrotu do pełnej aktywności.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Dieta pooperacyjna

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!