Łuszczyca - przyczyny, objawy, leczenie

Łuszczyca jest jedną z najczęściej występujących chorób skóry o przewlekłym i nawrotowym charakterze. Istnieje wiele różnych obrazów łuszczycy, jednak cechą łączącą jest zwiększona proliferacja (rozrost) naskórka w wyniku czego, dochodzi do obecności złuszczających się wykwitów grudkowych, ustępujących bez powstawania blizn. Łuszczyca może zajmować ograniczone okolice ciała, objawiając się nielicznymi ogniskami lub może stanowić ciężkie schorzenie zajmujące całą skórę i stawy, prowadząc do kalectwa.

Zobacz film: "Fryzjerka zauważyła pierwsze objawy choroby. Po siedmiu latach dziewczyna pomaga innym"

1. Łuszczyca - występowanie

Łuszczyca występuje na całym świecie, jednakże większy odsetek zachorowań występuje w krajach rozwiniętych (w Europie i USA choruje około 2 proc. populacji), co można wiązać z wpływem trybu życia i pożywienia na genezę łuszczycy. Potwierdzeniem tego, wydaje się być fakt znaczącego wzrostu zachorowań na łuszczycę w Japonii po II wojnie światowej, wraz z rozwojem gospodarczym tego kraju.

2. Łuszczyca - objawy

Podstawowym objawem łuszczycy są wykwity skórne, które stopniowo ustępują pośrodku, tworząc postacie festonowate. Początkowo zmiany związane z łuszczycą pojawiają się na powierzchniach wyprostowanych (prostowniki kończyn – łokcie, kolana; pośladki; okolice kości krzyżowej), później pojawiają się też na skórze głowy, twarzy, stopach i dłoniach.

Najczęściej diagnozuje się łuszczycę zwykłą (psoriasis vulgaris) oraz łuszczycę paznokci (psoriasis unguium), myloną z grzybicą. Wówczas w związku z łuszczycą na płytce paznokciowej widać poprzeczne rowki i zagłębienia, pod paznokciami powstają żółto-brązowe plamy, następuje znaczne pogrubienie warstwy rogowej naskórka albo dochodzi do odwarstwienia płytki paznokciowej.

Łuszczycowe zapalenie stawów - zdjęcia
Łuszczycowe zapalenie stawów - zdjęcia

Jest to zapalenie stawów, któremu towarzyszą różne rodzaje łuszczyc. Zmiany skórne i stawowe występują...

zobacz galerię

Zmianą dominującą w przypadku łuszczycy jest grudka barwy czerwonobrunatnej. Jest ona odgraniczona od zdrowej skóry oraz posiada złuszczającą się powierzchnię w postaci srebrzystych łusek, których zdrapanie powoduje powstanie kolejno dwóch objawów:

  • objawu świecy stearynowej – po zdrapaniu powierzchnia staje się błyszcząca, jakby powleczona stearyną,
  • objawu Auspitza – polegającego na pojawieniu się na powierzchni kropelki krwi, w wyniku uszkodzenia naczyń brodawek skórnych.

Wczesne zmiany związane z łuszczycą mają charakter drobnych grudek. Wysiewy tego typu występują na rozległych przestrzeniach skóry, nierzadko po przebytej infekcji. Natomiast zmiany w pełni rozwinięte są dużo większe i sięgają rozmiaru kilku centymetrów, pokrywając się mocno przylegającymi łuskami. Taki twór nazywamy blaszką łuszczycową, mogąca tworzyć „obrączki” z ustępowaniem objawów w ich środkowej części. Dodatkowo, należy wspomnieć o objawie Koebnera polegającego na tworzeniu się zmian łuszczycowych, wzdłuż linii zadrapania naskórka, po upływie 6-12 dni. Występuje on wyłącznie w aktywnej postaci łuszczycy.

Od tradycyjnej łuszczycy różni się łuszczyca krostkowa. Łuszczyca krostkowa tylko trochę przypomina normalną łuszczycę. W odróżnieniu od zmian związanych z łuszczycą, zmiany skórne w przypadku łuszczycy krostkowej przypominają ropne krostki, natmiast skóra wokół jest również przesuszona i objęta stanem zapalnym.

Umiejscowienie zmian łuszczycowych może być rozmaite. Dla postaci prostej łuszczycy, charakterystyczna jest lokalizacja w okolicy łokci, kolan i owłosionej skóry głowy, gdzie ogniska łuszczycy mogą się utrzymywać przez wiele lat i być jedynymi objawami choroby. Łuszczyca skóry głowy, może być umiejscowieniem wyprzedzającym pojawienie się ich w innych częściach ciała. Charakteryzuje się zlewnymi ogniskami z grubo nawarstwionymi łuskami. Należy podkreślić, że włosy nie ulegają zmianom chorobowym i z reguły nie dochodzi do wyłysienia, mimo długiego okresu utrzymywania się zmian.

Zmiany u pacjenta chorego na łuszczycę
Zmiany u pacjenta chorego na łuszczycę

Na zdjęciu zmiany u pacjenta chorego na łuszczycę (zmiany chorobowe obejmują plecy i kończyny górne).

zobacz galerię

Łuszczyca może lokalizować się także w okolicy narządów płciowych oraz odbytu. Zmiany w tym regionie mają skłonność do zlewania się i objawów wysiękowych – łuszczyca wysiękowa. Zmianom skórnym w łuszczycy mogą towarzyszyć zmiany zlokalizowane na paznokciach, czyli łuszczyca paznokci. Może się także zdarzyć, że łuszczyca paznokci jest jedynym objawem łuszczycy. Łuszczyca paznokci sprawia, że paznokcie wykazują naparstkowe wgłobienie oraz w przypadku zajęcia łożyska pojawienie się żółtawej zmiany przypominającej krople oleju pod płytka paznokciową. Często w przypadku łuszczycy paznokci występuje podpaznokciowe rogowacenie, zgrubienie i kruchość paznokci.

Łuszczyca może mieć zróżnicowane nasilenie – od nielicznych wykwitów skórnych wielkości łebka od szpilki, po ciężkie postacie chorobowe ze zmianami zapalnymi i wysiękowymi w formie uogólnionej, co określa się mianem erytrodermii łuszczycowatej. U co piątego pacjenta z łuszczycą może pojawić się łuszczyca prowadząca do zapalenia stawów.

Wszelkie wątpliwości można rozwiać oglądając zdjęcia łuszczycy w sieci. Dzięki zdjęciom łuszczycy będziemy wiedzieli czego możemy się spodziewać wraz z postępem choroby i będziemy na nie przygotowani.

Zobacz także

3. Łuszczyca - przyczyny i rodzaje

Wśród przyczyn łuszczycy wymienia się czynniki genetyczne, choć dotychczas nie odkryto genu, który ją powoduje. W mechanizmie patogenezy ujmuje się przede wszystkim czynniki immunologiczne, czyli nieprawidłowe funkcjonowanie limfocytów T i cytokin. Do przyczyn inicjujących manifestację zmian skórnych zalicza się m.in.:

Choroby skóry u dzieci (prezentacja edukacyjna)
Choroby skóry u dzieci (prezentacja edukacyjna) [12 zdjęć]

Czym są choroby skóry? Zastanawiasz się, czym jest ta wysypka, guzek czy pręga na skórze twojego dziecka?...

zobacz galerię
  • zmiany w gospodarce hormonalnej - czasem łuszczyca uaktywnia się pod wpływem zmian hormonalnych, zachodzących w okresie dojrzewania czy przekwitania,
  • grzybice i drożdżyce – niekorzystnie wpływają na objawy łuszczycy, zwłaszcza u osób z nadwagą, które posiadają uwarunkowania genetyczne do rozwoju łuszczycy,
  • inne choroby – łuszczyca może wystąpić u osób cierpiących na cukrzycę typu II i [będących w podeszłym wieku, a także u chorych na dnę moczanową.

Nasilenie objawów łuszczycy mogą powodować: silne wstrząsy psychiczne, stres, nadwaga, deficyt snu, palenie papierosów, ciasne ubrania wykonane ze sztucznych materiałów, brak lub nadmierna higiena oraz stosowanie nieodpowiednich kosmetyków.

Wyróżnia się kilka typów łuszczycy, a najbardziej znane to:

  • łuszczyca pospolita – wypukłe obszary rozognionej skóry pokryte srebrnobiałą łuską;
  • łuszczyca plackowata – duże, zlewające się wykwity;
  • łuszczyca kropelkowata albo grudkowa – liczne, małe, owalne punkciki zmian chorobowych na dużych obszarach skóry, np. tułowiu;
  • łuszczyca uogólniona, czyli erytrodermia łuszczycowa – rozległe zapalenie i łuszczenie się skóry na dużych powierzchniach ciała z cechami współtowarzyszącymi: świądem, gorączką, bólem, obrzękami i zaburzeniami wodno-elektrolitowymi;
  • łuszczyca krostkowa – krosty w łuszczycy krostkowej wypełnione są jałową treścią ropną. Charakterystyczne dla łuszczycy krostkowej zmiany są rumieniowe. Wykwity o charakterze zapalnym najczęściej pojawiają się w czasie łuszczycy krostkowej na dłoniach i stopach, rzadziej w postaci rozlanych „łat”;
Domowe sposoby na egzemę i łuszczycę
Domowe sposoby na egzemę i łuszczycę [9 zdjęć]

Badania naukowe potwierdzają silne właściwości przeciwzapalne tej przyprawy. Zawarte w kurkumie silne...

zobacz galerię
  • łuszczyca brodawkująca – nierównomierny przyrost i rogowacenie naskórka;
  • łuszczyca odwrócona – sączące zmiany na powierzchniach zgięciowych (pod kolanami, na łokciach) bez obecności łuski, najczęściej u osób starszych;
  • łuszczyca wysiękowa – cechuje się umiejscowieniem w okolicy fałdów czyli np. wspomnianych narządów płciowych. Może towarzyszyć chorobie reumatologicznej, zwanej łuszczycą stawową. Jej odmianą jest łuszczyca brudźcowa, charakteryzująca się przerosłymi i uwarstwionymi strupami;
  • łuszczyca stawowa – choroba reumatologiczna, zajmująca stawy i mogąca prowadzić do trwałego inwalidztwa.

4. Łuszczyca - rozpoznanie

Rozpoznanie łuszczycy stawia się na podstawie występowania następujących punktów:

  • stwierdzeniem wykwitów grudkowych, odgraniczonych, szerzących się odśrodkowo, pokrytych srebrzystymi łuskami i ustępującymi bez pozostawiania blizn,
  • symetrycznym rozmieszczeniem zmian,
  • zajmowaniem typowych okolic, to jest: kolan, łokci, owłosionej skóry głowy,
  • przewlekłym i nawrotowym charakterze,
  • występowaniem łuszczycy w rodzinie – uwarunkowania genetyczne w łuszczycy odgrywają znaczącą rolę,
  • dobrym stanie ogólnym pacjenta.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

5. Łuszczyca - leczenie

Stosowane w łuszczycy leczenie możemy podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne. Pierwsze z nich jest z reguły wystarczające w postaci zwykłej. Celem leczenia zewnętrznego łuszczycy jest złuszczenie łusek, a następnie zahamowanie nadmiernej proliferacji naskórka. Pierwszy etap osiąga się stosując maści zawierające w sobie kwas salicylowy w stężeniu 5-10 proc. Do drugiego etapu leczenia zewnętrznego łuszczycy, stosuje się: antralinę, kortykosteroidy (jedynie na zmiany o niewielkich rozmiarach) oraz pochodne witaminy D.

5.1. Łuszczyca - leczenie farmakologiczne

Podstawowe metody leczenia łuszczycy obejmują farmakoterapię, fototerapię, fotochemioterapię i fotoforezę. By zahamować nadmierną proliferację naskórka, stosuje się różnego rodzaju maści (np. salicylową, solankową, mocznikową), zawierające także witaminy A i witaminy D3, kortykosteroidy, leki immunosupresyjne i cytoksyczne, takie jak: metotreksat, cyklosporyna A czy kwas mykofenolowy, retinoidy (mają działanie między innymi złuszczające) oraz antybiotyki. Podaje się także leki biologiczne. Jest to grupa związków wpływających na układ immunologiczny, inaktywują one działanie przeciwciał związanych z powstawaniem łuszczycy.

W ciężkich przypadkach łuszczycy w leczeniu stosuje się kortykosteroidy w postaci iniekcji doogniskowych. Aplikowanie preparatów z tą grupą leków wykonuje się, gdy zmiany obejmują co najmniej 20-30 proc. ciała, ze względu na silne działania niepożądane kortykosteroidów.

Do metod niekonwencjonalnych zalicza się urynoterapię (leczenie własnym moczem). Ponadto zaleca się dietę bezglutenową, spożywanie oleju rybiego, unikanie urazów skóry oraz dbanie o ogólną higienę.

5.2. Łuszczyca - fototerapia

Fototerapia wykorzystuje działanie promieniowania UVA (metoda PUVA) i UVB o długości fal 360-365nm, po uprzednim podaniu związków fotouczulających z grupy psoralenów. Naświetlania przeprowadza się ok. 2-3 razy w tygodniu. Zmiany związane z łuszczycą najczęściej ustępują po około 20 zabiegach. Światłolecznictwo łuszczycy stosuje się, gdy samo leczenie zewnętrzne nie daje odpowiednich skutków.

Metoda PUVA

Metoda ta polega na naświetlaniu promieniowaniem UVA za pomocą lamp lub w specjalnych kabinach, po wcześniejszym podaniu psolarenów. Związki te podawane są na 1-2 godziny przed rozpoczęciem naświetlania. Psolareny to substancje uczulające na światło, a więc w tym wypadku powodują zwiększony efekt działania promieniowania świetlnego, a także zauważono przedłużenie okresu remisji łuszczycy w porównaniu z samym leczeniem zewnętrznym.

Zobacz także:

PUVA-bath to odmiana klasycznej metody, różniąca się tym, że psolareny nie są podawane doustnie, lecz aplikowane miejscowo, poprzez kąpiel pacjenta w ich roztworze. Naświetlanie w tym wypadku można zacząć już po 15 minutach od kąpieli.

Stosowanie naświetlania promieniami UVB w leczeniu łuszczycy wykorzystywane jest nieco rzadziej niż metoda PUVA. Czas naświetlania jest dłuższy, ale za to ma mniejsze działania niepożądane, zaś w wyniku ich stosowania okresy remisji łuszczycy są dłuższe.

Tego typu metody leczenia łuszczycy nie są polecane osobom wrażliwym na promienie słoneczne, podatnym na raka skóry, będącym w ciąży lub cierpiącym na choroby układu krążenia.

Fototeraza łuszczycy

Tego typu leczenie łuszczycy stosowane jest w wypadku ciężkiej postaci choroby. Polega on na wyizolowaniu limfocytów i napromieniowaniu ich promieniami UVA poza ustrojem, a także na jednoczesnym podawaniu psolarenów.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy