Jak zostać dawcą szpiku?

Przeszczep szpiku kostnego ratuje życie osobom chorym na białaczkę i inne choroby układu krwiotwórczego. Aby zostać dawcą, nie trzeba wiele: wystarczy dobry stan zdrowia, bo jest to wymóg dotyczący dawców. To, w jaki sposób zgłosić się do rejestru dawców szpiku, zależy głównie od preferencji potencjalnego dawcy. Można zarejestrować się przez Internet, nie wychodząc z domu, lub wypełnić specjalny formularz dostępny w stacjach krwiodawstwa. W Polsce działają także rejestry dawców szpiku, gdzie również można pójść i zarejestrować się na miejscu.

spis treści

Zobacz film: "Polacy żyją aż 7 lat krócej niż Szwedzi"

1. Zarejestrowanie się jako dawca

Konsekwencje przeszczepu dla dawcy
Konsekwencje przeszczepu dla dawcy

Pomimo naszej świadomości o możliwości ratowania ludzkiego życia poprzez wykonywanie przeszczepu - liczba...

zobacz galerię

Kto może zostać dawcą szpiku kostnego? Dawca szpiku musi być pełnoletni, ale nie może przekroczyć 50. roku życia. Dawcami szpiku zostają osoby zdrowe. Przeciwwskazaniami do oddania szpiku są:

Pierwszym krokiem do zostania dawcą szpiku kostnego jest wypełnienie formularza, który można otrzymać:

  • na stronach internetowych rejestrów dawców szpiku,
  • w stacjach krwiodawstwa,
  • w zakładach opieki zdrowotnej,
  • w rejestrach dawców szpiku,
  • podczas „Dni Dawców Szpiku”.

Po wypełnieniu kwestionariusza, trzeba poddać się kompleksowym badaniom, aby upewnić się, że stan naszego zdrowia pozwala na bycie dawcą szpiku. U każdego potencjalnego dawcy szpiku wykonuje się badania krwi oznaczające antygeny tkankowe HLA danej osoby. Badanie antygenów HLA można przeprowadzić także na podstawie wymazu z jamy ustnej, co jest szczególnie wygodne dla osób rejestrujących się przez Internet. Otrzymują oni specjalne wymazówki, które wysyłają z powrotem do organizacji umożliwiającej tego typu rejestrację. Wynik badania HLA stanowi podstawę wyszukiwania odpowiedniego dawcy w rejestrze.

Wszystkie rejestry są zbierane przez światowy bank szpiku Bone Marrow Donor Worldwide w Leiden. Kiedy już dawca szpiku jest dostępny w bazie, jest on dostępny dla wszystkich ośrodków zajmujących się odnajdywaniem odpowiednich dawców dla konkretnych biorców. Wszystkie te rejestry są anonimowe.

2. Znalezienie biorcy

Jeśli pojawi się pacjent z identycznymi antygenami układu HLA, potencjalny dawca jest powiadamiany, gdzie powinien się zgłosić. Zazwyczaj konieczne są jeszcze dodatkowe badania krwi, aby potwierdzić zgodność tkankową biorcy i dawcy oraz stan zdrowia dawcy. Dawca powinien podpisać także zgodę na pobranie szpiku.

Pobranie szpiku kostnego może odbywać się na sali operacyjnej w znieczuleniu ogólnym, jeżeli komórki układu krwiotwórczego pobiera się bezpośrednio ze szpiku kostnego dawcy. Szpik pobierany jest z kości biodrowej, a jego ilość to średnio 1000 ml. Dawca może wrócić do domu po 1-3 dniach. Nie grozi mu żadne ryzyko, gdyż komórki szpiku kostnego szybko się regenerują. Może odczuwać lekki ból, jak po stłuczeniu, w miejscu, gdzie pobrano szpik. Aktualnie coraz częściej pobranie komórek krwiotwórczych następuje bezpośrednio z krwi obwodowej dawcy za pomocą specjalnego urządzenia (separator). Kilka dni przed zabiegiem dawca otrzymuje zastrzyki, które powodują zwiększenie liczby komórek krwiotwórczych we krwi dawcy. Są one bezpieczne dla dawcy.

Z uwagi na coraz mniejszy wskaźnik urodzeń i mała liczbę rodzeństwa, coraz rzadziej istnieje możliwość wykonania przeszczepu od dawcy spokrewnionego. Niestety, prawdopodobieństwo zgodności tkankowej u rodzeństwa wynosi zaledwie 25%. Właśnie dlatego dawcy szpiku są tacy ważni. Konfiguracje układów HLA cechują się powtarzalnością w populacji dlatego też istnieje możliwość, że ktoś zupełnie obcy może mieć taki sam układ antygenów tkankowych. Im więcej potencjalnych dawców w rejestrze, tym większa szansa na odnalezienie osoby o takim samym układzie HLA.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy