Jak wygląda leczenie białaczki

Białaczki to złośliwe choroby nowotworowe układu krwiotwórczego. Nieleczone nieuchronnie prowadzą do śmierci. Terapia natomiast jest bardzo skomplikowana i składa się z kilku etapów. Ponieważ wśród białaczek wyróżnia się wiele postaci choroby, stosuje się kilka schematów leczenia. Białaczki powstają z jednej komórki, która uległa transformacji nowotworowej. W wyniku tego procesu może się nieustannie dzielić i ma znacznie dłuższy czas przeżycia niż prawidłowe krwinki.

Polecane wideo:

0.1. Białaczka

W zależności od dojrzałości oraz rodzaju komórki która uległa przemianie nowotworowej powstają różne typy białaczek. Podstawowo białaczki dzieli się na ostre (szpikową i limfoblastyczną), przewlekłą białaczkę szpikową oraz przewlekłą białaczkę limfatyczną. W poszczególnych grupach schematy leczenia są podobne i opierają się na tych samych założeniach. Jednak w każdej z grup wyróżnia się wiele różnych podtypów białaczek, co wymusza modyfikację schematów terapeutycznych. Dzięki temu leczenie jest wycelowane w zróżnicowane komórki białaczkowe.
Celem leczenia wszystkich postaci białaczek jest uzyskanie remisji – czyli braku objawów białaczki. Jeżeli nie jest to możliwe terapia ma umożliwić jak najdłuższe przeżycie chorego w dobrym stanie ogólnym.

0.2. Leczenie ostrych białaczek

Białaczki ostre wywodzą się z komórek wczesnego stadium rozwoju leukocytów. W zależności od tego, czy transformacji nowotworowej ulegną komórki mielopoezy czy limfopoezy powstaje białaczka szpikowa lub limfoblastyczna. W krótkim czasie komórki białaczkowe wypierają ze szpiku prawidłowe komórki krwiotworzenia, przechodzą do krwi i naciekają inne narządy.

Leczenie białaczek ostrych składa się z 4 podstawowych etapów:

  • przygotowania,
  • indukcji remisji,
  • konsolidacji remisji,
  • leczenia pokonsolidacyjnego.

0.3. Przygotowanie - I etap leczenia białaczki

Przygotowanie polega na postawieniu rozpoznania konkretnego typu białaczki, ocenie czynników ryzyka i zakwalifikowaniu chorego do grupy ryzyka (małego średniego lub dużego) oraz ocenie jego stanu ogólnego. Im dłuższy czas upływa od wystąpienia objawów do postawienia rozpoznania, tym gorsze są wyniki leczenia. Na tym etapie stosuje się leczenie wspomagające. Polega ono na zapobieganiu zakażeniom. Chorzy na białaczkę mają bardzo osłabioną odporność, ponieważ komórki układu odpowiadającego za walkę z infekcjami zostały zniszczone. Błahe przeziębienie może w krótkim czasie doprowadzić do śmierci. Jeżeli już wystąpią zakażenia, od razu się z nimi walczy. Przy jakichkolwiek objawach infekcji stosuje się silne leki ukierunkowane na drobnoustrój, który wywołał chorobę. Ponadto, leczy się zaburzenia krzepnięcia krwi wywołane białaczką. Chroni to chorego przed groźnymi dla życia krwotokami. Leczy się też niedokrwistość i inne zaburzenia pojawiające się w przebiegu choroby. Należy też zadbać o właściwe odżywianie (wysokokaloryczne) i zapewnić pomoc psychologiczną.

0.4. Indukcja remisji

Polega na osiągnięciu całkowitej remisji (CR). Celem tej fazy leczenia jest zmniejszenie ilości komórek białaczkowych tak, aby nie można było ich wykryć tradycyjnymi badaniami krwi. Przy rozpoznaniu białaczki liczba blastów (komórki nowotworowe) wynosi ~ bilion (1012 – 1kg). Po zastosowaniu chemioterapii powinno ich być najwyżej miliard (109 – 1g).
Trwa to zazwyczaj 4-6 tygodni.

0.5. Konsolidacja remisji

Konsolidacja remisji ma na celu usunięcie tzw. choroby resztkowej (MRD – minimal residual desease). W tej fazie nadal obecne są komórki białaczkowe, przez co choroba może szybko nawrócić. W MRD komórek białaczkowych jest za mało, aby występowały objawy. Nie da się też ich wykryć za pomocą zwykłych badań, a jedynie specjalistycznymi metodami – cystometrii przepływowej i genetyki molekularnej. Leczenie ma na celu zmniejszenie ilości komórek białaczkowych

0.6. Leczenie pokonsolidacyjne

Leczenie pokonsolidacyjne ma utrwalić stan remisji i zapobiec nawrotom choroby. W zależności od ryzyka nawrotu i stanu ogólnego chorego możliwe są 3 metody. Przeszczepienie szpiku rodzinne lub od spokrewnionego dawcy daje najlepsze efekty. Możliwe jest u osób w dobrym stanie ogólnym, dla których udało się znaleźć dawcę. Transplantację powinno się wykonać przede wszystkim w przypadku dużego ryzyka nawrotu choroby. Jeśli przeszczep szpiku nie jest możliwy, prowadzi się terapię podtrzymującą. Polega ona na stosowaniu pulsów chemioterapii co kilka tygodni lub miesięcy przez okres 2-3 lat. Ostatnią strategią pokonsolidacyją jest zastosowanie eksperymentalnych metod leczenia. Używa się tu przeciwciał monoklonalnych oraz nowych postaci znanych już leków przeciwnowotworowych. Jest to ryzykowne, ale czasami przynosi spektakularne efekty. Jeżeli na każdym etapie leczenia uda się osiągnąć założone cele, prawdopodobieństwo wyleczenia wynosi 90%.

0.7. Białaczka przewlekła szpikowa

Przyczyną choroby jest powstanie specyficznej mutacji w DNA komórki macierzystej szpiku. W wyniku wymiany części materiału genetycznego między chromosomami 9 i 22 (translokacja) powstaje tzw. chromosom Philadelphia. Znajduje się w nim zmutowany gen BCR/ABL. Koduje białko (kinazę tyrozynową) powodujące, że komórka białaczkowa nieustannie się dzieli i żyje dużo dłużej.

Leczenie białaczki szpikowej ma na celu przedłużenie życia chorego lub całkowite wyleczenie. Wyleczenie jest możliwe tylko w przypadku przeszczepu szpiku. Niestety jest to możliwe tylko w około 20-30% przypadków. Przeszczep daje nawet 80% szanse na wyleczenie (przeżycie ≥ 5 lat bez objawów białaczki). U pozostałych osób stosuje się terapię przedłużającą życie, polegającą na eliminacji komórek z chromosomem Ph (Ph+). W tym celu stosuje się inhibitory kinazy tyrozynowej (głównie imatinib), interferon α lub chemioterapię. Imatinib to lek trafiający w przyczynę powstawania białaczki – białko produkowane przez zmutowany gen. Zrewolucjonizował leczenie przewlekłej białaczki szpikowej.

0.8. Przewlekła białaczka limfatyczna

Przeważnie wywodzi się z limfocytów B. We krwi szpiku i innych narządach obserwuje się nadmiar dojrzałych limfocytów B. W wielu przypadkach przebiega dość łagodnie nawet przez 10-20 lat.
Leczenie białaczki rozpoczyna się dopiero w momencie wystąpienia określonych dolegliwości (objawy ogólne, niedokrwistość, małopłytkowość, znaczne, bolesne powiększenie węzłów chłonnych, duża, szybko narastająca limfocytoza, obniżenie odporności).

Wyleczenie jest możliwe tylko w przypadku przeszczepu szpiku. Ponieważ mogą go przeżyć osoby młode we względnie dobrym stanie ogólnym, rzadko jest stosowany w przypadku tej postaci białaczki (chorują przeważnie osoby starsze).

Pozostałe metody terapeutyczne mają na celu przedłużenie życia chorego. Zalicza się do nich chemioterapię, usunięcie śledziony oraz leczenie eksperymentalne z użyciem leków w trakcie badań klinicznych.


Bibliografia

Madej G. Chemioterapia onkologiczna dorosłych i dzieci, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2194-4
Maj S. Farmakoterapia chorób krwi i układu krwiotwórczego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2449-8
Kałwak K. (red.), Hematopoetyczne komórki macierzyste - pytania i odpowiedzi, MedPharm, Wrocław 2009, ISBN 978-83-60466-68-1
Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Białaczka - objawy, rodzaje, leczenie
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Białaczka - objawy, rodzaje, leczenie
Białaczka - objawy, rodzaje, leczenie

Zostać dawcą

Zostać dawcą

. Te schorzenia są głównie związane z układem krwionośnym/krwiotwórczym, ogólnie nazywane białaczkami, to choroby autoimmunologiczne. Szpik aktualnie (...) ), no i ten rodzaj lekarstwa niestety starzeje się, co oznacza,...

#dziejesienazywo – Zdrowie

Obalamy mity na temat oddawania szpiku

Dorota Wielgopolan-Wójtowicz, rzecznik prasowy Fundacji DKMS, w rozmowie z Pauliną Smaszcz Kurzajewską opowiada o tym, jak naprawdę wygląda proces

Białaczka

Białaczka - prezentacja edukacyjna

Białaczka - prezentacja edukacyjna

Co to jest białaczka? Białaczka jest nowotworem krwi objawiającym się upośledzonym, niekontrolowanym wzrostem białych krwinek - leukocytów (ang (...) -10 tysięcy w 1 ml krwi, natomiast u części pacjentów chorujących na...

#dziejesienazywo – Zdrowie

Może właśnie ty uratujesz komuś życie?

O tym, dlaczego warto zostać dawcą szpiku Paulina Smaszcz-Kurzajewska rozmawia z Dorotą Wielgopolan-Wójtowicz, rzecznikiem prasowym DKMS. Zobacz kampanię promocyjną Fundacji i przekonaj się, w jak prosty sposób możesz podarować zdrowie innej osobie.

Masaż relaksacyjny

Jak wygląda masaż głowy?

Jak wygląda masaż głowy?

Masaż głowy wpływa korzystnie na samopoczucie. Poprawia też krążenie krwi i zmniejsza napięcie.

Ostra białaczka szpikowa

Ostra białaczka szpikowa u dzieci

. Leczenie ostrej białaczki szpikowej Leczenie ostrej białaczki szpikowej jest uzależnione od jej typu, wieku, stanu pacjenta, zaburzeń (...) leczenia ostrej białaczki...

Białaczka

Diagnostyka białaczek

, aby rozpocząć skuteczne leczenie onkologiczne. Spis treści Objawy białaczki Najbardziej nasilone (...) limfoblastycznej W ostrej białaczce...

Białaczka

Rodzaje i leczenie białaczki

Rodzaje i leczenie białaczki

chłonnych. Walkę z chorobą poprzedza diagnoza – zależy od rodzaju nowotworu krwi. Na czym polega leczenie białaczki? (...) Białaczka to rodzaj choroby układu krwionośnego, która polega na zmianie...