Ostra białaczka szpikowa - leczenie

Ze względu na szybki postęp choroby decyzję o leczeniu zazwyczaj podejmuje się natychmiast. Chorzy muszą być leczeni w specjalistycznych oddziałach hematologicznych. Lekarz planuje terapię na podstawie tzw. czynników prognostycznych, czyli zestawu czynników, które na świecie uznano za pogarszające lub polepszające rokowanie. Znaczenie ma nie tylko rodzaj białaczki, lecz także wiek, stan ogólny pacjenta, płeć oraz obecność innych chorób, na które pacjent chorował (np. choroby serca, cukrzyca itd.).

Polecane wideo:

1. Leki stosowane w chemioterapii

  • Chemioterapia – podanie leków, które niszczą komórki nowotworowe lub hamują ich rozwój.
  • Przeszczep (transplantację) szpiku– daje najlepsze szanse dla pacjentów na długotrwałą remisję, czyli wyzdrowienie bez nawrotu choroby. Wiąże się jednak także z dużym ryzykiem, więc jest zarezerwowany dla chorych, u których staje się jasne, że sama chemioterapia nie spowoduje eliminacji choroby.
  • Kwas all-transretinowy (ATRA) – lek stosowany tylko u pacjentów z białaczką szpikową promielocytową (podtyp M3).
  • Nowe sposoby leczenia – aktualnie trwają intensywne badania kliniczne nad nowymi lekami, które być może będą stosowane w standardowym leczeniu białaczek.

2. Chemioterapia

Istnieją trzy fazy leczenia lekami przeciwnowotworowymi w przypadku ostrej białaczki szpikowej:

  • Chemioterapia indukcyjna (indukcja)

Ostra białaczka szpikowa - leczenie

Sześć różnych leków stosowanych w chemioterapii, od lewej: DTIC-Dome, Cytoxan, Oncovin, Blenoxane, Adriamycin, VePesid.


Większość pacjentów chorych na białaczkę otrzymuje leczenie indukujące . Celem takiego leczenia jest uzyskanie remisji. Remisja w białaczce oznacza powrót prawidłowych parametrów krwi (normalne wartości białych , czerwonych krwinek i płytek krwi ) oraz brak widocznych oznak choroby i brak choroby w szpiku kostnym (czyli stan, w którym

Terapia ta jest zazwyczaj bardzo intensywna. Leki niszczące komórki nowotworowe pacjent otrzymuje codziennie przez tydzień, a następnie w ciągu następnych trzech, czterech tygodni dochodzi do siebie. W tym czasie pacjent narażony jest także na wiele powikłań w postaci infekcji oraz często zachodzi konieczność przetaczania krwi i płytek. Dlatego też pacjent musi pozostawać w oddziale specjalnie do tego przystosowanym, w izolacji.

3. Leki w chemioterapii indukcyjnej

  • cytarabina (Ara-C),
  • daunorubicyna,
  • fludarabina,
  • idarubicyna.

O zestawie leków podanych pacjentowi decyduje hematolog, po indywidualnej ocenie choroby. Pacjenci z podtypem białaczki M3 (białaczka promielocytowa) otrzymują dodatkowo kwas all-transretinowy (ATRA).

Jeżeli po tygodniu leczenia nie dojdzie do uzyskania u chorego remisji, leczenie może być powtórzone jedno- lub dwukrotnie.

4. Remisja po zastosowaniu indukcji

  • około 70 do 80% chorych dorosłych w wieku poniżej 60 lat,
  • około 50% dorosłych powyżej 60 lat,
  • więcej niż 90% chorych dzieci.

Wydawałoby się, że uzyskanie remisji, czyli braku oznak choroby za pomocą indukcji, zakończy sprawę leczenia białaczki. Niestety remisja nie jest równoznaczna z wyleczeniem. Uśpione, ukryte komórki białaczkowe czają się gdzieś w zakamarkach organizmu gotowe, żeby znowu zaatakować. Skąd te ukryte komórki?

W momencie rozpoznania białaczki w organizmie chorego może znajdować się astronomiczna, lecz niestety realna, liczba 100 miliardów komórek nowotworowych. Jeżeli terapia indukcyjna zabije 99% z nich, nadal pozostanie 100 milionów komórek, które jeśli nie zostaną dalej niszczone, mogą zaatakować na nowo, powodując nawrót choroby.

5. Dalsze postępowanie

W zależności od indywidualnie ustalonego planu leczenia kolejnym krokiem powinno być podanie terapii konsolidującej.

  • Chemioterapia konsolidująca (konsolidacja)

Jest to drugi etap leczenia obejmujący podawanie chemioterapii i ma na celu dalsze zmniejszenie liczby komórek białaczkowych pozostałych w organizmie chorego. Najczęściej podaje się choremu wysokie dawki cytarabiny (Ara-C) w trzech lub czterech cyklach. Mogą być też stosowane inne leki.

  • Chemioterapia podtrzymująca

Jeżeli po zakończeniu leczenia indukującego i konsolidującego pacjent jest cały czas w stadium remisji, rozpoczyna się podawanie chemioterapii podtrzymującej. Jej celem jest zniszczenie resztek komórek nowotworowych, które mogły pozostać w organizmie pacjenta po uprzednim intensywnym leczeniu. Terapia ta jest mniej intensywna i trwa zazwyczaj 2 lata.

Alternatywą dla leczenia podtrzymującego może być przeszczep szpiku (allogeniczny lub autologiczny). U chorych do 55. roku życia, którzy uzyskali całkowitą remisję, prowadzone są poszukiwania dawcy szpiku wśród rodzeństwa. Jednakże tylko u 25% chorych udaje się znaleźć dawcę, pozostali chorzy są kwalifikowani do autotransplantacji lub dalszego leczenia chemioterapią.

6. Rokowania po chemioterapii

Leczenie wyłącznie za pomocą chemioterapii powoduje całkowite wyleczenie (tj. 5-letnie przeżycie bez objawów choroby) u około 10–20% pacjentów. Natomiast chorzy poddani allogenicznej (od dawcy) transplantacji szpiku kostnego mają 60% szansę całkowitego wyleczenia. Chorzy poddani autologicznej transplantacji mają szansę wyleczenia w około 40%.

Lekarz Agnieszka Barchnicka, ponad rok temu

Bibliografia

  • Madej G. Chemioterapia onkologiczna dorosłych i dzieci, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2194-4
  • Maj S. Farmakoterapia chorób krwi i układu krwiotwórczego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2449-8
  • Kałwak K. (red.), Hematopoetyczne komórki macierzyste - pytania i odpowiedzi, MedPharm, Wrocław 2009, ISBN 978-83-60466-68-1
  • Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3

Ostra białaczka szpikowa

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ostra białaczka szpikowa
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Ostra białaczka szpikowa
Ostra białaczka szpikowa

Ostra białaczka szpikowa - nawroty

Ostra białaczka szpikowa (AML acute myelogenus leukemia) to nowotwór złośliwy wywodzący się z układu białych krwinek. W szpiku krwi, a (...) są zróżnicowane i nie do końca rozpoznane przez...

Ostra białaczka szpikowa

Ostra białaczka szpikowa u dzieci

Ostra białaczka szpikowa u dzieci występuje rzadziej niż białaczka limfoblastyczna, ale z równą częstotliwością jak przewlekła białaczka szpikowa (...)...

Ostra białaczka szpikowa

Białaczka mieloblastyczna

Czym jest białaczka? to jedna z ostrych białaczek szpikowych. Wyróżnia się kilka podtypów białaczki mieloblastycznej. Ostra białaczka...

Ostra białaczka szpikowa

Komórki macierzyste

Komórki macierzyste

Komórki macierzyste nazywane są również komórkami pnia, mają zdolność do nieograniczonej liczby podziałów i namnażania się. Cechuje je nieśmiertelność oraz odnawialność. Komórki macierzyste mogą rozróżniać się od innych i przekształcać się w każdy rodzaj...

Ostra białaczka szpikowa

Objawy ostrej białaczki szpikowej

Ostra białaczka szpikowa (OBS) jest szybko rosnącym nowotworem krwi i szpiku kostnego. W szpiku kostnym wytwarzane są w dużych ilościach nieprawidłowe komórki zwane blastami. W prawidłowych warunkach...

Ostra białaczka szpikowa

Czynniki ryzyka ostrej białaczki szpikowej

Ostra białaczka szpikowa (AML acute myelogenus leukemia) to nowotwór złośliwy wywodzący się z układu białych krwinek. Choroba najczęściej występuje (...) u osób dorosłych, a ryzyko zachorowania wzrasta...

Ostra białaczka szpikowa

Ważne, że żyję!

Ważne, że żyję!

60 lat ma białaczkę, jej życie wywróciło się do góry nogami. Uporządkowane życie Zofia Marciniak - lekarz ginekolog z 40-letnim stażem (...) lat i białaczkę. - Od razu zapadł wyrok. Dla nich byłam już za...

Białaczka

Rodzaje i leczenie białaczki

Rodzaje i leczenie białaczki

, np. śledzionie i węzłach chłonnych. Można wymienić kilka rodzajów białaczki, m.in.: białaczkę szpikową przewlekłą, białaczkę szpikową ostrą, białaczkę...

Białaczka szpikowa

Białaczka monocytowa

(czyli komórek nowotworowych), które zaburzają pracę organizmu. Ostra białaczka monocytowa (oznaczana symbolem M5) to rodzaj białaczki szpikowej (AML (...) jak najszybszego rozpoczęcia...

Białaczka

Białaczka - prezentacja edukacyjna

Białaczka - prezentacja edukacyjna

komórkowej wzrost jest zaburzony oraz ze względu na tempo przebiegu. Występuje: ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka limfoblastyczna, ostra (...) białaczka...