Leczenie ostrej białaczki limfoblastycznej

Ze względu na szybki postęp choroby, decyzję o leczeniu zazwyczaj podejmuje się natychmiast. Chorzy muszą być leczeni w specjalistycznych oddziałach hematologicznych. Lekarz planuje terapię na podstawie tzw. czynników prognostycznych, czyli zestawu czynników, które na świecie uznano jako pogarszające lub polepszające rokowanie. Znaczenie ma nie tylko rodzaj białaczki, ale także wiek, stan ogólny pacjenta, płeć, oraz obecność innych chorób, na które pacjent chorował (np. choroby serca, cukrzyca itd.).

Polecane wideo:

1. Plan leczenia białaczki

  • Chemioterapia podanie leków, które niszczą komórki nowotworowe lub hamują ich rozwój,
  • Radioterapię– jest stosowana celem zapobiegania przerzutom do centralnego układu nerwowego, kiedy istnieje ich duże ryzyko oraz zarezerwowana dla osób, u których pojawiły się przerzuty,
  • Przeszczep (transplantacja) szpiku – daje najlepsze szanse dla pacjentów na długotrwałą remisję czyli wyzdrowienie bez nawrotu choroby. Wiąże się jednak także z dużym ryzykiem, więc jest zarezerwowany dla chorych, u których staje się jasne, że sama chemioterapia nie spowoduje eliminacji choroby.

2. Chemioterapia

Leki stosowane w chemioterapii

Sześć różnych leków stosowanych w chemioterapii, od lewej: DTIC-Dome, Cytoxan, Oncovin, Blenoxane, Adriamycin, VePesid.


Istnieją trzy fazy leczenia lekami przeciwnowotworowymi w przypadku ostrej białaczki limfoblastycznej :

  • Chemioterapia indukcyjna (Indukcja)

Większość pacjentów chorych na białaczkę otrzymuje leczenie indukcyjne. Celem takiego leczenia jest uzyskanie remisji. Remisja w białaczce oznacza powrót prawidłowych parametrów krwi (normalne wartości białych, czerwonych krwinek i płytek krwi) oraz brak widocznych oznak choroby i brak choroby w szpiku kostnym.

Uzyskanie remisji za pomocą leczenia indukcyjnego możliwe jest u więcej niż 95% chorych na białaczkę dzieci oraz od 75 do 89% dorosłych.

Terapia ta jest zazwyczaj bardzo intensywna i trwa długo – do miesiąca. W tym czasie pacjent narażony jest także na wiele powikłań w postaci infekcji oraz często zachodzi konieczność przetaczania krwi i płytek. Dlatego też pacjent musi pozostawać w oddziale specjalnie do tego przystosowanym, w izolacji.

Wydawałoby się, że uzyskanie remisji, czyli braku oznak choroby za pomocą indukcji, zakończy sprawę leczenia białaczki. Niestety remisja nie jest równoznaczna z wyleczeniem. Uśpione, ukryte komórki białaczkowe czają się gdzieś w zakamarkach organizmu gotowe, żeby znowu zaatakować. Skąd te ukryte komórki?

W momencie rozpoznania białaczki w organizmie chorego może znajdować się astronomiczna, lecz niestety realna, liczba 100 miliardów komórek nowotworowych. Jeżeli terapia indukcyjna zabije 99% z nich, nadal pozostanie 100 milionów komórek, które jeśli nie zostaną dalej niszczone, mogą zaatakować na nowo, powodując nawrót choroby.

3. Dalsze postępowanie

W zależności od indywidualnie ustalonego planu leczenia kolejnym krokiem może być zarówno podanie terapii konsolidującej, czyli utrwalającej terapię indukcyjną lub w szczególnych przypadkach przygotowanie pacjenta do jak najszybszego przeszczepu szpiku.

  • Chemioterapia konsolidująca (Konsolidacja)

Jest to drugi etap leczenia obejmujący podawanie chemioterapii i ma na celu dalsze zmniejszenie liczby komórek białaczkowych pozostałych w organizmie chorego. To także bardzo intensywne leczenie obejmujące podawanie kilku cykli chemioterapii w ciągu 4 do 8 miesięcy. Leki oraz dawki zastosowane w konsolidacji są uzależnione od czynników ryzyka ustalonych indywidualnie u pacjenta.

  • Chemioterapia podtrzymująca

Jeżeli po zakończeniu leczenia indukującego i konsolidującego pacjent jest cały czas w stadium remisji, rozpoczyna się podawanie chemioterapii podtrzymującej. Jej celem jest zniszczenie resztek komórek nowotworowych, które mogły pozostać w organizmie pacjenta po uprzednim intensywnym leczeniu. Terapia ta jest mniej intensywna i składa się zazwyczaj z jednej lub dwóch faz. Może trwać od dwóch do trzech lat.

Należy także wspomnieć o tzw. chemioterapii dokanałowej, którą pacjenci z ostrą białaczką limfoblastyczną otrzymują w trakcie trzech powyższych faz leczenia. Leki niszczące komórki nowotworowe podaje się, wstrzykując je do płynu mózgowo-rdzeniowego w kanale kręgowym po nakłuciu pleców w okolicy lędźwiowej. Terapia ta ma na celu zabezpieczenie chorego przed rozprzestrzenianiem się choroby do okolic mózgu i rdzenia kręgowego.

4. Wskaźnik przeżyć pacjentów poddanych chemioterapii

  • U dzieci, całkowity wskaźnik przeżycia po leczeniu samą chemioterapią jest wysoki i wynosi blisko 80% - dotyczy to dzieci ze wszystkimi odmianami białaczek. U dzieci chorujących na odmianę białaczki „mniej złośliwą” czyli cechującą się mniejszą liczbą negatywnych czynników ryzyka, wskaźniki przeżycia mogą być nawet wyższe
  • U dorosłych, całkowity odsetek przeżyć po chemioterapii jest gorszy, wynosi około 40%. W przypadku osób z postacią białaczki „bardziej złośliwą” - jest niestety niższy, w przypadku postaci „mniej złośliwej” - wyższy.

5. Nawrót choroby (tzw. relaps)

Pomimo że większość pacjentów z ALL uzyskuje remisję, niestety u niektórych dochodzi po jakimś czasie do nawrotu choroby. U takich pacjentów próbuje się stosowania innych rodzajów chemioterapii lub bardziej intensywnych dawek. W przypadku osób, u których dochodzi do nawrotu szybko, odmiana białaczki jest bardziej złośliwa i niestety za pomocą samej tylko chemioterapii trudno uzyskać ponowną długotrwałą remisję, natomiast szansą na wyleczenie staje się przeszczepienie szpiku.

Lekarz Agnieszka Barchnicka, ponad rok temu

Bibliografia

  • Madej G. Chemioterapia onkologiczna dorosłych i dzieci, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2194-4
  • Maj S. Farmakoterapia chorób krwi i układu krwiotwórczego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2449-8
  • Kałwak K. (red.), Hematopoetyczne komórki macierzyste - pytania i odpowiedzi, MedPharm, Wrocław 2009, ISBN 978-83-60466-68-1
  • Urasiński I. Hematologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 1996, ISBN 83-86342-21-8

Ostra białaczka limfoblastyczna

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ostra białaczka limfoblastyczna
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Ostra białaczka limfoblastyczna
Ostra białaczka limfoblastyczna

Objawy ostrej białaczki limfoblastycznej

odpowiedzialnych za odporność organizmu. Przyczyny ostrej białaczki limfoblastycznej W przypadku ostrej białaczki limfoblastycznej...

Ostra białaczka limfoblastyczna

Rokowanie w ostrej białaczce limfoblastycznej

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL - acute lymphoblastic leukemia) to choroba nowotworowa wywodząca się z prekursorów linii limfocytów B lub T (...) prowadzi do śmierci w przeciągu kilku tygodni. Ostra...

Ostra białaczka limfoblastyczna

Diagnostyka ostrej białaczki limfoblastycznej

Ostra białaczka limfoblastyczna ( ALL - acute lymphoblastic leukemia) to choroba nowotworowa wywodząca się z białych ciałek krwi z linii limfocytów B (...) lub T. Do grupy tej zaliczane są również chłoniaki...

Białaczka - objawy, rodzaje, leczenie

Ostra białaczka limfoblastyczna

się badania kariotypu w celu wykrycia ewentualnych anomalii chromosomowych oraz badania immunofenotypowe. Leczenie ostrej białaczki limfoblastycznej Leczenie...

Białaczka - objawy, rodzaje, leczenie

Diagnostyka białaczek

limfoblastycznej W ostrej białaczce limfoblastycznej (OBL) morfologia wygląda trochę inaczej. Zwykle wykrywa się bardzo dużo leukocytów, pozostałe parametry (...) , aby rozpocząć...

Leki i suplementy

Nowa lista leków refundowanych - 1 stycznia 2015 r.

Nowa lista leków refundowanych - 1 stycznia 2015 r.

leczenia ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia. Dzięki temu dostęp do terapii będzie o wiele łatwiejszy. Wcześniej była ona (...) także leki zawierające beksaroten, a także nelarabinę...

Białaczka u dzieci

Najczęstsze białaczki u dzieci

nieuleczalnej obecnie jest wyleczalna u 80% pacjentów cierpiących na ostrą białaczkę limfoblastyczną. Spis treści (...) . Najczęstszą białaczką występującą u dzieci...