Biopsja szpiku

Biopsja szpiku polega na pobraniu miazgi krwiotwórczej z jamy szpikowej kości przy pomocy specjalnej igły ze strzykawką. Pobraną miazgę krwiotwórczą rozprowadza się na szkiełkach mikroskopowych (wykonuje się tzw. rozmazy), następnie barwi się specjalnymi barwnikami i ogląda pod mikroskopem świetlnym. Badająca osoba bierze pod uwagę preparat mikroskopowy szpiku kostnego, zwracając uwagę na liczbę i rodzaj poszczególnych komórek, ustalając udział procentowy określonych rodzajów komórek szpiku (tzw. mielogramów), które są wynikiem biopsji. Ocena wyglądu poszczególnych komórek, a także ich struktur wewnątrzkomórkowych nosi nazwę badania cytomorfologicznego.

1. Cel i wskazania do biopsji szpiku

Badanie to umożliwia ostateczne rozpoznanie niektórych chorób krwi (szczególnie o charakterze rozrostowym). Biopsja szpiku pozwala niejednokrotnie zweryfikować rozpoznanie choroby krwi, dokonanej na podstawie innych badań, np. badania krwi obwodowej. Wynik badania pomaga w ocenie przebiegu leczenia schorzeń układu krwionośnego (szpiku) oraz umożliwia obserwowanie postępu zmian chorobowych.

Biopsja szpiku jest wykonywana wtedy, gdy za pomocą badania krwi obwodowej lub innych, nie można ustalić właściwej jednostki chorobowej - najczęściej są to choroby rozrostowe krwi. Biopsję wykonuje się przy kontroli przebiegu choroby układu krwiotwórczego.

2. Przebieg biopsji szpiku

Pacjent podczas biopsji szpiku układa się w pozycji, w zależności od miejsca, z którego będzie pobierany szpik kostny - na wznak lub na brzuchu. U osób dorosłych miejscem, z którego najczęściej pobierany jest szpik jest grzebień talerza kości biodrowej lub mostek, a u dzieci wykonuje się biopsję kości piszczelowej i trzonów kręgów lędźwiowych. Osoba badająca odkaża skórę spirytusem i jodyną, po czym nakłuwa cienką igłą tkankę podskórną i okostną, podając ze strzykawki środek do znieczulenia miejscowego.

W trakcie znieczulenia okostnej pacjent może odczuwać niewielki ból. Po kilku minutach badający wprowadza do jamy szpikowej specjalną igłę biopsyjną, która posiada ogranicznik chroniący przez zbyt głębokim nakłuciem. Pacjent może zmniejszyć ból poprzez głębokie oddychanie. W miejscu nakłucia igłą wprowadza się opatrunek uciskowy. Jeśli istnieje konieczność, zakłada się szew chirurgiczny w miejscu wprowadzenia igły. U małych dzieci jest konieczność wykonania biopsji szpiku kostnego w znieczuleniu ogólnym.

Następnie pobrany materiał biologiczny trafia do laboratorium w celu dalszego badania. Patomorfolog oglądający preparat mikroskopowy szpiku kostnego zwraca uwagę na liczbę i rodzaje poszczególnych komórek, ustalając udział procentowy określonych rodzajów komórek szpiku (tzw. mielogram). Podczas badania mikroskopowego badający poszukuje ewentualnych komórek nietypowych dla szpiku - pochodzących spoza układu krwiotwórczego, np. komórek nowotworowych, a także ocenia wygląd poszczególnych komórek oraz ich struktur wewnątrzkomórkowych (badanie cytomorfologiczne). Jeżeli jest to niewystarczające do ustalenia rozpoznania choroby, wykonuje się dodatkowo badania bardziej specyficzne:

  • cytochemiczne (wykrywanie obecności specyficznych związków chemicznych w komórkach);
  • cytogenetyczne;
  • immunologiczne (wykazanie przy pomocy przeciwciał obecności na badanych komórkach miejsc specyficznie wiążących niektóre biologicznie aktywne związki chemiczne, tzw. receptorów).

Badanie zostaje przekazywane pacjentowi w formie opisu. Nie ma specjalnych zaleceń, jak należy postępować po zabiegu. Jeżeli pojawia się jakiekolwiek powikłanie po biopsji szpiku, to jest to krwawienie lub krwiak w miejscu nakłucia igłą. Badanie może być wykonywane wielokrotnie w każdym wieku, nawet u kobiet ciężarnych.

Marta Bednarska, ponad rok temu

Bibliografia

  • Biopsja szpiku, Encyklopedia Badań Medycznych, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996
  • Sułek K. (red.), Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-70-X
  • Sułek K., Wąsak-Szulkowska E. Hematologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3418-9

Źródła zewnętrzne

Badania

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Biopsja szpiku
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Biopsja szpiku
Biopsja szpiku

Wskazania do biopsji szpiku

Wskazania do biopsji aspiracyjnej lub trepanobiopsji szpiku kostnego obejmują głównie podejrzenie chorób hematologicznych, które nie sposób w pełni (...) chorób nowotworowych. Spis treści ...

Przeszczep szpiku kostnego

Dlaczego obawiamy się decyzji o oddaniu szpiku?

Dorota Wójtowicz-Wielgopolan, rzecznik prasowy Fundacji DKMS Polska, wyjaśnia wątpliwości odnośnie oddawania szpiku. Częste obawy dotyczą (...) przede wszystkim sposobu pobierania szpiku i bólu podczas zabiegu. To decyzja,...

Przeszczep szpiku kostnego

Zabieg przeszczepienia szpiku

Zabieg przeszczepienia szpiku

W czasie zabiegu choremu zostanie zaaplikowany preparat komórki regenerujący układ krwionośny.

Szpiczak mnogi

Styl życia vs. szpiczak

Styl życia vs. szpiczak

kręgowego. Początkowo jednak bardzo łatwo pomylić tę chorobę z przeziębieniem. Dopiero badania krwi, moczu i kości, a także biopsja szpiku pozwalają na pewną diagnozę. Zalecenia co do zdrowego stylu życia w przebiegu...

Diagnostyka białaczek

Biopsja szpiku w diagnostyce białaczki

W rozpoznawaniu białaczki biopsja szpiku stanowi obowiązkowy element postępowania diagnostycznego. Białaczka u osób dorosłych znajduje się wyłącznie w szpiku kostnym. To tam powstaje pierwsza komórka...

Badania

Nakłucie szpiku

Nakłucie szpiku (punkcja szpiku, biopsja szpiku) jest zabiegiem polegającym na pobraniu do badania pewnej ilości szpiku kostnego, a następnie ocenie jego składu przy...

Zabiegi

Przeszczep szpiku kostnego w leczeniu raka piersi

sobie z przeszczepem. Badana jest sprawność płuc, serca, nerek. Może być wykonane także badanie krwi i biopsja szpiku, a także badanie dentystyczne, by zminimalizować ryzyko infekcji. W żyle głównej umieszcza się też...

Przeszczep szpiku kostnego

Dawca szpiku

Dawca szpiku

Dawcą szpiku może być każdy człowiek, który ukończył 18. życia i nie ma jeszcze 50 lat, pod warunkiem, że spełnia wszystkie wskazania. Jednak takich osób, które chcą oddać szpik jest zdecydowanie za mało w porównaniu...

#dziejesienazywo – Zdrowie

Dlaczego warto zostać dawcą szpiku?

Gośćmi Pauliny Smaszcz-Kurzajewskiej są bliźniaczki genetyczne - Julia i Ewa. Opowiadają o przeżyciach związanych z chorobą, przeszczepem oraz ich spotkaniem. Zachęcają również do tego, by zostać dawcą szpiku kostnego.

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby