Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Biopsja szpiku

Biopsja szpiku polega na pobraniu miazgi krwiotwórczej z jamy szpikowej kości przy pomocy specjalnej igły ze strzykawką. Pobraną miazgę krwiotwórczą rozprowadza się na szkiełkach mikroskopowych (wykonuje się tzw. rozmazy), następnie barwi się specjalnymi barwnikami i ogląda pod mikroskopem świetlnym. Badająca osoba bierze pod uwagę preparat mikroskopowy szpiku kostnego, zwracając uwagę na liczbę i rodzaj poszczególnych komórek, ustalając udział procentowy określonych rodzajów komórek szpiku (tzw. mielogramów), które są wynikiem biopsji. Ocena wyglądu poszczególnych komórek, a także ich struktur wewnątrzkomórkowych nosi nazwę badania cytomorfologicznego.

1. Cel i wskazania do biopsji szpiku

Badanie to umożliwia ostateczne rozpoznanie niektórych chorób krwi (szczególnie o charakterze rozrostowym). Biopsja szpiku pozwala niejednokrotnie zweryfikować rozpoznanie choroby krwi, dokonanej na podstawie innych badań, np. badania krwi obwodowej. Wynik badania pomaga w ocenie przebiegu leczenia schorzeń układu krwionośnego (szpiku) oraz umożliwia obserwowanie postępu zmian chorobowych.

Biopsja szpiku jest wykonywana wtedy, gdy za pomocą badania krwi obwodowej lub innych, nie można ustalić właściwej jednostki chorobowej - najczęściej są to choroby rozrostowe krwi. Biopsję wykonuje się przy kontroli przebiegu choroby układu krwiotwórczego.

2. Przebieg biopsji szpiku

Pacjent podczas biopsji szpiku układa się w pozycji, w zależności od miejsca, z którego będzie pobierany szpik kostny - na wznak lub na brzuchu. U osób dorosłych miejscem, z którego najczęściej pobierany jest szpik jest grzebień talerza kości biodrowej lub mostek, a u dzieci wykonuje się biopsję kości piszczelowej i trzonów kręgów lędźwiowych. Osoba badająca odkaża skórę spirytusem i jodyną, po czym nakłuwa cienką igłą tkankę podskórną i okostną, podając ze strzykawki środek do znieczulenia miejscowego.

W trakcie znieczulenia okostnej pacjent może odczuwać niewielki ból. Po kilku minutach badający wprowadza do jamy szpikowej specjalną igłę biopsyjną, która posiada ogranicznik chroniący przez zbyt głębokim nakłuciem. Pacjent może zmniejszyć ból poprzez głębokie oddychanie. W miejscu nakłucia igłą wprowadza się opatrunek uciskowy. Jeśli istnieje konieczność, zakłada się szew chirurgiczny w miejscu wprowadzenia igły. U małych dzieci jest konieczność wykonania biopsji szpiku kostnego w znieczuleniu ogólnym.

Następnie pobrany materiał biologiczny trafia do laboratorium w celu dalszego badania. Patomorfolog oglądający preparat mikroskopowy szpiku kostnego zwraca uwagę na liczbę i rodzaje poszczególnych komórek, ustalając udział procentowy określonych rodzajów komórek szpiku (tzw. mielogram). Podczas badania mikroskopowego badający poszukuje ewentualnych komórek nietypowych dla szpiku - pochodzących spoza układu krwiotwórczego, np. komórek nowotworowych, a także ocenia wygląd poszczególnych komórek oraz ich struktur wewnątrzkomórkowych (badanie cytomorfologiczne). Jeżeli jest to niewystarczające do ustalenia rozpoznania choroby, wykonuje się dodatkowo badania bardziej specyficzne:

  • cytochemiczne (wykrywanie obecności specyficznych związków chemicznych w komórkach);
  • cytogenetyczne;
  • immunologiczne (wykazanie przy pomocy przeciwciał obecności na badanych komórkach miejsc specyficznie wiążących niektóre biologicznie aktywne związki chemiczne, tzw. receptorów).

Badanie zostaje przekazywane pacjentowi w formie opisu. Nie ma specjalnych zaleceń, jak należy postępować po zabiegu. Jeżeli pojawia się jakiekolwiek powikłanie po biopsji szpiku, to jest to krwawienie lub krwiak w miejscu nakłucia igłą. Badanie może być wykonywane wielokrotnie w każdym wieku, nawet u kobiet ciężarnych.

Bibliografia

  • Biopsja szpiku, Encyklopedia Badań Medycznych, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996
  • Sułek K. (red.), Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-70-X
  • Sułek K., Wąsak-Szulkowska E. Hematologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3418-9

Źródła zewnętrzne

Marta Bednarska,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Biopsja szpiku - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Biopsja szpiku
Biopsja szpiku

Wskazania do biopsji szpiku

Wskazania do biopsji aspiracyjnej lub trepanobiopsji szpiku kostnego obejmują głównie podejrzenie chorób hematologicznych, które nie sposób w pełni zdiagnozować na podstawie badania krwi obwodowej. Co więcej badanie to wykonywane jest u pacjentów...

Diagnostyka białaczek

Biopsja szpiku w diagnostyce białaczki

W rozpoznawaniu białaczki biopsja szpiku stanowi obowiązkowy element postępowania diagnostycznego. Białaczka u osób dorosłych znajduje się wyłącznie w szpiku kostnym. To tam powsta

Badania

Biopsja nerki

Biopsja nerki (badanie mikroskopowe nerki) to badanie diagnostyczne polegające na pobraniu miąższu nerki do analizy mikroskopowej. Badanie mikroskopowe polega na stworzeniu z wybranego wycinka nerki preparatów mikroskopowych poddawanych procesom barwienia,...

Badania

Biopsja dziąsła

Biopsja dziąseł to badanie, które wykonuje się w celu zbadania pobranego wycinka dziąsła. Jest przeprowadzane, gdy konieczne jest ustalenie przyczyny nietypowego wyglądu dziąseł, na przykład, gdy u pacjenta wystąpił przerost. Dzięki temu badaniu możliwy...

Badania

Biopsja endometrium

Biopsja endometrium polega na pobraniu fragmentu kanału macicy, w celu dalszego badania na występowanie schorzeń w obrębie tego obszaru. Badanie to ma swoje inne nazwy ze względu na obszar, jaki ulega badaniu i są to: wyłyżeczkowanie diagnostyczne jamy...

Badania

Biopsja gardła

Biopsja gardła to badanie wykonywane na zlecenie lekarza, które ma na celu pobranie materiału ze zmienionych chorobowo tkanek i zbadanie go w laboratorium. Jeśli u badanego pojawił się niewyjaśniony ból gardła i zaobserwował w nim zmiany, nie musi to...

Badania

Biopsja jądra

Biopsja jądra służy przede wszystkim do diagnostyki niepłodności u mężczyzn. Przeprowadza się ją w celu stwierdzenia lub wykluczenia występowania w nasieniu plemników lub komórek plemnikotwórczych, co pozwala na poznanie przyczyny niepłodności. Badanie...

Badania

Biopsja moczowodu

Biopsja jest to pobranie próbki tkanki w celu rozpoznania zmian nowotworowych. Diagnoza może być również przeprowadzona innymi sposobami, takimi jak analiza chromosomów lub genów. Badania lekarskie, do których zaliczamy obrazowanie, badanie endoskopowe...

Badania

Biopsja nadnerczy

Nadnercza są to gruczoły wydzielnicze człowieka. Istnieją dwa nadnercza w organizmie, po jednym na każdej z nerek. Gruczoły te produkują różne hormony, które wpływają na niemal wszystkie funkcje organizmu. Biopsja nadnerczy polega na pobraniu małej próbki...

Badania

Biopsja opłucnej

Biopsja opłucnej to badanie diagnostyczne polegające na pobraniu płynu, który pojawił się w opłucnej lub próbki tkanki zmienionej chorobowo opłucnej. Dzięki temu można zbadać próbkę i ustalić przyczynę pojawienia się płynu lub zmian w opłucnej. Wskazania...