Leki przeciwpsychotyczne

Leki przeciwpsychotyczne to inaczej neuroleptyki. Jak sama nazwa wskazuje, leki antypsychotyczne leczą objawy psychozy – urojenia, omamy, wycofanie społeczne i pobudzenie. Pierwszy raz określenia „leki przeciwpsychotyczne” użyli francuscy lekarze – Jean Delay i Pierre Deniker. Jakie rodzaje neuroleptyków można wyróżnić? Czy leki antypsychotyczne są skuteczne w leczeniu schizofrenii? Jakie działania niepożądane może wywoływać długotrwałe zażywanie leków przeciwpsychotycznych?

Zobacz film: "Coraz więcej Polaków cierpi na depresję"

Rodzaje neuroleptyków

Większość leków przeciwpsychotycznych działa przez ograniczanie w mózgu aktywności neuroprzekaźnika dopaminy (receptor D2), choć nie jest znany do końca powód, dla którego hamowanie dopaminy miałoby mieć efekt antypsychotyczny. Wiadomo, że chlorpromazyna i haloperidol blokują receptory dopaminowe w synapsie między komórkami nerwowymi. Nowszy lek przeciwpsychotyczny – klozapina, jednocześnie zmniejsza aktywność dopaminy i zwiększa aktywność innego neurotransmitera – serotoniny, która również działa hamująco na układ dopaminowy. Chociaż leki te ograniczają ogólną aktywność mózgu, ich działanie nie sprowadza się tylko do uspokajania pacjenta.

Neuroleptyki redukują raczej pozytywne (wytwórcze) objawy schizofrenii, czyli omamy, urojenia, zakłócenia emocjonalne i pobudzone zachowanie, ale niewiele robią w zakresie negatywnych (deficytowych) objawów w postaci dystansu społecznego, pogmatwanych myśli i wąskiego zakresu uwagi, widocznych u wielu pacjentów schizofrenicznych. Niedawno przeprowadzone badania sugerują, że leki antypsychotyczne drugiej generacji, promowane przez firmy farmaceutyczne, mogą wcale nie być bardziej skuteczne w redukowaniu objawów psychotycznych niż te starsze. Jakie rodzaje neuroleptyków daje się wyróżnić? Zasadniczo wymienia się klasyczne (typowe) leki antypsychotyczne I generacji i nowsze leki antypsychotyczne II generacji, czyli tzw. neuroleptyki atypowe.

Leki przeciwpsychotyczne I generacji Leki przeciwpsychotyczne II generacji
pochodne fenotiazyny, np. chlorpromazyna, perazyna, lewomepromazyna; pochodne tioksantenu, np. klopentiksol, flupentiksol, chlorprotiksen; pochodne butyrofenonu, np. haloperidol; benzamidy, np. tiapryd olanzapina; klozapina; almisulpryd; arypiprazol; kwetiapina

Skutki uboczne neuroleptyków

Niestety, długotrwałe przyjmowanie leków antypsychotycznych może mieć niepożądane skutki uboczne. Odnotowano np. fizyczne zmiany w mózgu. Najbardziej niepokojąca jest dyskineza późna, która wywołuje nieuleczalne zakłócenia kontroli motorycznej, zwłaszcza mięśni twarzy. Choć niektóre z nowych leków, jak klozapina, ograniczyły motoryczne efekty uboczne w związku ze swoim bardziej selektywnym blokowaniem dopaminy, one również mogą powodować poważne problemy. Długotrwałe zażywanie leków antypsychotycznych wywołuje objawy podobne do choroby Parkinsona (np. parestezje kończyn, drżenie spoczynkowe, sztywność mięśni, ślinotok itp.), co określa się mianem parkinsonowskiego zespołu poneuroleptycznego.

Klasyczne leki przeciwpsychotyczne I generacji powodują też szereg negatywnych objawów wegetatywnych, jak: zaburzenia akomodacji, nadmierną senność, zaburzenia w sferze seksualnej, zaburzenia funkcji wątroby, suchość w jamie ustnej. Czy zatem leki antypsychotyczne są warte ryzyka? Nie ma tutaj prostej odpowiedzi. Należy oszacować prawdopodobieństwo niebezpieczeństw, biorąc pod uwagę nasilenie rzeczywistego cierpienia pacjenta psychotycznego.

psycholog Kamila Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Jarema M., (red.), Schizofrenia. Pierwszy epizod, Via Medica, Gdańsk 2008, ISBN 978-83-7555-036-8.
  • Liberski P.P., Kozubski W., (red.), Neurologia. Podręcznik dla studentów medycyny, PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-20037-54-8.
  • Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V., Psychologia. Kluczowe koncepcje. Psychologia osobowości, PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16396-9.

Psychoza afektywna

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Psychoza afektywna
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Psychoza afektywna
Psychoza afektywna

Psychoza maniakalno-depresyjna

Psychoza maniakalno-depresyjna

. Zaburzenie maniakalno-depresyjne lepiej określić jako cyklofrenia albo choroba afektywna dwubiegunowa. Zaburzenie afektywne dwubiegunowe (...) innych. Charakterystyka choroby afektywnej dwubiegunowej Zaburzenie...

Psychoza afektywna

Zaburzenia psychotyczne

Zaburzenia psychotyczne

, manii, schizofrenii czy zespole urojeniowym. Nie wszystkie jednak dysfunkcje psychologiczne zasługują na miano zaburzeń psychotycznych. Psychoza (...) , zaburzenia schizoafektywne, np. parafrenię, paranoję i zaburzenia afektywne,...

Psychoza afektywna

Myśli samobójcze - przyczyny, zaburzenia, depresja, leczenie

osobowości, zaburzenia afektywne, ale także zażywanie substancji psychoaktywnych, jak i nadużywanie alkoholu. U osób z zaburzeniami psychicznymi, myśli (...) poczucie własnej wartości. Osoby nadużywające alkoholu i substancji psychoaktywnych...

Newsy

Leki przeciwpsychotyczne u chorych na Alzheimera

ponad ¼ pacjentów zażywa również leki przeciwpsychotyczne. Według naukowców u takich osób ryzyko śmierci jest ponad 60 proc. większe. Ryzyko znacznie (...) na śmierć w porównaniu z osobami, które zażywały tylko jeden...

Test ciążowy - wskazania, rodzaje, przebieg

Co może mieć wpływ na wynik testu ciążowego?

Co może mieć wpływ na wynik testu ciążowego?

dochodzi równolegle z występowaniem niektórych nowotworów, np. jelita, trzustki, wątroby czy żołądka. Leki przeciwpsychotyczne, psychotropowe i przeciwhistaminowe Niektóre leki, zawierające chloropromazynę,...

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) - etiologia, objawy, leczenie

Choroba afektywna dwubiegunowa (prezentacja edukacyjna)

Choroba afektywna dwubiegunowa (prezentacja edukacyjna)

bardzo szczegółowego wywiadu. Leki Lekarstwa to sposób, by pomóc osobom z zaburzeniem utrzymać psychikę w równowadze i móc wieść w miarę normalne (...) życie. Lit oraz inne stabilizatory mogą złagodzić wahania nastroju. W niektórych...

Piękny uśmiech

10 sprawdzonych sposobów na białe zęby

10 sprawdzonych sposobów na białe zęby

. Leki powodujące przebarwienia Antybiotyki tetracyklinowe powodują szary odcień zębów u dzieci, których zęby wciąż rosną. Antybakteryjne płyny (...) do płukania jamy ustnej zawierające substancje takie jak chlorheksydyna czy chlorek...