Rozwarstwienie aorty - przyczyny i leczenie

Rozwarstwienie aorty może nastąpić pod wpływem takich czynników, jak:

• nadciśnienie tętnicze,
• zespół Marfana – dziedziczne nieprawidłowości budowy tkanki łącznej, przyczyniające się m.in. do wypadania płatka zastawki, tętniaków aorty,
• koarktacja aorty – wrodzona wada serca,
• płeć męska i wiek 50-60 lat,
• ciąża – III trymestr,
• zażywanie narkotyków (zwłaszcza kokainy),
• zmiany miażdżycowe.

Na rozwarstwienie aorty szczególnie narażone są osoby ze stwierdzonym zespołem Turnera oraz z zespołem Ehlersa-Danlosa. Zespół Turnera sprawia, że dochodzi do zaburzenia procesu wzrostu, towarzyszą mu także wady serca, pojawiają się problemy z krążeniem. U osób cierpiących na zespół Ehlersa-Danlosa dochodzi do anomalii w budowie naczyń krwionośnych, istnieje nawet ryzyko pęknięcia mięśnia sercowego.


Zdecydowana większość (60-70%) tętniaków rozwarstwiających aorty powstaje w aorcie wstępującej (czyli w odcinku tego naczynia zlokalizowanym najbliżej serca). Tylko 10-25% przypadków dotyczy zmian w obrębie łuku aorty.

Wyróżnia się dwa główne typy rozwarstwienia aorty: typ A oraz typ B. Rozwarstwienie aorty typu A wiąże się z groźnymi zmianami w obrębie aorty wstępującej. Natomiast rozwarstwienie aorty typu B obejmuje swym zasięgiem aortę zstępującą.

Tętniak rozwarstwiający aorty sprawia, że osoby z tym schorzeniem odczuwają ból w klatce piersiowej. Gdy aorta pęknie, ból jest nagły i silny. Objawy mogą być podobne do tych, które występują w zawale serca. Ból czasem wędruje w kierunku szyi. Towarzyszą mu zlewne poty, uczucie lęku, wymioty, dochodzi do niewydolności krążenia. U chorych ze zmianą, wartości ciśnienia tętniczego mierzonego na prawej i lewej ręce mogą być różne.

Tętniak rozwarstwiający aorty może być groźny dla ludzkiego życia. W przypadku, gdy nie jest leczony operacyjnie, jego śmiertelność wynosi ponad 50%. Do lekarza powinny udać się osoby odczuwające ból w klatce piersiowej. Na powstanie schorzenia szczególnie są narażeni mężczyźni powyżej 60. roku życia. Z uwagi na brak specyficznych objawów, rozwarstwienie aorty bywa często mylone z innymi chorobami, co znacznie utrudnia podjęcie szybkiego i stosownego leczenia.

Diagnozę stawia się na podstawie wyników badań – USG, tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego. Czasami wskazane jest także przeprowadzenie angiografii. Badanie to polega na obserwacji naczyń krwionośnych chorego. Przed zabiegiem podaje się pacjentowi płyn kontrastujący (środek kontrastowy). Dzięki temu środkowi możliwe jest prześwietlenie oraz wykonanie zdjęcia RTG, na którym będą widoczne naczynia krwionośne. Współcześnie coraz częściej stosowana jest w diagnostyce cyfrowa angiografia subtrakcyjna. 


Tętniak aorty jest leczony operacyjnie. Kardiochirurg przeprowadza zabieg, który polega na wycięciu tętniaka. W jego miejsce wstawia się specjalistyczną protezę, wykonaną ze sztucznego tworzywa. Leczenie operacyjne stosuje się tylko w przypadku tętniaków, których średnica przekracza 4 cm. Alternatywną formą dla protezy jest zszycie ścian tętnicy. W niektórych przypadkach podczas zabiegu chirurgicznego przecina się przegrodę, która oddziela dwa kanały. Celem zabiegów operacyjnych jest poprawa ukrwienia narządów.

Źródła

1. Mandecki T. Kardiologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-2912-0
2. Krzemińska Pakula M. (red.), Kardiologia kliniczna, D.W. Publishing Co., Szczecin 2010, ISBN 1-57107-108-3
3. Janion M. Kardiologia, Wydawnictwo Stachurski, Kielce 2005, ISBN 83-88592-35-1
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0