Serce zawsze w akcji – nie pozwól mu się poddać

Prowadzimy w miarę zdrowy tryb życia. Nie odżywiamy się najgorzej i aktywność fizyczna nie jest nam całkiem obca. Może czasem obiad zastępuje nam _fast food _albo zapalimy kilka papierosów – w połączeniu z alkoholem smakują najlepiej.  Wydaje nam się, że zdrowie dopisuje. Nie mamy zresztą czasu na chorobę – w życiu jest przecież tyle do zrobienia, trzeba maksymalnie wykorzystać młodość. Nasze serce może mieć jednak całkiem odmienne zdanie na ten temat.

1. Niepokojące statystyki

Zawał serca przechodzi rocznie ok. 100 tys Polaków, u ponad jednej trzeciej z nich kończy się to tragicznie. Zawał dotyka większej ilości osób niż choroba nowotworowa i stanowi główną przyczynę zgonów naszych rodaków. Ogromnym problemem jest ignorancja – nawet po przebytym zawale nie do końca wiemy, w jaki sposób powinniśmy o siebie zadbać, by nie dopuścić do niego powtórnie, chociaż odpowiednia rehabilitacja zmniejsza ryzyko nawet o 20-30%. Zdarza się także, że – mimo jasnych zaleceń – nie przyjmujemy odpowiednich leków, nawet zwykłej aspiryny. Zawałowcy często dość szybko zapominają o tym, jak ważna jest dla nich regularna aktywność fizyczna i odpowiednia dieta. Wina nie leży jednak wyłącznie po stronie chorych. Nie jest również do końca jasne, kto powinien się nami zająć. Kardiolog? Lekarz rodzinny? A może hipertensjolog?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

2. Winny nie tylko cholesterol

Zawał serca powstaje w wyniku niedokrwienia mięśnia sercowego. Dochodzi do niego na skutek zamknięcia tętnicy wieńcowej, której zadaniem jest doprowadzenie krwi do obszaru serca. Za taki stan rzeczy najczęściej odpowiedzialne są zmiany miażdżycowe – gromadzące się w żyłach złogi cholesterolu zwężają ich światło, uniemożliwiając tym samym swobodny przepływ krwi. Problemy tego typu kojarzą się przede wszystkim z ludźmi w podeszłym wieku, dlatego osoby młodsze żyją w złudnym przeświadczeniu, że problem ich nie dotyczy.

Problemy kardiologiczne wywołane są różnymi czynnikami. Jednym z zagrożeń jest nadmierna skłonność do używek, zwłaszcza papierosów
Problemy kardiologiczne wywołane są różnymi czynnikami. Jednym z zagrożeń jest nadmierna skłonność do używek, zwłaszcza papierosów (Grafika / Shutterstock)

O tym, w jak wielkim są błędzie, pokazuje historia 22-latka z Nowego Targu, który trafił do tamtejszego szpitala, uskarżając się na ostry ból w okolicach klatki piersiowej. Jego zaskoczenie było ogromne, kiedy okazało się, że ma poważne problemy z sercem. Dla lekarzy diagnoza była jasna – potwierdzały ją zresztą wszystkie typowe objawy. Zdarza się jednak, że młodzi ludzie przechodzą zawał, nawet o tym nie wiedząc. Aż w jednym na dziesięć przypadków charakterystyczny, promieniujący w okolice szyi, żuchwy i ramion ból nie występuje, przez co młodym pacjentom pomoc udzielana jest zbyt późno, a ze względu na ich nietypowy wiek nawet personel medyczny może nie zdawać sobie sprawy z powagi sytuacji.

Co zatem stoi za tak znacznym obniżeniem wieku osób, które znajdują się w grupie ryzyka? Winny jest przede wszystkim prowadzony przez nich tryb życia. Niewłaściwa, bogata w niezdrowe tłuszcze, sól i cukier dieta, ciągły stres, używki czy brak aktywności fizycznej to doskonała recepta na zawał. Zdarza się jednak, że o niebezpieczeństwie decydują geny. Jeżeli któryś z  członków naszej rodziny zmagał się z chorobami układu krążenia, jest bardzo prawdopodobne, że problem dotknie i nas.

3. Objawy zawału serca

Poza wspomnianym silnym, kującym bólem, który często promieniuje aż do małego palca, zawałowi towarzyszy szereg innych objawów. Skóra staje się chłodna, blada i wilgotna. Często pojawiają się nudności, ból brzucha i wymioty, którym towarzyszą zawroty głowy oraz duszności. Doprowadzić może to do zasłabnięcia i utraty przytomności. Częstotliwość wystąpienia określonych objawów może różnić się w zależności od płci. Poniższy wykres ilustruje procentowe różnice pomiędzy frekwencyjnością wybranych symptomów w przypadku kobiet i mężczyzn.

Określone objawy zawału serca mogą różnić się w zależności od płci
Określone objawy zawału serca mogą różnić się w zależności od płci

4. Po pierwsze – 999!

Konkretne zasady dotyczące udzielania pierwszej pomocy osobie z zawałem serca właściwie nie istnieją. Najważniejsze jest jak najszybsze wezwanie fachowej pomocy medycznej – liczy się  każda minuta. Oczekując na przyjazd karetki, zadbajmy o to, aby chory ułożony został w pozycji leżącej, z delikatnie odchylonym ku górze tułowiem , dzięki temu odciążymy jego serce. Ważne jest także ułatwienie mu oddychania. Rozluźnijmy krawat, rozepnijmy koszulę, pasek u spodni. Jeżeli znajdujemy się w zamkniętym pomieszczeniu, szeroko otwórzmy okno. Postarajmy się uspokoić chorego – zawałowi serca towarzyszy zazwyczaj silny lęk, który zdecydowanie pogarsza jego stan. Powinniśmy także sprawdzić, czy nie posiada on przy sobie leków. Jeżeli mamy przy sobie aspirynę, należy podać ją pod język chorego.

8 rzeczy, które powinieneś wiedzieć o zawale serca zanim cię spotka
8 rzeczy, które powinieneś wiedzieć o zawale serca zanim cię spotka [5 zdjęć]

Jeżeli odczuwasz niepokojące objawy związane z sercem, nigdy się nie zastanawiaj, czy to zawał, tylko...

zobacz galerię

5. Bądź mądry przed szkodą!

Im wcześniej zaczniemy troszczyć się o nasze serce, tym lepiej. Postarajmy się, aby w naszej diecie nie przeważały produkty obfitujące w cholesterol. Badania dowodzą, że ograniczenie tłuszczów pochodzenia zwierzęcego może zmniejszyć ryzyko zawału serca nawet o 15%. Ważne jest także odstawienie używek, zwłaszcza nikotyny. Zawarte w dymie papierosowym substancje zaburzają prawidłowe funkcjonowanie układu krążeniowego. Przyczyniają się m.in. do zwiększenia krzepliwości krwi, przyspieszają proces odkładania się cholesterolu i narażają nas na wystąpienie nadciśnienia tętniczego.

Odpowiednie działania profilaktyczne mogą uchronić nas przed zawałem serca i jego konsekwencjami
Odpowiednie działania profilaktyczne mogą uchronić nas przed zawałem serca i jego konsekwencjami (Grafika / Shutterstock)

Istotne jest ponadto ograniczenie ekspozycji na stres, który w połączeniu z papierosami i kawą tworzy mieszankę iście wybuchową, wystawiając nasze serce na ciężką próbę. Zastanówmy się, czy zyski płynące ze spędzania 12 godzin pracy są adekwatne do strat, które możemy ponieść. Może zamiast tego warto wybrać się na siłownię i pozbyć się kilku zbędnych kilogramów?

W sytuacji, kiedy zawał mamy już za sobą, ważna jest tzw. profilaktyka wtórna. Chodzi o podjęcie odpowiednich działań umożliwiających kontrolowanie czynników zwiększających ryzyko jego ponownego wystąpienia. Co na ten temat mają do powiedzenia kardiolodzy?

6. Ból w klatce piersiowej? To nie musi być zawał

Silny ból w mostku nie zawsze jest objawem zawału serca. Zdarza się, że wywołuje go choroba refluksowa przełyku. Jest to przewlekłe schorzenie przewodu pokarmowego, podczas którego kwas żołądkowy przedostaje się do przełyku, wywołując jego ból i pieczenie. Należy jednak pamiętać, że refluks  powodować może m.in. zaburzenia rytmu serca, dlatego nie można go bagatelizować.

Objawy tego typu towarzyszyć mogą także depresji i stanom lękowym. Jest to wówczas rodzaj nerwobólu, którego również nie wolno ignorować, zwłaszcza że – jak dowodzą specjaliści – istnieje silny związek pomiędzy depresją a chorobami serca. Zaburzenia natury psychicznej zwiększają ryzyko wystąpienia zawału i odwrotnie – osoby, które przeszły zawał, narażone są na wystąpienie depresji.

Dolegliwości przypominające zawał mogą pojawić się także na skutek nadwyrężenia mięśnia klatki piersiowej, do którego często dochodzi na skutek ciągnięcia lub pchania ciężkich przedmiotów. W takiej sytuacji ulgę przynosi najczęściej rozmasowanie bolącego mięsa lub przyłożenie zimnego okładu.

W niektórych przypadkach ból zlokalizowany w tym miejscu może być w istocie bólem piersi. Towarzyszy on  torbielom, które powstają zazwyczaj na skutek zachodzących w organizmie kobiety zmian hormonalnych. Najwcześniej występują one u kobiet młodych w okresie rozrodczym oraz u pań w okresie przekwitania, które przyjmują hormonalną terapię zastępczą.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!