Dlaczego choroba zmusza do snu?

Mgr Kamila Krocz - psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego oraz warsztatów z doradztwa zawodowego i komunikacji...
Choroba kładzie nas do łóżka nie tylko dlatego, że źle się czujemy. Jesteśmy też wyczerpani i po prostu senni, często nie możemy dosłownie utrzymać się na nogach. Znamy to wszyscy z własnego doświadczenia, jednak aż do tej pory naukowcy nie wiedzieli do końca, skąd bierze się taka właśnie reakcja naszego ciała na chorobę. Teraz jednak już wiadomo – i możliwe, że da się temu skuteczniej zapobiegać.
Badania nad narkolepsją
Występująca bardzo rzadko choroba nazwana narkolepsją powoduje u dotkniętych nią osób napady snu, występujące w różnych, zazwyczaj niezbyt odpowiednich, momentach w ciągu dnia. Objawy są już dość dobrze znane, jednak leczenie nadal jest objawowe. Nie znamy również mechanizmów prowadzących do wykształcenia się tej trudnej dla chorego przypadłości. Ważne jest jednak to, że narkolepsja przypomina stan, w jaki wpadamy – przejściowo na szczęście – w czasie poważniejszych chorób. Nowa klasa leków na narkolepsję może więc okazać się skuteczna także w usuwaniu wyczerpania, nadmiernej senności oraz innych zaburzeń snu towarzyszących często różnego rodzaju chorobom.
Dolegliwości a oreksyna
Ogólnemu zmęczeniu podczas różnego rodzaju chorób, na przykład ostrej grypy czy nawet silniejszego przeziębienia, towarzyszą także zaburzenia koncentracji, spadek motywacji do podejmowania jakichkolwiek działań, zmniejszenie chęci do wstawania z łóżka i wykonywania nawet podstawowych, codziennych czynności. Naukowcy z Oregon Health & Science University Doernbecher Children’s Hospital badali ten problem, wykorzystując szczury – ich mózgi są bowiem w wielu aspektach bardzo podobne do naszych. Okazało się, że stan zapalny obecny w organizmie – ostry czy też przewlekły – powoduje reakcję specyficznej grupy neuronów występujących w pobliżu struktur odpowiedzialnych za aktywność fizyczną i pobudzenie do działania. Badacze odkryli, że jest to efekt spadku poziomu oreksyny (hipokretyny) – substancji wytwarzanej w komórkach mózgowych podwzgórza, służącej do regulacji stanu snu i czuwania. Uzupełnienie poziomu tego neuropeptydu przywracało gryzoniom normalną ruchliwość i rytm aktywności dobowej.
Inne zastosowania oreksyny
Jak zauważył współautor badania – dr Daniel L. Marks – możliwości wykorzystania oreksyny są znacznie szersze niż jedynie pomoc w kontroli choroby u osób dotkniętych narkolepsją. Mimo że naukowcom chodzi głównie o wytworzenie nowej linii leków umożliwiających dotkniętym nią pacjentom powrót do normalnego trybu życia i aktywności, uzupełnienie poziomu oreksyny powinno dać oczekiwane rezultaty również w przypadku nadmiernej senności wywołanej innymi chorobami, w tym przewlekłymi. Pośrednio uda się być może w ten sposób walczyć także z inną dolegliwością, pojawiającą się wraz z osłabieniem – utratą apetytu. Choć oreksyna nie wpływa bezpośrednio na odczuwanie przez nas głodu, to jednak samo podtrzymanie stanu czuwania przez dłuższy okres – skutecznie pobudza nasz apetyt. Dzięki temu broniący się przed drobnoustrojami, osłabiony organizm, dostanie odpowiednią dawkę substancji odżywczych, pomocnych w jego regeneracji.
Artykuły Zaburzenia snu
Paraliż senny bywa określany zamiennie jako porażenie przysenne albo paraliż przysenny. Osoby, które doświadczyły kiedykolwiek paraliżu sennego, relacjonują, że jest to zjawisko dziwne, trudno ...

Czy sen z otwartymi oczami jest możliwy? Jak w ogóle spać, mając otwarte powieki? Na wielu forach internetowych ludzie dopytują, czy spanie z otwartymi oczami jest efektywne i czy to nie jest ...

Ludzie od zawsze próbowali nadać znaczenie swoim snom. Nawet w dziwnych snach, najbardziej zaskakujących i irracjonalnych, doszukuje się ukrytych sensów, szuka się interpretacji marzeń sennych w ...

Chodzisz spać późno w nocy? Nie wysypiasz się, bo kładziesz się nad ranem? Jeśli tego nie zmienisz, mogą zacząć cię dręczyć koszmary senne.

Zespół niespokojnych nóg (łac. asthenia crurum paraesthetica) określa się inaczej jako zespół Wittmaacka-Ekboma albo syndrom RLS (ang. restless legs syndrome). RLS należy do zaburzeń ...

Nadmierna senność inaczej bywa określana jako hipersomnia. Wydaje się, że problemy ze snem , poczucie zmęczenia i senności to domena XXI wieku. Presja czasu, ciągły stres, brak czasu na relaks i ...

Bezsenność jest coraz częstszym problemem dotykającym osób w różnym wieku. Jak sobie poradzić z tym uciążliwym schorzeniem?

Budzenie się w nocy znacznie obniża jakość snu. Człowiek wstaje rano zmęczony, jakby w ogóle nie spał. Niektórzy budzą się kilkakrotnie, a nawet kilkadziesiąt razy w ciągu nocy. Nic nie pomaga ...

Bezsenność to poważny problem wielu Polaków. Nie wszyscy jednak udają się do lekarza po receptę na leki nasenne. Dla takich osób z pomocą przychodzą ciastka z melatoniną, które ułatwiają zasypianie.

Niewyspanie powoduje spadek koncentracji i zmęczenie. Ostatnio udowodniono także, że brak snu może zahamować proces tworzenia się wspomnień.

Chcesz mieć zdrowe serce? Najnowsze badania wykazały, że istnieje zależność między długością snu a ryzykiem chorób serca. Nie śpij więc zbyt długo - śpiochy ryzykują zawałem serca!

Ludzie starsi wykazują problemy ze snem, pamięcią i przemianą materii. Ostatnie badania wskazały, że może być to związane z zaburzoną aktywnością neuronów wpływających na pracę cyklu okołodobowego.

Odpowiednia higiena snu jest bardzo ważna w utrzymaniu zdrowia fizycznego i psychicznego. Aby się wysypiać, należy spać przynajmniej siedem godzin dziennie, w zależności od indywidualnych potrzeb.

Badacze z Uniwersytetu Pensylwanii, Instytutu Technologii w Massachusetts i Uniwersytetu Tufts zidentyfikowali mechanizmy pogorszenia pamięci na skutek niedoboru snu. Każdy, kto zarwał noc wie, że ...

Skala senności Epworth (ang. Epworth Sleepiness Scale, ESS) jest używana do określenia poziomu senności w ciągu dnia, do oceny zaburzeń snu i w diagnozie między innymi zespołu bezdechu sennego . ...

Mały implant, nie większy od pudełka zapałek, może przynieść ulgę osobom chrapiącym i może okazać się wybawieniem dla tych, którym przyszło dzielić łóżko z głośnym „współśpiącym”. Niewielkich ...

Jak pobudzić organizm? Pytanie często zadawane przez przemęczonych studentów czy osoby, które pracują umysłowo. Nasz organizm potrzebuje regularnego odpoczynku. Źle się z nim dzieje, jeśli tego mu ...
Zespół chronicznego zmęczenia (ang. Chronic Fatigue Syndrome, CFS) to zespół objawów chorobowych spowodowanych złożonymi przyczynami. Po raz pierwszy został zdiagnozowany w 1988 roku w Stanach ...
To, że wraz w wiekiem potrzebujemy mniej snu, to mit. Ludzie w średnim wieku i starsi, jeśli tylko chcą się czuć wypoczęci i produktywni podczas dnia, potrzebują dokładnie tyle samo snu, co ...

Strata ukochanej osoby , walka z potworami, brak możliwości ucieczki, spóźnienie się na ważne spotkanie – to tematy koszmarów nocnych. Dla niektórych z nas zły sen skutecznie zakłóca jakość snu, ...

Bezsenność może oznaczać brak lub niewielką ilość snu w nocy, trudności w zaśnięciu lub częste budzenie się. Czy jest ktoś, komu nie zdarzyło się nigdy wstać rano z uczuciem, że w ogóle nie ...

Zaburzenia snu zostały skategoryzowane w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F51 (nieorganiczne zaburzenia snu) i G47 (zaburzenia snu). Mianem zaburzeń snu ...

Problemy ze snem dotykają coraz większą liczbę osób. Niektórzy budzą się rano i mają wrażenie, że są bardziej zmęczeni niż przed położeniem się do łóżka. Jakość ich snu pogarsza się na skutek ...

Jakie są przyczyny, częstość występowania oraz czynniki ryzyka chodzenia we śnie? Lunatykowanie zostało opisane w literaturze medycznej już w czasach Hipokratesa (460-370 w. p.n.e.). Występuje ...

Narkolepsja jest zaburzeniem neurologicznym, które objawia się sennością w ciągu dnia. Jest to nieuleczalna choroba, z którą trzeba nauczyć się żyć.

Mówienie przez sen , lunatyzm , zgrzytania zębami w nocy , koszmary i lęki nocne , mimowolne moczenie nocne są w jakimś stopniu bliskie każdemu. Jeśli nie z własnego doświadczenia, to chociaż z ...

Hipersomnia to patologicznie wzmożona senność, która nie przemija po śnie lub pojawia się podczas angażującej czynności. „Patologicznie wzmożona” jest tu szczególnie ważne, ponieważ ospałość po ...

Jet lag to zespół objawów, jakie towarzyszą osobom przekraczającym strefy czasowe, podróżując samolotem.




