Nietolerancja glutenu

Glutenem nazywamy mieszaninę białek występujących w zbożach. Nadaje on kleistość i jest czynnikiem warunkującym udane, puszyste wypieki. Jednak niektóre z białek wchodzących w skład podstawowych zbóż mogą być zagrożeniem dla zdrowia osób z chorobą genetyczną, jaką jest celiakia. 

Spis treści:
  1. 1. Czym jest celiakia?
  2. 2. Profilaktyka celiakii
  3. 3. Dieta bezglutenowa

1. Czym jest celiakia?

Celiakia, często mylona z alergią, w rzeczywistości jest nietolerancją glutenu u osób predysponowanych genetycznie. U chorych dochodzi do spłaszczenia kosmków jelita cienkiego, które są niezbędne w procesie prawidłowego wchłaniania substancji zawartych w pokarmach. Takie uszkodzenia prowadzą m.in. do niedoborów składników odżywczych oraz schorzeń wynikających z braku witamin i składników mineralnych. Przykładem mogą być niedobory wzrostu i masy ciała, wzdęcia, biegunki lub zaparcia, tłuszczowe stolce, niedokrwistość, niedorozwój szkliwa i wiele innych dolegliwości.



Należy podkreślić, że celiakia trwa całe życie i całe życie musi być leczona poprzez stosowanie diety bezglutenowej, która doprowadza do regeneracji kosmków i przywrócenia właściwej struktury błony śluzowej jelita, a w późniejszym okresie warunkuje prawidłowe wchłanianie wszystkich składników odżywczych.

2. Profilaktyka celiakii

Jak już wspomniano, celiakia jest chorobą uwarunkowaną genetycznie, jednak jej ujawnienie się może być związane z niewłaściwą dietą stosowaną w czasie pierwszego roku życia dziecka. Dlatego też należy postępować zgodnie ze wskazówkami dotyczącymi karmienia niemowląt, opracowywanymi przez Instytut Matki i Dziecka. Najnowsze zalecenia mówią o wprowadzaniu niewielkich ilości glutenu w postaci kaszki lub kleiku już w 5.–6. miesiącu życia dziecka.

3. Dieta bezglutenowa

Białka powodujące nietolerancję glutenu znajdują się w takich zbożach, jak: pszenica, jęczmień, żyto, owies oraz pszenica płaskurka, kamut, orkisz i pszenżyto. Choć w przypadku owsa niektóre badania mówią o braku negatywnego wpływu na kosmki, zboże to w naszym kraju jest bardzo zanieczyszczone i nie może być spożywane przez większość chorych.

Podstawą diety bezglutenowej w celiakii są produkty naturalnie bezglutenowe (ryż, proso, tapioka, amarantus, sorgo, sago, owoce i warzywa, mięsa, produkty mleczne, jaja, orzechy) oraz takie, z których został on usunięty do wartości poniżej 20 mg w kilogramie produktu (oznakowane symbolem przekreślonego kłosa).

Utrzymanie diety bezglutenowej może się wydawać stosunkowo proste, jednak łatwo o nieświadome spożywanie znacznych ilości glutenu wraz z produktami, których byśmy nie podejrzewali o zawartość tego białka (np. piwo) lub do których gluten dodany został z powodów technologicznych (tzw. dodatki do żywności). Ponadto może dojść do zanieczyszczenia produktu w procesie przetwórstwa lub w domu, np. podczas używania tej samej deski do krojenia (cząstki glutenu utrzymują się w powietrzu do kilku godzin). Także niektóre leki zawierają gluten. Warto wiedzieć, że oficjalnie osoby chore na celiakię mogą przyjmować komunię św. pod postacią hostii niskoglutenowych (jeden „zwykły” opłatek zawiera aż 25 mg czystego glutenu, ilość bezwzględnie zabronioną).

Podstawą zakupów produktów wieloskładnikowych (jak np. baton) musi być dokładne zapoznanie się z ich składem. Na półkę odkładamy żywność zawierającą:

  • niedozwolone zboża oraz ich przetwory, jak np. zakwas,
  • skrobię nieznanego pochodzenia, skrobię niedozwolonych zbóż, syrop skrobiowy, dodatki o symbolach: E 1404, 1420, 1440, 1451,
  • słód (gdyż jest to produkt pochodzenia jęczmiennego), in. ekstrakt słodowy,
  • białko roślinne.

Aktualnie przestrzeganie diety chorych na celiakię jest ułatwione dzięki obecności na rynku dużego asortymentu produktów, z których gluten został usunięty. W specjalnych sklepach (głównie internetowych) zakupić można nie tylko chleb, makaron czy mąkę, lecz także spody do pizzy, drożdżówki, wafle do lodów, ciastka, cukierki, sosy, budynie i wiele innych produktów. Warto zaopatrzyć się w większe ilości pieczywa i je zamrozić – pieczywo odświeżamy na parze lub poprzez umieszczenie w rozgrzanym piekarniku.

Nieprawidłowo skomponowana dieta, oparta na produktach bezglutenowych, może przysparzać problemów w zakresie dostarczania odpowiedniej ilości niektórych składników. Zawartość białka w diecie zwiększajmy poprzez spożywanie produktów strączkowych (zwłaszcza soi), większy udział ryb oraz dodatek mleka odtłuszczonego w proszku, kazeiny, białka serwatkowego. Drugim problemem, zwłaszcza gdy dieta opiera się głównie na produktach kukurydzianych i białym ryżu, są zaparcia spowodowane zbyt małą ilością błonnika. Wyżej błonnikowymi produktami są przetwory gryki, prosa i soi. Możemy również częściej stosować suszone owoce, orzechy oraz nasiona (słonecznika, dyni, lnu, sezamu), które zawierają znaczne ilości włókna pokarmowego.

Bibliografia

  • Gajewska D. (red.), 51 zaleceń dietetycznych w wybranych stanach chorobowych, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-228-7
  • Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
  • Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
  • Dzieniszewski J., Jarosz M. Celiakia - porady lekarzy i dietetyków, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3062-5
Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Bóle brzucha po produktach mlecznych

Moja córka nastoletnia, po spożyciu mleka, sera żółtego, ma mocne bóle...

lek. Marta Hat Porady udziela lek. Marta Hat pracownik Szpitala Specjalistycznego im. dr Józefa Babińskiego w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej.
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

pokaż 5 następnych

Artykuły Alergia pokarmowa

Nietolerancja laktozy u dzieci
Alergia pokarmowa Nietolerancja laktozy u dzieci

(...) układu pokarmowego po spożyciu produktów zawierających laktozę.(Alergia pokarmowa, Alergia dzieci, Alergia na...

Co to jest mikroflora jelitowa?Odtwórz wideo
Alergia pokarmowa Co to jest mikroflora jelitowa?

Mikroflora jelitowa to pożyteczne bakterie, które znajdują się w jelitach. Mikroorganizmy pojawiają się juz kilka godzin po przyjściu dziecka na świat. Jesteśmy w nie wyposażeni, a mają na celu wspomaganie naszej odporności. Na rozwój...

Alergia pokarmowa Rodzaje alergii pokarmowej

Alergia pokarmowa to reakcja systemu odpornościowego na alergen zawarty w produktach spożywczych. Różne rodzaje ... organizmie system odpornościowy poprawnie rozpoznaje zagrożenia i chroni przed nimi organizm. Alergia pokarmowa zmienia te reakcje i powoduje, że zupełnie nieszkodliwe substancje są zwalczane przez przeciwciała i wydalane z organizmu. Alergia pokarmowa a inne ... . Tak naprawdę alergia pokarmowa występuje raczej rzadko. Najczęściej mamy objawy nietolerancji na niektóre...

Alergia pokarmowa Skaza białkowa u niemowląt

Skaza białkowa to rodzaj alergii pokarmowej, której objawy pojawiają się po spożyciu mleka krowiego, ale również wszelkich produktów mlecznych, kakao, cytrusów, jaj i mięsa innego niż drobiowe i królicze. Ten typ alergii...

Alergia pokarmowa Alergia na owoce

Alergia na owoce jest jednym z typów alergii pokarmowych. Do owoców, które wywołują reakcję alergologiczną należą: jabłka, truskawki, banany, kiwi oraz owoce cytrusowe. Alergia na owoce obejmuje także wszystkie produkty, które...

Alergia pokarmowa Alergia na miód

Alergia na miód rzadko występuje u osób, które nie wykazują alergii na produkty spożywcze, leki, kosmetyki czy detergenty. Bardzo często pojawia się natomiast u chorych uczulonych na pyłki roślin (kwiatów, traw, drzew,...

Alergia pokarmowa Alergia na jabłka

Alergia na jabłka to częsta alergia pokarmowa. Jabłka, tak jak inne owoce, to jedne z najczęstszych alergenów pokarmowych. Osoby uczulone na jabłka są najczęściej uczulone także na pyłki brzozy. Jest to tzw. alergia krzyżowa. Jabłoń należy do drzew z rodziny Rosaceae, dlatego też u niektórych osób mogą pojawić się objawy alergii na inne rośliny spokrewnione z jabłonią, jak brzoskwinie czy orzechy laskowe. Leczenie alergii polega przede wszystkim na wyeliminowaniu...

Przyczyny i objawy alergii pokarmowej
Alergia pokarmowa Przyczyny i objawy alergii pokarmowej

Alergia pokarmowa występuje, gdy układ odpornościowy atakuje niektóre białka w spożywanych produktach. Substancje, które wywołują reakcję alergiczną to tak zwane alergeny. Najczęstsze alergeny pokarmowe to: białka mleka krowiego, nabiał, jaja, orzechy ... alergii pokarmowej pojawiają się zazwyczaj w ciągu kilku minut lub dwóch godzin od spożycia danego produktu. Alergia pokarmowa może objawiać się poprzez zmiany nie tylko w samym przewodzie pokarmowym, ale i na skórze oraz w układzie...

Alergia pokarmowa Alergia na jaja

Jaja kurze należą do alergenów, które najczęściej wywołują reakcje alergiczne u dzieci. Symptomy uczulenia na jaja pojawiają się zwykle od kilku minut do kilku godzin po spożyciu jaj lub produktów, które mają je w swoim...

Objawy alergii pokarmowej
Alergia pokarmowa Objawy alergii pokarmowej

Alergia pokarmowa to reakcja układu immunologicznego, która ma miejsce wkrótce po spożyciu produktu ... skonsultować się z lekarzem.(alergia pokarmowa co jeść) ... : problemów ze strony układu pokarmowego, skóry lub dróg oddechowych. U niektórych osób alergia pokarmowa może doprowadzić nawet do wstrząsu anafilaktycznego, czyli gwałtownej reakcji zagrażającej życiu. Najczęstsze...

Alergia pokarmowa Nietolerancja pokarmowa a alergia pokarmowa

Alergia pokarmowa objawia się nieprawidłową odpowiedzią immunologiczną po spożyciu danego produktu. Układ odpornościowy osoby uczulonej wytwarza przeciwciała, by "zwalczyć" alergen. Niektóre osoby doświadczają jednak uciążliwych objaw ... . Czym jest nietolerancja pokarmowa? Nietolerancja pokarmowa to znacznie częstszy problem niż alergia pokarmowa. Pierwsze objawy ... na polskiej populacji.(alergia pokarmowa co...

Alergia pokarmowa Alergia na nabiał

Alergia na nabiał oznacza uczulenie na mleko i jego przetwory. Niektóre uczulenia u niemowląt wiążą się z alergią na mleko matki lub mleko modyfikowane. Czasem alergia na nabiał pojawia się u dorosłych. Co trzeba wiedzieć o nadwrażliwości na...

Alergia pokarmowa Alergia na ryby

(...) ów. Podobnie jak w przypadku alergii na ryby, może dojść do wyzwolenia histaminy i reakcji pseudoalergicznej. Alergia...

Alergia pokarmowa Dieta eliminacyjna w alergii pokarmowej

Odpowiednia dieta może powstrzymać dolegliwości spowodowane alergią. Alergia pokarmowa prowokowana jest niekt ... . Osoby, u których wystąpiła alergia pokarmowa na mleko, muszą unikać m.in. ciast, słodyczy, przetworzonych płatk ... lub stosować suplementy diety z wapniem. Dieta bez jajek Alergia pokarmowa na jajka kurze to stwierdzenie ogólne. Najczęściej ... roślinne, które występuje w popularnych zbożach. U niektórych dzieci alergia pokarmowa na gluten uwidacznia się...

Alergia pokarmowa Co robić, gdy jedzenie uczula?

Alergia pokarmowa to nieprawidłowa reakcja organizmu, a dokładniej systemu odpornościowego, na określony składnik naszej ... zawierać również soku z tych owoców.(dieta alergika przepisy, Alergia pokarmowa) ... jakiegoś enzymu trawiennego. Brak owego enzymy jest przyczyną nietolerowania przez organizm pewnych składników. Alergia pokarmowa ma to do siebie, że można z niej wyrosnąć. Farmakologiczne leczenie alergii pokarmowej czasami jest zalecane.

Alergia pokarmowa Alergia na gluten

(...) łysienie plackowate.(Objawy alergii, Alergia...

Alergia pokarmowa Alergia na mleko krowie

(...) mleko, nie jest końcem świata. Znaczy ona tylko, że musisz uważać na to, co jesz.(Alergia pokarmowa, Objawy...

Alergia pokarmowa Co to jest skaza białkowa?

Skaza białkowa to rodzaj alergii pokarmowej, która pojawia się najczęściej w wyniku uczulenia na białko mleka krowiego. Skaza bywa mylnie nazywana alergią na mleko, jednak ma ona szersze znaczenie, gdyż może także pojawić się w wyniku reakcji...

Alergia pokarmowa Objawy alergii na soję u niemowląt

Alergia pokarmowa u dzieci zdarza się bardzo często. Alergia na soję jest wykrywana, kiedy zaczynamy karmić dziecko ... . Najczęstsze objawy alergii na soję u niemowląt Alergia na soję wywołuje bardzo podobne objawy jak każda inna alergia pokarmowa. Aby być ... i skuteczne jej przeciwdziałanie. Alergia pokarmowa na soję powoduje objawy związane z układem pokarmowym: bóle brzucha ... . Kolka może, ale nie musi, być objawem alergii pokarmowej. Czasami alergia pokarmowa u dzieci może wywołać katar, lub...

Alergia pokarmowa Jak odróżnić alergię od nadwrażliwości pokarmowej?

(...) ówno alergia pokarmowa, jak i nadwrażliwość na substancje zawarte w żywności. W artykule pokażemy, czym alergia pokarmowa różni się od nadwrażliwości pokarmowej.  Alergia pokarmowa Prawdziwa alergia pokarmowa oznacza, że system immunologiczny ... , które powodują reakcję obronną.  Objawy alergii pokarmowej Częstą alergią pokarmową jest alergia na orzeszki ... pokarmowa, alergia pokarmowa co...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij