Czynniki ryzyka raka piersi

Chociaż przyczyny rozwoju raka piersi nie są do końca poznane, istnieje szereg czynników, które mogą zwiększać ryzyko jego wystąpienia. Znajomość czynników ryzyka chorób nowotworowych może w części przypadków uchronić przed wystąpieniem nowotworu.

Ryzyko zachorowania na raka piersi

  • Płeć - nowotwór sutka występuje zarówno u kobiet jak i mężczyzn, przy czym u mężczyzn zdarza się 100 razy rzadziej, co nie oznacza, że mężczyźni nie chorują.
  • Wiek – chociaż rak piersi występuje niemal we wszystkich grupach wiekowych, gwałtowny wzrost zachorowań obserwuje się po 35 roku życia, natomiast do okresu przekwitania jest on i tak stosunkowo rzadki. Większość (50 proc.) zachorowań na nowotwór piersi zdarza się u kobiet pomiędzy 50. a 70. rokiem życia, a także powyżej 70. roku życia (30 proc.).
  • Czynniki dziedziczne – zwiększone ryzyko zachorowania dotyczy kobiet, w których rodzinach zdarzały się przypadki raka piersi. Największe narażenie obserwuje się u kobiet, których siostra bądź matka zachorowały na raka piersi, a dodatkowo zdarzyło się to przed 50. rokiem życia. W takich przypadkach należy zgłosić się do Poradni Genetycznej celem przeprowadzenia odpowiednich badań.
  • Czynniki środowiskowe – okazuje się, że częstość występowania raka piersi jest różna w zależności od rejonu świata. Najczęściej rak piersi występuje w Ameryce Północnej i krajach Europy Zachodniej, czyli w krajach wysoko uprzemysłowionych. Najrzadziej – w Chinach i Japonii.
  • Rasa – uważa się, że u białych kobiet występuje nieznacznie podwyższone ryzyko raka piersi niż w przypadku kobiet o ciemnym kolorze skóry. Co ciekawe jednak, jeżeli rak piersi wystąpi już u czarnej kobiety, guz rośnie znacznie szybciej i jest większe prawdopodobieństwo zgonu z powodu raka.
  • Gęstość piersi – „gęsta” tkanka piersi oznacza, że pierś zbudowana jest z większej ilości gruczołów niż tkanki tłuszczowej. Jest to w pewnym sensie „uroda” danej kobiety. U kobiet z dużą gęstością piersi występuje zwiększone ryzyko rozwoju raka piersi – wiadomo bowiem, że rak rozwija się właśnie w gruczołach piersiowych. Gęsta tkanka piersi stwarza też duże trudności dla lekarza odczytującego badanie mammograficzne – im gęstsza pierś, tym obraz bardziej mleczny i mniej szczegółów jest widocznych.
  • Wiek pierwszej i ostatniej miesiączki – u kobiet, które miesiączkować zaczęły wcześnie – tzn. przed 12. rokiem życia, a zakończyły miesiączkowanie późno (po 55. roku życia) istnieje nieznacznie zwiększone ryzyko raka piersi. Im dłuższy okres miesiączkowania, tym dłuższe działanie hormonów płciowych na pierś – a wiadome jest, że żeńskie hormony płciowe sprzyjają rozwojowi raka piersi.
  • Napromienienie piersi w przeszłości – u kobiet, które musiały być poddane np. napromienianiu z powodu nowotworu umiejscowionego w klatce piersiowej i napromieniana była między innymi pierś, istnieje zwiększone ryzyko raka piersi.
  • Brak potomstwa lub późny wiek urodzenia pierwszego dziecka – nieznacznie zwiększone ryzyko rozwoju raka piersi dotyczy kobiet, które nigdy nie rodziły lub urodziły pierwsze dziecko po 30. roku życia. Z kolei urodzenie więcej niż jednego dziecka lub urodzenie dziecka w młodym wieku wpływa na zmniejszenie ryzyka raka piersi.
  • Tabletki antykoncepcyjne – kwestia budząca dużo emocji, ponieważ okazuje się, że u kobiet, które stosują tabletki antykoncepcyjne na bazie estrogenów istnieje nieznacznie zwiększone ryzyko rozwoju raka piersi. Obserwuje się jednak zupełne zredukowanie ryzyka w 10 lat po odstawieniu tabletek.
  • Hormonalna terapia zastępcza – generalnie zwiększa ryzyko, natomiast stosowana w minimalnych koniecznych dawkach i pod odpowiednią kontrolą, jest bezpieczna.
  • Karmienie piersią – u kobiet, które karmiły piersią dzieci, szczególnie przez okres 1,5-2 lat istnieje nieznacznie zmniejszone ryzyko rozwoju raka piersi.
  • Alkohol – istnieje bezpośredni związek między spożyciem alkoholu a zachorowaniem na raka piersi. Już w przypadku wypicia 1 drinka dziennie, ryzyko nieznacznie wzrasta. W przypadku wypijania 2 do 5 drinków dziennie, ryzyko jest 1,5 raza większe niż u kobiet, które nie piją alkoholu wcale.
  • Nadwaga lub otyłość – wiążą się ze zwiększonym ryzykiem raka piersi – szczególnie jeśli kobieta przybrała na wadze po jakiejś sytuacji stresowej, która ją dotknęła.
  • Brak ćwiczeń fizycznych – wysiłek i ruch zmniejszają ryzyko raka piersi.

Zobacz film: "Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków"

Czynniki powodujące raka piersi

Każdy z nas słyszał zapewne o rozmaitych innych czynnikach, które mogą powodować raka piersi. Gdyby przyjrzeć się im z bliska...

  • dezodoranty, usztywniane staniki – żadne badania nie wskazują na to, aby miały związek z rozwojem raka piersi. Dlatego też nie należy bać się ich używania;
  • implanty piersi – silikonowe implanty mogą powodować powstanie blizn w obrębie piersi, natomiast nie stwierdzono zwiększonego ryzyka, u kobiet, którym powiększano piersi za pomocą silikonu;
  • zanieczyszczenie środowiska – naukowcy prowadzą mnóstwo badań, które mają na celu sprawdzenie jak zanieczyszczenie środowiska wpływa na ryzyko raka piersi; na razie jednak nie znaleźli powiązania;
  • dym papierosowy – naukowcy nie stwierdzili związku między paleniem papierosów a rozwojem raka piersi. Natomiast wiele poszlak wskazuje, że może być taki związek z przypadku wdychania dymu papierosowego przez osobę niepalącą, czyli tzw. bierne palenie; lepiej zatem unikać zadymionych pomieszczeń;
  • praca w nocy – nie tak dawno naukowcy stwierdzili, że być może praca nocna (np. pielęgniarki na dyżurze) może powodować zwiększenie ryzyka raka piersi; wymaga to jednak szczegółowego sprawdzenia.

W około 5-10 proc. zachorowań na raka piersi, jest on uwarunkowany pewnym uszkodzeniem kodu genetycznego – zwanego inaczej mutacją. Niedawno poznano konkretne geny, których dotyczy ta mutacja – tzw. BRCA1 i BRCA2. Osoby, które posiadają uszkodzony jeden z powyższych genów mogą przekazywać tą mutację swojemu potomstwu. W przypadku posiadania mutacji tych genów ryzyko zachorowania na raka piersi w przeciągu życia wynosi aż 50% czyli co 2 osoba z chorym genem zachoruje na raka piersi. Dodatkowo wzrasta także ryzyko wystąpienia innych nowotworów, w tym: raka jajnika, raka macicy, raka prostaty lub raka jelita grubego.

Dlatego też, jeżeli w rodzinie występują przypadki nowotworów, szczególnie piersi i jajnika, należy zgłosić się do Poradni Genetycznej, celem sprawdzenia, czy nie ma się wadliwego genu.

U kobiet, u których stwierdza się mutację genów, ryzyko rozwoju raka jest bardzo wysokie, w związku z tym powinny się one znajdować pod odpowiednią kontrolą i obserwacją. Istotne jest przede wszystkim uchwycenie momentu ewentualnego pojawienia się raka, ponieważ wtedy ma się możliwość szybkiego zadziałania i przede wszystkim wyleczenia.

Badania osób z grup ryzyka zachorowania na raka piersi

A oto jak powinna wyglądać opieka i schemat badań, którym poddane powinny być takie osoby:

Świadomość czynników ryzyka raka piersi jest kluczowa dla skutecznej profilaktyki tej groźnej choroby. Pamiętaj o przyczynach nowotworów piersi i nie zaniedbuj systematycznych badań - mogą one uratować ci życie.

Lekarz Agnieszka Barchnicka, ponad rok temu

Bibliografia

  • Gardas-Skowrońska A., Kułakowski A., Onkologia. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2737-3
  • Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9
  • Markowska J. Ginekologia onkologiczna, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-60290-12-1
  • Jassem J., Krzakowski M., Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla lekarzy., Via Medica, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7555-161-7

Rak piersi

Komentarze (1)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Czynniki ryzyka raka piersi
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Czynniki ryzyka raka piersi
Czynniki ryzyka raka piersi

Rak piersi - czynniki ryzyka (WIDEO)

Rak piersi - czynniki ryzyka (WIDEO) Odtwórz wideo

Czynniki ryzyka w każdym schorzeniu, jak np. w raku piersi, dzieli się na modyfikowalne i niemodyfikowalnie. Do tych drugich zaliczamy wszystkie (...) jest zależna od rodzaju schorzenia, np. w raku...

Czynniki ryzyka raka piersi

Geny, które przyczyniają się do raka piersi

Geny, które przyczyniają się do raka piersi

umiera na raka piersi. Na występowanie choroby wpływ ma wiele czynników. Specjaliści wymieniają nieodpowiedni styl życia, złą dietę, nadużywanie (...) Szacuje się, że w Polsce ponad 150 tys. kobiet...

Czynniki ryzyka raka piersi

Czy otyłym grozi rak piersi?

piersi u kobiet w okresie postmenopauzalnym. Najbardziej wpływowym czynnikiem ryzyka okazała się waga. Następne z kolei było spożywanie alkoholu (...) i palenie papierosów. Te trzy elementy wywierają...

Rak piersi - charakterystyka, przyczyny, profilaktyka

Rak obu piersi

, co może wiązać się z większą trafnością wyników. Czynniki ryzyka raka piersi Czynniki genetyczne, środowiskowe i hormonalne oddziałują na obie (...) piersi...

Rak piersi

Przyczyny raka piersi

, jak i z komórek podścieliska łącznotkankowego. Czynniki ryzyka raka piersi Rak piersi w wywiadzie. Przebyty rak piersi ponad 3-krotnie zwiększa...

Profilaktyka raka piersi

Inhibitor aromatazy w profilaktyce raka piersi

i występowały u nich czynniki ryzyka rozwoju raka piersi, chociaż u żadnej wcześniej nie zdiagnozowano tego nowotworu. Okazało się, że ryzyko raka piersi...

Newsy - zdrowie

Mleko matki może pomóc we wczesnym wykrywaniu raka

Mleko matki może pomóc we wczesnym wykrywaniu raka

Nowe badanie wykazało, że oznaczenia białka w mleku matki może pomóc wykryć raka piersi we wczesnym stadium, a nawet przewidzieć, czy kobieta (...) jest zagrożona śmiercią. Wykrycie raka piersi...

Profilaktyka raka piersi

Profilaktyka raka piersi - badania (WIDEO)

Profilaktyka raka piersi - badania (WIDEO) Odtwórz wideo

Aby zapobiegać rozwojowi chorób nowotworowych zalecane są badania przesiewowe (skriningowe). Wczesna diagnoza raka pozwala bowiem zmniejszyć śmiertelność i nie wymaga tak inwazyjnego leczenia, jak w przypadku raka wykrytego...