Zaburzenia miesiączkowania

Zaburzenia miesiączkowania wywołują niepewność i obawy u kobiet. Nieregularne krwawienia często są związane z innymi dolegliwościami, np. uczuciem suchości pochwy, na które wpływają zaburzenia hormonalne. Zaburzenia miesiączkowania można podzielić na: brak miesiączki, skąpe i rzadkie miesiączki oraz nadmierne krwawienie. Każda dolegliwość wymaga konsultacji z lekarzem ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych chorób.

1. Rodzaje i przyczyny zaburzeń miesiączkowania

Rodzaje zaburzeń miesiączkowania według WHO:

  1. Niewydolność podwzgórzowo-przysadkowa.
  2. Zaburzenia czynności osi podwzgórze-przysadka.
  3. Pierwotna niewydolność jajników.
  4. Wady lub uszkodzenia macicy.
  5. Guzy okolicy podwzgórzowo-przysadkowej wydzielające prolaktynę.
  6. Zaburzenia osi podwzgórzowo-przysadkowej z hiperprolaktynemią.
  7. Guzy pozapalne lub pourazowe okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.

Zobacz film: "Masz bolesne miesiączki? To może być objaw groźnej choroby"

Bóle ginekologiczne
Bóle ginekologiczne

Ból w dole brzucha u kobiety jest najczęściej spowodowany wystąpieniem miesiączki lub owulacji. W takiej...

zobacz galerię

Prawidłowa miesiączka jest efektem złuszczania się i wydalania przez organizm fragmentów błony śluzowej jamy trzonu macicy. Prawidłowa wydzielina to taka, w której nie znajdują się skrzepy ani jasna krew. W trakcie miesiączki kobieta traci około 100 ml krwi. Dziewczynka zaczyna miesiączkować w wieku 12-13 lat, czasem zdarza się, że pierwszy okres dostaje w wieku 17 lat. Kiedy okres nie pojawi się po ukończeniu 17. roku życia, można podejrzewać takie czynniki:

  • zamknięta błona dziewicza, która blokuje wydostanie się wydzieliny na zewnątrz,
  • niedorozwój macicy lub pochwy,
  • zaburzenia hormonalne,
  • nadmierny stres,
  • utrata masy ciała,
  • infekcje narządów płciowych.
  • zaburzenia hormonalne i niewydolność jajników,
  • zmiany w obrębie jamy macicy po zabiegach wyłyżeczkowania, stanach zapalnych czy operacjach,
  • choroby ogólnoustrojowe, np. nadczynność tarczycy,
  • stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej lub wkładek wewnątrzmacicznych.

Jeśli nadmierne krwawienia występują w młodym wieku, to odpowiada za nie niedojrzałość układu hormonalnego. Nadmierne krwawienia mogą pojawić się także w okresie przed menopauzą. Wtedy zaburzenia wynikają z zanikającej funkcji jajników. Często dodatkowym czynnikiem jest przerost lub zapalenie błony śluzowej macicy oraz mięśniaki. Obfite i przedłużające się miesiączki odpowiadają za niedokrwistość.

1.1. Brak miesiączki (amenorrhoea)

Jeśli kobieta wcześniej miesiączkowała, ale przez jakiś czas nie miewa comiesięcznych krwawień, za brak okresu może odpowiadać ciąża – podejrzewana zwłaszcza przy rozpoczętym współżyciu płciowym, prowadzonym nawet z użyciem antykoncepcji. Za zatrzymanie miesiączki odpowiadają też takie czynniki, jak stres, napięcie emocjonalne, nagła utrata masy ciała, infekcje intymne, zmiana klimatu, przemęczenie, zażywanie niektórych leków. Przy braku miesiączki można również podejrzewać zrosty wewnątrzmaciczne i nieprawidłowości w budowie endometrium (błona śluzowa macicy), zespół policystycznych jajników, zaburzenia hormonalne pochodzenia podwzgórzowego, guzy jajnika lub nadnerczy, hiperprolaktynemię, cukrzycę, choroby tarczycy.

1.2. Skąpe miesiączki (hypomenorrhoea)

Skąpe miesiączki mogą być wynikiem zaburzeń hormonalnych, które z kolei często powodowane są przez stosowanie tabletek antykoncepcyjnych lub wkładek wewnątrzmacicznych, a więc antykoncepcji hormonalnej. Dodatkowo, nieprawidłowości mogą wynikać z niewydolności jajników oraz zmian w obszarze macicy będących rezultatem infekcji, zabiegów operacyjnych, czy procedur, takich jak wyłyżeczkowanie jamy macicy. Niewydolność jajników może być przyczyną niedostatecznego wydzielania estrogenów mających wpływ na endometrium. Błona śluzowa macicy nie rozrasta się w sposób prawidłowy lub też dochodzi do jej przerośnięcia oraz niedostatecznego złuszczenia w trakcie miesiączki. Skąpe krwawienia miesiączkowe bardzo często występują w przypadku zespołu policystycznych jajników oraz w niepłodności. Ponadto, nie bez znaczenia są przebyte schorzenia ogólnoustrojowe, m.in. nadczynność tarczycy.

1.3. Nadmierne krwawienia miesiączkowe (hypermenorrhoea)

Zbyt obfite miesiączki są typowe dla młodych kobiet w okres dojrzewania, a także pań tuż przez rozpoczęciem menopauzy. W obu okresach życia kobiety występują zaburzenia hormonalne, z tym, że u dojrzewających dziewczyn nadmierne krwawienie ma zawiązek z niecałkowicie rozwiniętym układem hormonalnym. U kobiet wchodzących w okres menopauzy zaburzenia hormonalne są natomiast skutkiem zanikającej funkcji jajników i występowania tzw. cykli bezowulacyjnych. Poza tym, za obfite miesiączki mogą odpowiadać: przerost lub zapalenie błony śluzowej macicy, mięśniaki i polipy macicy, choroby tarczycy, zaburzenia krzepnięcia krwi, wkładki wewnątrzmaciczne, doustne antykoagulanty.

Obfita miesiączka charakteryzuje się nadmierną utratą krwi, czyli ponad 100 ml, przy czym długość cyklu miesiączkowego pozostaje niezmieniona. Na zwiększoną utratę krwi miesiączkowej wskazują: skrzepy, konieczność stosowania podwójnej ochrony wewnętrznej i zewnętrznej, brudzenie pościeli w nocy. Obfite i przedłużające się menstruacje mogą prowadzić do niedokrwistości, co skutkuje osłabieniem i sennością. Podczas badania ginekologicznego lekarz stara się wykluczyć możliwe przyczyny krwotocznych miesiączek. Na podstawie wywiadu rozważa choroby układowe, a w razie wskazań klinicznych zleca wykonanie morfologii krwi oraz badanie czynności tarczycy i układu krzepnięcia. Niekiedy w razie konieczności wykonywane są także USG przezpochwowe, histeroskopia czy biopsja błony śluzowej macicy.

2. Objawy i leczenie zaburzeń miesiączkowania

Do najbardziej popularnych objawów zaburzeń w miesiączkowaniu zalicza się:

  • plamienia między miesiączkami,
  • skrócenie okresu między miesiączkami (czasem wydłużenie tego okresu),
  • wystąpienie bardziej obfitych miesiączek niż dotychczas,
  • pojawienie się skrzepów krwi.

Powyższe objawy są często lekceważone przez kobiety. Tymczasem nawet małe zmiany w miesiączkowaniu mogą oznaczać nieprawidłowości w funkcjach jajników. Kobiety powinny być czujne na wszelkie zaburzenia miesiączkowania po 40. roku życia. Niekiedy zaburzenia pracy jajników współistnieją z chorobami tarczycy, nadnerczy, trzustki czy nerek.

W leczeniu zaburzeń miesiączkowania stosuje się przede wszystkim terapię hormonalną. Najczęściej podaje się niesteroidowe leki przeciwzapalne, doustne środki antykoncepcyjne, które mogą pomóc w regulowaniu i zmniejszaniu obfitego krwawienia. Ostateczną metodą jest ablacja endometrium, czyli metoda leczenia nadmiernych krwawień macicznych niereagujących na leczenie hormonalne. Jednak zanim pacjentka zacznie przyjmować leki, powinna wykonać badanie krwi na oznaczenie krążących hormonów (tzw. badanie profilów hormonalnych). W przypadku nadmiernych lub zbyt częstych krwawień można przyjmować preparaty z wyciągiem z owoców niepokalanka pospolitego (Agnus castus). Jego substancje czynne obniżają poziom prolaktyny oraz znoszą zaburzenia wywołane przez hiperprolaktynemię, wpływają także na ciałko żółte.

spis treści
rozwiń
Następny artykuł: Niepłodność

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!