Gwałt

Gwałt w małżeństwie w języku prawniczym to każda przemoc fizyczna o znamionach przestępstw rozbójniczych. W rozumieniu potocznym gwałt utożsamia się ze zgwałceniem, czyli przemocą o charakterze seksualnym. Najczęściej ofiarami gwałtu są kobiety i dzieci (pedofilia), a agresorami – mężczyźni. Zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego rodzi poważne konsekwencje psychiczne. Zgwałcona kobieta czuje się nieczysta, przeżywa wstyd, niepokój, lęk, poczucie winy, doświadcza koszmarów nocnych, depresji, zaburzeń snu i złości.

Zobacz film: "Depresja - przyczyny"

Gwałt

Gwałt jest formą kontaktu seksualnego wymuszonego na drugiej osobie. Nie ma znaczenia czy osoby będące w zbliżeniu są małżeństwem, partnerami seksualnymi...

Niekiedy trudno zacząć normalnie funkcjonować po traumie gwałtu, co objawia się w postaci syndromu traumy zgwałcenia podobnej w symptomatyce do zespołu stresu pourazowego PTSD.

Syndrom traumy zgwałcenia

Tragedia prowadząca do zespołu stresu urazowego PTSD nie musi być doświadczana masowo, jak to się dzieje w przypadku klęsk żywiołowych czy katastrof komunikacyjnych. Ekstremalny stres indukujący szok psychiczny i traumę może być wydarzeniem jednostkowym. Najbardziej rozpowszechnioną „katastrofą indywidualną” we współczesnym społeczeństwie jest przestępstwo gwałtu. Reakcja kobiety na zgwałcenie przypomina bardzo obraz kliniczny PTSD i została określona mianem syndromu traumy zgwałcenia (ang. rape trauma syndrome). Bez względu na charakter gwałtu (gwałt oralny, gwałt analny, gwałt grupowy, gwałt małżeński itp.) kobieta doświadcza skrajnych emocji i nie potrafi zapomnieć o napaści seksualnej.

Reakcje zgwałconej kobiety można podzielić na dwie fazy:

  • ostrej reakcji – dezorganizacji,
  • długofalowej reakcji – reorganizacji.

W jednym z przeprowadzonych badań psychologicznych okazało się, że bezpośrednio po zgwałceniu kobiety przejawiały równie często jeden z dwóch stylów reagowania emocjonalnego:

  • styl ekspresyjny – okazywanie strachu, złości, niepokoju, płaczu, napięcia i szlochania;
  • styl kontrolowany – ukrywanie uczuć i okazywanie na zewnątrz spokoju.

Wkrótce potem pojawia się szereg objawów podobnych do stresu pourazowego, a mianowicie lęk i przeżywanie urazu zgwałcenia raz jeszcze. Często pojawiają się też objawy somatyczne, np. zaburzenia snu polegające na niemożności zaśnięcia albo gwałtownych przebudzeniach, bóle żołądka, zaburzenia układu moczowo-płciowego, napięciowe bóle głowy. Zgwałcone kobiety niejednokrotnie budzą się z krzykiem, wyrwane ze snu z powodu koszmarów o gwałcie. Szacuje się, że co trzecia zgwałcona narzeka na sny wywołujące skrajnie silne przerażenie.

Trauma gwałtu wynika również ze zranień wtórnych i społecznej percepcji osób zgwałconych. Ludzie często uważają, że kobiety same są sobie winne, że w jakimś sensie sprowokowały napastnika do aktu przemocy, np. że założyły zbyt krótką spódnicę albo zachowywały się kokieteryjnie. Takie myślenie powoduje pojawienie się procesu wiktymizacji – wcielania się w rolę ofiary i uwierzenia, że jest się współwinnym za gwałt. Należy pamiętać, że kobieta zgwałcona nigdy nie może być winna za patologiczne reakcje i przemoc napastnika, nie może przewidzieć, jak zachowa się agresor ani kontrolować jego agresji seksualnej. Sytuację komplikuje także fakt, że niejednokrotnie zgwałcone wiedzą, kto je zgwałcił, bowiem gwałciciel pochodzi z najbliższego otoczenia, np. jest mężem, znajomym albo sąsiadem.

Psychologiczne skutki gwałtu

Podobnie jak ofiary katastrof lotniczych, klęsk żywiołowych czy obozów koncentracyjnych, zgwałcone kobiety łatwo reagują niepokojem nawet na zupełnie niegroźne sytuacje, np. spędzanie czasu w samotności. Ich uczucia są zdominowane przez strach, nastrój depresyjny, poczucie upokorzenia, zakłopotanie, złość, samoobwinianie się, a zwłaszcza przez strach przed przemocą i śmiercią. Niejednokrotnie na bazie traumy gwałtu dochodzi do rozwoju zaburzeń lękowych, m.in. fobii. Po zgwałceniu często pojawiają się lęki seksualne, część kobiet jest niezdolna do podjęcia normalnego życia płciowego, boi się intymnych kontaktów oraz wstydzi się swojego ciała. Po gwałcie pojawiają się również symptomy zaburzeń depresyjnych – smutek, izolacja, pesymizm, niepokój, niskie poczucie własnej wartości, poczucie bezradności i beznadziei, poczucie winy.

W długofalowym procesie reorganizacji większość kobiet podejmuje próby na rzecz zapewnienia sobie bezpieczeństwa i powrotu do równowagi psychicznej. Wiele z nich zmienia numer telefonu, a nawet przeprowadza się w inne miejsca. Niektóre, same doświadczone traumą gwałtu, udzielają się w ośrodkach pomocy zgwałconym i różnego rodzaju fundacjach przeciwdziałania przemocy seksualnej. Dochodzenie do siebie po zgwałceniu jest niezmiernie długotrwałym procesem, trwającym niekiedy wiele lat. Zgwałcona musi odbudować swoją tożsamość i szacunek do siebie, a przede wszystkim przestać się obwiniać za tragedię. Przestępstwo gwałtu to niewątpliwie skrajnie traumatyzujące przeżycie. Nawet w sądzie, domagając się kary dla napastnika, kobieta narażona jest na przykre aluzje i musi opisywać kilkakrotnie całą sytuację zgwałcenia od początku z najdrobniejszymi szczegółami. Dodatkowo, stan zgwałconej komplikują sytuacje, kiedy zostaje ona podczas gwałtu zarażona jakąś chorobą weneryczną albo zachodzi w ciążę. Trauma gwałtu wymaga zatem profesjonalnej pomocy medyczno-psychologicznej i wsparcia ze strony najbliższych.

psycholog Kamila Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Seligman M.E., Walker E.F., Rosenhan D.L., Psychopatologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7298-441-7.

Trauma

Komentarze (9)
~aaa
~aaa ponad rok temu

Moja żonę w wiek 15 lat zgwałcił jej brat. Teraz to 40.letni ojciec rodziny i porządny Polak-Katolik. Wiąże mnie zaufanie żony. Nie mogę o tym mówić w rodzinie,a chetnie bym gnoja zatłukł... Ona nie chce szoku w rodzinie, aby się nie okazało jak go wychowali. Rodzice dobijają do 70.ki. Wiem że trzeba to kiedyś powiedzieć. Zrobię to, ale czy moje relacje z żoną przetrwają?

Odpowiedz
~Ania
~Ania ponad rok temu

Przede wszystkim udaj sie do psychologa oraz do najblizszego sadu, oni powiedza Ci, co robic dalej. Porozmawiaj z najblizszymi, to boli i jest bardzo upokarzajace w momencie trwania rozmowy, ale jest niezbedne dla dojscia do siebie. Jezeli nie zrozumieja, co sie stalo, napisz tutaj jeszcze raz i pourywam im glowy. O.o

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Trauma
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Trauma
Trauma

Gwałt w małżeństwie (WIDEO)

Gwałt w małżeństwie (WIDEO) Odtwórz wideo

Gwałt jest formą kontaktu seksualnego wymuszonego na drugiej osobie. Nie ma znaczenia czy osoby będące w zbliżeniu są małżeństwem, partnerami seksualnymi czy gwałtu dokonała nieznajoma, przypadkowa osoba. Wszyscy podlegają surowej karze. Do seksu nie...

Trauma

Co to jest zgwałcenie? (WIDEO)

Co to jest zgwałcenie? (WIDEO) Odtwórz wideo

Czy wszystkie czynności seksualne wykonywane mimo woli drugiej osoby można nazwać zgwałceniem? Według powszechnej opinii wymuszanie takiego zbliżenia można określić takim terminem. Do tego zgwałceniem nie jest jedynie stosunek waginalny, ale również...

Trauma

Dorosłe dzieci rozwiedzionych rodziców

Rozwód niesie ze sobą cierpienie, które często odbija się na dzieciach. Nie zawsze kończy się w okresie dzieciństwa. W przypadku niektórych osób ma wpływ na całe życie. Syndrom DDRR (dorosłych dzieci rozwiedzionych rodziców) może zaburzać kontakty z innymi...

Trauma

Zespół stresu pourazowego

Zespół stresu pourazowego

Zespół stresu pourazowego (ang. post-traumatic stress disorder, PTSD) to rodzaj zaburzenia lękowego, które rozwija się zazwyczaj jako wynik przerażającego, zagrażającego życiu, niebezpiecznego doświadczenia. Chorzy cierpiący na zespół stresu pourazowego...

Trauma

Jak nie dać się zgwałcić - niekonwencjonalne metody antygwałtowe

Jak nie dać się zgwałcić - niekonwencjonalne metody antygwałtowe

Co roku w Polsce ofiarami gwałtu pada - jak wynika ze statystyk „Niebieskiej Linii" - około 30 tys. osób. Według policyjnych statystyk, do gwałtów w ciągu roku dochodzi od 1800 do 2300 tys. razy. Niestety, liczby te mogą być nawet dwukrotnie wyższe, ponieważ...

Trauma

Autoagresja - definicja, przyczyny, młodzież

Autoagresja może przyjąć różne postacie. U jednych autoagresja przejawia się obgryzaniem paznokci, a u innych wyrywaniem włosów. Jednak są przypadki, gdy autoagresja stanowi prawdziwe zagrożenie dla zdrowia i życia. Wśród przyczyn autoagresji można wymienić...

Trauma

Pomaga ocalałym z zamachów terrorystycznych (WIDEO)

Wkracza tuż po ratownikach medycznych. Na początku zawsze zadaje jedno pytanie: Czego potrzebujesz? Mówi, że to bardzo ważne, bo dzięki temu człowiek znów może zadecydować sam o sobie. Marge Lalande jest psychologiem. Pomaga tym, którzy przeżyli zamach...