Choroby wieku podeszłego

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Marta Bednarska - absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Choroby wieku podeszłego to inaczej tzw. choroby starcze. To naturalne, że ciało i organizm człowieka w ciągu całego życia podlegają różnorodnym przemianom. Wraz z postępującym czasem pojawiają się przede wszystkim niedomagania w funkcjonowaniu poszczególnych jego narządów. Na dolegliwości i choroby wieku podeszłego wpływ mają m.in. niezdrowy tryb życia, nieodpowiednia dieta, ale także czynniki ryzyka wynikające np. z predyspozycji genetycznych. Z jakimi chorobami seniorzy zmagają się najczęściej?

Nadciśnienie tętnicze i choroby krążenia

Nadciśnienie tętnicze jest najpowszechniejszą chorobą układu krążenia. Jest to stan, w którym rozpoznaje się podwyższone ciśnienie krwi (powyżej górnej granicy normy, tzn. 140/90 mmHg). Często nie widać żadnych objawów, ale zdarza się, że osoby, które zmagają się z tym schorzeniem, odczuwają kołatanie serca, bóle w klatce piersiowej, zawroty głowy, a nawet lekką nadpobudliwość. Przyczyn nadciśnienia może być wiele – od przyjmowania leków, przez antykoncepcję hormonalną, nadwagę, nadmierne spożywanie alkoholu, aż po choroby nerek i nadnerczy. Rozpoznanie nadciśnienia odbywa się poprzez kilkakrotny pomiar ciśnienia – osoba badana musi być wówczas wypoczęta i spokojna.

Kobieta z chorobą Alzheimera

Jest to najczęstsza choroba u ludzi powyżej 60. roku życia. ... »

Schorzenie leczy się na dwa sposoby. Pierwszy polega na zmianie trybu życia, co ma zminimalizować wpływ czynników prowadzących do skoków ciśnieniowych; drugi opiera się na środkach farmakologicznych, które obniżają ciśnienie krwi. Zaburzenia rytmu serca, choroba niedokrwienna (wieńcowa) czy też niewydolność tego ważnego dla życia organu pojawiają się często na skutek innych schorzeń i dolegliwości. Niejednokrotnie jednak są konsekwencją stylu życia, małej aktywności fizycznej i dużego stresu.

Osteoporoza i zaćma

Osteoporoza to choroba najczęściej kojarzona z osobami w podeszłym wieku. Choć schorzenie zdarza się także u osób młodszych, rzeczywiście największe ryzyko wystąpienia zmian w tkance kostnej występuje u osób po 50. lub 60. roku życia. Najbardziej narażone na osteoporozę są kobiety, szczególnie w okresie przekwitania. Przed okresem menopauzy obecne w organizmie estrogeny chroniły kobietę przed pojawieniem się osteoporozy. W okresie przekwitania ilość hormonów estrogenowych spada o 75%, a więc ryzyko choroby kości staje się dużo większe. Ubytek masy kostnej objawia się bólami kości, podatnością na złamania, a czasem także obniżeniem wzrostu lub wystąpieniem garbu.

Nabyta forma zaćmy znajduje w podeszłym wieku największe pole działania. Funkcjonujący przez kilkadziesiąt lat na pełnych obrotach wzrok ma prawo być zmęczony dłuższym czytaniem czy oglądaniem telewizji. Zaćma jednak to poważne zaburzenie polegające na zmętnieniu soczewki, co skutkuje pogorszeniem ostrości widzenia, czego nie da się skorygować soczewkami. Najskuteczniejszą metodą leczenia zaćmy jest jej usunięcie – taka operacja wiąże się jednak z częstymi powikłaniami. Nieleczona zaćma może doprowadzić do ślepoty.

Zaburzenia pamięci i choroba Alzheimera

Zapominanie nazw rzeczy, mylenie imion, kłopot z wyszukaniem w pamięci adresu czy miejsca, w którym położyło się jakąś rzecz, niezamykanie mieszkania czy samochodu – to najczęstsze objawy zaburzeń pamięci. Nie zawsze wskazują na poważne choroby (np. chorobę Alzheimera), ale często oznaczają otępienie, czyli uszkodzenie mózgu, które spowalnia i w pewnym stopniu upośledza jego pracę. Często zaburzenia pojawiają się jako konsekwencja innych schorzeń, np. depresji.

Choć dla wielu osób choroba Alzheimera znana jest jedynie z filmów i opowieści, jest coraz częściej występującym schorzeniem (szacuje się, że w Polsce choruje na nią ponad 200 tys. ludzi, a liczba ta nadal rośnie). Dokładna przyczyna choroby nie jest znana, ale podejrzewa się, że wpływ na jej rozwój ma odkładanie się nieprawidłowego białka beta-amyloidu we włóknach nerwowych w mózgu. Podstawowymi objawami choroby są: otępienie, nietypowe zachowania, spowolnienie toku myślenia i mowy, problemy z rozpoznawaniem przedmiotów, zjawisk i osób, a także z podstawowymi czynnościami (np. ubieranie się). Obecnie leczenie Alzheimera jest jedynie objawowe. Prowadzone są badania nad lekami, które mają zmniejszać odkładanie się beta-amyloidu w neuronach.

Rak prostaty

Jest to najczęściej występujący nowotwór u mężczyzn. Guzki pojawiają się w obrębie gruczołu krokowego nagle i rosną nawet przez kilkanaście lat. Właśnie dlatego nowotwór jest tak trudny do rozpoznania we wczesnym stadium rozwoju. Często nie zdradza się żadnymi objawami, a jeśli już pojawiają się jakieś dolegliwości (np. przejściowe problemy z oddawaniem moczu), są zwykle brane za symptom innego schorzenia lub całkowicie bagatelizowane. Tymczasem leczenie raka gruczołu krokowego jest trudne i uciążliwe dla chorego. Zazwyczaj polega na stosowaniu radioterapii stercza, a nierzadko też chirurgicznym usunięciu gruczołu z nowotworem złośliwym. Ryzyko zachorowania na raka prostaty zwiększa się wraz z wiekiem. Najbardziej narażeni są mężczyźni powyżej 50. roku życia, szczególnie ci, których bliski krewny chorował na nowotwór gruczołu krokowego.

Nadciśnienie tętnicze, choroby serca i układu krążenia, osteoporoza, zaćma, zaburzenia pamięci, choroba Alzheimera i rak prostaty to najpowszechniejsze, choć nie jedyne choroby wieku podeszłego. Przyczyny zachorowania na nie są różne, a leczenie często jest już tylko objawowe, bowiem późna diagnoza zmniejsza szanse na pełne wyleczenie.