Czym jest układ odpornościowy?

Czym jest nasz układ odpornościowy? Jest on naturalną barierą, która nie pozwala bakteriom, wirusom, ani żadnym szkodliwym substancjom dostać się do naszego organizmu. Eliminuje on także te drobnoustroje, które zdołały wedrzeć się do organizmu zanim zdołają się rozmnożyć. Niestety, układ immunologiczny również może zachorować, a AIDS, czyli zespół nabytego niedoboru odporności jest jedną z jego najcięższych chorób.

Rodzaje odporności

Nasz organizm wykazuje różne typy odporności. Odporność nabyta to ta, która tworzy się po pewnym czasie i rozwija pod wpływem kontaktu z czynnikiem chorobotwórczym. Wrodzona odporność to naturalna obrona przed chorobami, która towarzyszy nam od narodzin. Jest czasami nazywana pierwsza linią obrony przed chorobą. Do wrodzonych barier ochrony zaliczamy naturalny odruch wykrztuśny, odruch kaszlu, enzymy w łzach i łoju skórnym, śluz, skóra, kwasy żołądkowe. Odporność wrodzona przyjmuje także inne formy, na przykład powoduje wystąpienie gorączki, która też jest efektem działania układu odpornościowego. Odporność bierna to rodzaj odporności, która pochodzi z innego źródła niż nasz organizm, np. antyciała, które są przekazywane niemowlakowi wraz z pokarmem matki czy wstrzyknięta surowica odpornościowa do organizmu.

Polecane wideo:

Budowa układu odpornościowego

Układ immunologiczny składa się z kilku różnych organów, miedzy innymi z:

Narządy te nazywane są narządami limfoidalnymi, ponieważ znajdują się w nich limfocyty. Poza tym w wielu częściach ciała znajdują się skupienia tkanki limfoidalnej – głównie w wejściach do organizmu (na przykład w płucach czy przewodzie pokarmowym).

Działanie układu odpornościowego

Układ immunologiczny chroni ciało przed potencjalnymi chorobami poprzez rozpoznawanie i likwidowanie antygenów. Antygen to molekuł na powierzchni komórek, wirus, grzyb, lub bakteria. Martwe substancje takie jak toksyny, substancje chemiczne, i inne obce cząsteczki także są antygenami. Układ odpornościowy rozpoznaje intruza i niszczy substancje zawierające go. Co ciekawe, twoje ciało naturalnie zawiera też białka, które są antygenami. Jest to grupa antygenów, które zostały uznane przez system odpornościowy jako znajome i zazwyczaj już nie reaguje na nie i nie zwalcza.

Białe krwinki

Układ odpornościowy zawiera pewien rodzaj krwinki białe (leukocyty). Zawiera także w swoim składzie substancje chemiczne i białka. Część z nich bezpośrednio atakuje obce ciała w organizmie, inne pomagają innym komórkom układu immunologicznego. Typem białych krwinek krwi są fagocyty i limfocyty. Istnieją dwa rodzaje limfocytów:

  • limfocyty B - komórki produkujące antyciała, które łącza się z poszczególnymi antygenami i ułatwiają ich zlikwidowanie,
  • limfocyty T - bezpośrednio atakują antygeny i wzmagają obronna reakcje organizmu.

Limfocyty są w stanie prawidłowo odróżnić substancje, które naturalnie występują w organizmie od tych, które są obce. Kiedy limfocyty zostaną wyprodukowane, układ odpornościowy zapamięta tą informacje, po to aby następnym razem zadziałać jeszcze szybciej na dany antygen.

Problemy układu immunologicznego

Nasz układ odpornościowy nie zawsze działa poprawnie. Problemy mogą pojawić się gdy zapadamy na choroby alergiczneukład immunologiczny reaguje wtedy na obecność antygenów. Zdarzają się również choroby nowotworowe układu odpornościowego, choroby autoimmunologiczne (mają miejsce, gdy układ immunologiczny atakuje własny organizm jakby był ciałem obcym) oraz choroby związane z niedoborem odporności (zarówno nabyte, jak i wrodzone).

Komentarze

Zabiegi

Zabieg to czynność medyczna, której celem jest profilaktyka i diagnostyka chorób, a przede wszystkim ich skuteczne leczenie. Zakres terminu jest bardzo szeroki, ponieważ obejmuje działania o niezwykle zróżnicowanym charakterze i stopniu trudności. Zabiegi medyczne dotyczą różnych dziedzin medycyny, np. chirurgii, ginekologii, alergologii czy pulmonologii. Można zatem mówić o zabiegach chirurgicznych, ginekologicznych itd. Tamponada nosa czy usunięcie migdałków to różne rodzaje zabiegów medycznych.


Zabiegiem może być dezynfekcja otarcia naskórka czy prosta iniekcja, ale jest nim także transplantacja serca czy wszczepienie implantu. Dlatego też można je przeprowadzać nie tylko w sterylnej sali operacyjnej (w warunkach aseptycznych), ale także w gabinecie zabiegowym, a nawet w domu pacjenta. Zabiegi wykonują nie tylko lekarze wszystkich specjalności, ale także osoby nie będące nimi, a należące do personelu medycznego. Każdy zabieg jest naruszeniem nietykalności osobistej pacjenta, dlatego wymaga jego zgody lub zgody jego najbliższej rodziny. Tylko w wyjątkowych przypadkach zagrożenia życia lub zdrowia lekarze mogą podjąć decyzję o przeprowadzeniu danego zabiegu bez woli chorego.

Szczególnym rodzajem zabiegu jest operacja, czyli akcja chirurgiczna na narządach lub tkankach pacjenta, którego celem jest uzyskanie poprawy stanu zdrowia pacjenta lub diagnostyka danej choroby. Przeprowadzają go lekarze zwani chirurgami, a ich rodzaje wzięły swe nazwy od specjalności lekarskich i wewnątrzchirurgicznych. Stąd też mamy operacje ginekologiczne, okulistyczne czy ortopedyczne.

Zabiegi

A

B

C

D

E

F

G

H

I

K

L

Ł

M

N

O

P

R

S

Ś

T

U

W

Z

Pomocni lekarze

Artykuły Szczepienia
Szczepienia

Niebezpieczeństwo szczepień

Szczepienia ochronne wpływają na ograniczenie chorób zakaźnych na świecie. Jednak nadal nie wszystkie społeczeństwa chętnie przystępują (...) do tych szczepień. Przede wszystkim boimy się niepożądanych odczynów poszczepiennych....

Szczepienia

Szczepienia zalecane dla osób dorosłych

Szczepienia zalecane to szczepienia, na które osoby zainteresowane mogą, choć nie muszą się zdecydować. Szczepionki to najlepszy sposób by wyrobić (...) sobie odporność na choroby zakaźne. Kalendarz szczepień...

Szczepienia

Kalendarz szczepień dla dorosłych

Kalendarz szczepień dla dorosłych

Niektórzy z nas błędnie myślą, że szczepienia są zarezerwowane tylko dla dzieci. Tężec, błonica czy odra to przecież choroby, na które każdy (...) z nas był szczepiony w dzieciństwie. Tymczasem warto zainteresować się...

Szczepienia

Szczepienia przed podróżą

Szczepienia dla podróżnych są to szczepienia wykonywane zgodnie z zaleceniami Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych osobom wyjeżdżającym za granicę (...) będziemy proszeni o okazanie Międzynarodowej Książeczki Szczepień,...

Szczepienia

Czego nie wiesz o szczepieniach?

Czego nie wiesz o szczepieniach?

Nazywane są jednymi z najważniejszych, przełomowych wynalazków w zakresie medycyny. Stosując różne szczepienia, można bowiem uchronić (...) się przed wieloma chorobami zakaźnymi, które jeszcze jakiś czas temu były uważane za nieuleczalne...

Szczepienia

Szczepienia przed operacją

Przed każdym zabiegiem chirurgicznym należy zabezpieczyć pacjenta przed możliwymi zakażeniami operacyjnymi. Takie szczepienia są zalecane (...) , należy skonsultować się także z lekarzem prowadzącym i, być może, przeprowadzić odpowiednie...

Szczepienia

Kalendarze szczepień

Kalendarz szczepień zawiera informację o tym, na co i w jakim wieku szczepić. Wyróżnione są szczepionki obowiązkowe, które są refundowane przez NFZ (...) . Oprócz nich, zamieszczone są tam informacje o szczepieniach...