Glukagon

Glukagon jest polipeptydowym hormonem powstającym przy udziale komórek alfa wysp trzustkowych Langerhansa. Hormon ten (wraz z insuliną) pełni bardzo ważną funkcję w regulacji gospodarki węglowodanowej. Oba hormony wykazują działanie antagonistyczne względem siebie – glukagon zwiększa stężenie glukozy we krwi, natomiast insulina, produkowana przez komórki beta wysp trzustkowych, obniża stężenie glukozy we krwi. Poziom glukagonu badany jest w podejrzeniu takich chorób, jak: cukrzyca, guz chromochłonny nadnerczy, guz trzustki lub dwunastnicy.

Kiedy wykonywane jest badanie glukagonu?

Glukagon bierze udział w rozkładzie glikogenu do glukozy, w syntezie glukozy oraz w spalaniu kwasów tłuszczowych. Uczestniczy też w procesie hamowania syntezy glikogenu oraz syntezy kwasów tłuszczowych.

Badanie poziomu glukagonu wykonywane jest w przypadku, gdy występuje podejrzenie niedocukrzenia (zbyt małe stężenie cukru we krwi) lub łagodnej cukrzycy. Pomiar glukagonu zleca się także, gdy pojawiają się na skórze wędrująca wysypka, tzw. pełzający rumień nekrotyczny lub gdy doszło do znacznej utraty masy ciała z niewyjaśnionej przyczyny. Glukagon stymuluje wydzielanie amin katecholowych oraz kalcytoniny, dlatego też stosowany jest w diagnostyce guza chromochłonnego nadnerczy oraz raka rdzeniastego tarczycy. Oprócz tego guzy, które produkują glukagon, mogą występować w trzustce i dwunastnicy.

 

Jakie są normy glukagonu i jak wygląda badanie glukagonu?

Badanie polega na pomiarze stężenia glukagonu w surowicy krwi oraz pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej, po wcześniejszym zdezynfekowaniu miejsca wkłucia igły. U dzieci i niemowląt, pobranie krwi przeprowadza się za pomocą specjalnego narzędzia – lancetu. Odpowiednie miejsce nacina się tym ostrym nożem, tak aby wypłynęła krew, która przenosi się do pipety lub na specjalny pasek. Poziom glukagonu oznacza się metodą radioimmunologiczną.

Glukagon po wyprodukowaniu transportowany jest do wątroby, gdzie następuje jego absorpcja. We krwi znajdują się jego niewielkie ilości. Stężenie glukagonu we krwi u zdrowej osoby nie przekracza 150 ng/l.
Wydzielanie glukagonu zwiększa się kiedy organizm odczuwa stan głodowy, co zapobiega dużym wahaniom glukozy we krwi. Większe stężenie glukagonu niż 150 ng/l może świadczyć o poważnych problemach zdrowotnych, takich jak:

• nowotwór trzustki;
• ketoza cukrzycowa;
• marskość wątroby;
• ostra niewydolność nerek;
• przewlekła niewydolność nerek.

Zaburzenia w poziomie glukagonu związane są z występowaniem takiej choroby, jaką jest mnoga gruczolakowatość typu I. Nieprawidłowe wyniki badania mogą wskazywać na oporność na insulinę i występowanie cukrzycy typu 2.
Wzmożone wydzielanie glukagonu związane jest z nadmiernym działaniem acetylocholiny, cholecystokininy, wzrostem poziomu katecholamin – adrenaliny i noradrenaliny, a także wysokim stężeniem aminokwasów w osoczu.
Zmniejszone wydzielanie glukagonu ulega zmianom pod wpływem obecności dużej ilości wolnych kwasów tłuszczowych i kwasów ketonowych we krwi, a także wzrostem produkcji mocznika.