Sód we krwi

Prawidłowe stężenie sodu mieści się w granicach 135 - 145 mmol/l. Sód jest elektrolitem płynu pozakomórkowego. Jego nadmiar we krwi jest wywołany odwodnieniem, nadmierną utratą wody przez skórę, zbyt dużą utratą wody przez nerki, zaburzeniami funkcji kanalików nerkowych, nieleczoną cukrzycą, nadmierną utratą wody przez płuca, hiperwentylacją.

Spis treści

Co powoduje wzrost lub spadek stężenia sodu we krwi?

Na podwyższone stężenie sodu mają wpływ biegunki (zwłaszcza u niemowlaków), odwodnienie hipertoniczne, niewydolność nerek i obniżona filtracja kłębkowa, pierwotny i wtórny hiperaldosteronizm, prawokomorowa niewydolność serca, zespół nerczycowy, marskość wątroby, zwężenie tętnicy nerkowej oraz hiperkortyzolemia. Na wzrost stężenia sodu we krwi również wpływa niewyrównana cukrzyca, nadmierna utrata wody przez skórę, płuca, przewód pokarmowy. Nadmiar sodu w organizmie występuje też w wyniku zwiększonej jego podaży, nadmiernego podawania pozajelitowego lub zmniejszonego jego wydalania.

Przyczyny obniżonego poziomu sodu we krwi to nadmierna utrata sodu przez nerki, leczenie diuretykami, niedobór hormonów kory nadnerczy, nadmierna utrata sodu przez skórę wywołana nadmierną potliwością lub oparzeniami, nadmierna utrata sodu przez przewód pokarmowy spowodowana wymiotami i biegunką. Obniżone stężenie sodu jest spowodowane przetoką, przewodnieniem hipotonicznym, nadmierną pozajelitową podażą płynów i niedoborem kortyzolu, a także zwiększoną sekrecją wazopresyny (wazopresyna to hormon chroniący przed nadmierna utratą wody z moczem) i chorobami nerek.

Kiedy wykonywane jest badanie poziomu sodu we krwi?

Badanie stężenia sodu we krwi należy do podstawowych badań laboratoryjnych. Należy także do badań metabolicznych u osób, u których podawane są dożylnie płyny lub kiedy istnieje ryzyko odwodnienia. Stosowane jest wtedy do oceny skuteczności leczenia nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, chorób wątroby czy nerek. Badanie zleca się w przypadkach, gdy przyczyną chorób lub zaburzeń mózgu, serca, wątroby, nerek, tarczycy czy nadnerczy, może być nadmiar lub niedobór sodu. Poziom sodu wykonywany jest także w celu oceny skuteczności leczenia farmaceutykami wpływającymi na jego poziom, są to np. leki diuretyczne, a także w celu określenia, czy przyczyną nieprawidłowego jego stężenia we krwi jest nadmierny dowóz lub też utrata zbyt dużej jego ilości. Oznaczenie stosuje się u osób z nieprawidłową funkcją nerek. Pozwala ono wtedy na zdiagnozowanie przyczyn choroby i ustalenie odpowiedniego leczenia, a także u osób chorych na nadciśnienie tętnicze. Badanie to określa, czy osoba chora przyjmuje zbyt duże ilości tego pierwiastka.

Badanie poziomu sodu we krwi powinno być wykonywane rutynowo co jakiś czas. Pozwoli to na szybkie zdiagnozowanie chorób, np. nadciśnienia tętniczego. W dzisiejszych czasach ludzie na całym świecie spożywają bardzo duże ilości tego pierwiastka w pożywieniu, często nie zdając sobie z tego sprawy. Dzienne spożycie sodu powinno wynosić 1500 mg. W rzeczywistości spożycie jest 3 - 4 razy większe.

Przypisy

Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Dunstan R. Interpretacja wyników badań laboratoryjnych, Via Medica, Gdańsk 2002, ISBN 83-89012-96-0

Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4

Linki zewnętrzne

Postępy w rozpoznawaniu i leczeniu hiponatremii

Artykuły Sód we krwi

Sód w organizmie

Sód jest mikropierwiastkiem regulującym gospodarkę wodną w organizmie. Jednakże zarówno niedobór, jak i nadmiar jest szkodliwy, gdyż powoduje odwodnienie lub nadciśnienie tętnicze.

Chlorki we krwi

Obdarzony ładunkiem ujemnym anion chlorkowy razem z dodatnim kationem sodowym są najważniejszymi jonami płynu pozakomórkowego organizmu. Około 88% chloru lokalizuje się w przestrzeni wodnej ...

Niedobór sodu

Hiponatremia, czyli niedobór sodu to niekorzystny dla organizmu człowieka stan. Jakie są symptomy niedoboru sodu? Jak należy się odżywiać, mając hiponatremię?

Poziom magnezu

Organizm człowieka zawiera około 1000 mmol (24 g) magnezu. W kościach zgromadzone jest 50% zawartości magnezu, w płynie wewnątrzkomórkowym 45%, natomiast w płynie zewnątrzkomórkowym 5%. Magnez ...

Żelazo we krwi

Żelazo we krwi jest ważnym parametrem w diagnozie różnych chorób. Pomiar stężenia tego mikroelementu pozwala na zdiagnozowanie choroby, jaką jest wrodzona hemochromatoza. Badanie stężenia żelaza ...

Anemia, inaczej niedokrwistość to zmniejszona ilość hemoglobiny we krwi, która jest najczęściej spowodowana niedoborem żelaza. Około 80% wszystkich rodzajów anemii wynikają właśnie z braku tego pierwiastka w organizmie. Główne przyczyny niedoboru żelaza to: niewłaściwa dieta uboga w mięso i warzywa zielone, typu szpinak czy sałata oraz duża utrata krwi z organizmu, np. w wyniku obfitych menstruacji. Czynniki, które wpływają na niski poziom żelaza to również upośledzenie wchłaniania z układu pokarmowego. Utrata krwi może być wynikiem poważnych obrażeń i urazów. Najczęściej dotyczy kobiet w młodym wieku, które mają zaburzenia miesiączkowania. Bardzo często problemy z krwawieniem pojawiają się u kobiet po menopauzie.<br />
<br />
Niedobór żelaza u mężczyzn pojawia się po przebytych zabiegach, np. usunięciu żołądka,  jelita lub w przebiegu niektórych dolegliwości, np. choroby Leśniewskiego Cohna, choroby trzewnej. Dodatkowo, dieta uboga w fosforany i szczawiany jest również przyczyną niedoboru żelaza u wielu panów.

Aminotransferaza alaninowa

Aminotransferaza alaninowa (ALAT) jest enzymem wewnątrzkomórkowym, którego poziom określany jest podczas analiz biochemicznych krwi. Najwyższe stężenie tego enzymu występuje w wątrobie i w ...

Aminotransferaza asparaginowa

Aminotransferaza asparaginowa (inaczej aminotransferaza asparaginianowa, transaminaza asparaginianowa, w skrócie AspAT, AST, GOT lub SGOT) to enzym, który znajduje się głównie w komórkach wątroby, ...

Kreatynina we krwi

Kreatynina jest to produkt degradacji kreatyny , czyli substancji, która stanowi w mięśniach nośnik energii (ulega ona ufosforylowaniu do fosfokreatyny, która zawiera wysokoenergetyczne wiązania, ...

Leczenie niewydolności nerek wymaga kompleksowej opieki medycznej. W jej skład wchodzą takie elementy jak: zapobieganie chorobom układu krążenia, leczenie przyczynowe przewlekłej niewydolności nerek, hamowanie postępu oraz zapobieganie powikłaniom przewlekłej niewydolności nerek, przygotowanie do leczenia nerkozastęczego oraz leczenie chorób współistniejących.<br />
<br />
Do działań mających na celu zahamowanie postępowanie tej choroby należą zaś takie części składowe leczenia jak: ograniczanie ilości białka w diecie, ale jednocześnie zapobieganie niedożywieniu białkowo-kalorycznemu,zapewnienie odpowiedniego bilansu wodno-elektrolitowego i zwalczanie kwasicy nieoddechowej, leczenie niedokrwistości, zapobieganie zaburzeniom gospodarki wapniowo-fosforanowej i ich leczenie,unikanie leków neurotoksycznych,zapewnienie drożności dróg moczowych,zaprzestanie palenia tytoniu czy normalizacja ciśnienia tętniczego, zmniejszenie białkomoczu oraz wyrównanie metaboliczne cukrzycy, leczenie hiperlipidemii. Wszystkie one mają uchronić chorego przed koniecznością leczenia nerkozastęczego w przyszłości.<br />
<br />
Więcej o tej chorobie opowie doktor Joanna Pazik, nefrolog.

Mocznik we krwi

Mocznik we krwi jest parametrem umożliwiającym ocenę funkcji nerek . Związek ten jest końcowym produktem rozkładu białek i wytwarzany jest głównie w wątrobie. Stężenie mocznika w surowicy zależy ...

Potas we krwi

Potas we krwi ma duże znaczenie w organizmie, gdyż jest elektrolitem śródkomórkowym. Potas odpowiedzialny jest za prawidłowe funkcjonowanie układu mięśniowego oraz nerwowego, wpływa na ...

Amylaza we krwi

Amylaza jest enzymem hydrolitycznym wytwarzanym główne przez trzustkę. Trafia do soku trzustkowego, a z nim do światła przewodu pokarmowego, gdzie bierze udział w trawieniu wielocukrów, przede ...

Białko C

Badanie biochemiczne krwi obejmuje analizę składników osocza (zasadniczego, płynnego składnika krwi, w którym znajdują się składniki morfologiczne). Osocze transportuje cząsteczki niezbędne ...

Białko całkowite we krwi

Białko całkowite we krwi to zbiór wszystkich frakcji białek krwi, takich jak: albuminy, globuliny, fibrynogeny, lipoproteiny, glikoproteiny i wiele innych. Dotąd poznano ponad 300 białek ...

Cynk we krwi

Cynk pełni w organizmie wiele ważnych funkcji. Jego źródłem w diecie są ryby , mięso , jajka, warzywa , ziarna i mleko. Niedobór cynku we krwi może być niebezpieczny dla zdrowia, dlatego też, w ...

Kwas moczowy we krwi

Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn, czyli zasad azotowych wchodzących w skład kwasów nukleinowych DNA i RNA. Degradacja ta zachodzi w hepatocytach wątroby pod wpływem działania różnych ...

Bilirubina całkowita we krwi

Bilirubina to produkt metabolizmu hemu, znajdującego się w krwinkach czerwonych. W osoczu krwi znajduje się zarówno bilirubina wolna jak i bilirubina sprzężona. Obie te frakcje składają się na ...

Badanie stężenia glukozy

Badanie poziomu glukozy we krwi to badanie prowadzone w profilaktyce w kierunku cukrzycy , w jej rozpoznawaniu. Kontrola cukrzycy odbywa się także poprzez badanie cukru we krwi. Stężenie glukozy ...

Glukometr jest przyrządem służącym cukrzykom do pomiaru poziomu glukozy we krwi.

Peptyd C

Badanie poziomu peptydu C we krwi wykorzystywane jest w monitorowaniu produkcji endogennej insuliny. Peptyd C odłączany jest od cząsteczki proinsuliny podczas przekształcania jej do insuliny w ...

Szacuje się, że zapadalność na cukrzycę wynosi w naszym kraju 0,3%. W tym jej insulinozależna odmiana stanowi aż 10% wszystkich przypadków. Kiedy może pojawić się ta choroba? Otóż okazuje się, że daje ona o sobie znać zwłaszcza w okresie dzieciństwa i dojrzewania. Jednak ryzyko jej rozwoju istnieje także w starszym wieku.<br />
<br />
Cukrzyca charakteryzuje się hiperglikemią i skłonnością do kwasicy ketonowej, dlatego wymaga leczenia. W tym celu stosuje się insulinę.<br />
<br />
Jeśli chodzi o drugi typ cukrzycy nosi ona nazwę insulinoniezależna, a jej występowanie związane jest ściśle z otyłością, dlatego obserwuje się tendencje zwyżkową u osób po 30 roku życia. Do tego zapadalność na tą odmianę cukrzycy wzrasta wraz z wiekiem do 70 r.ż., a następnie maleje. Chorobowość w Polsce wynosi 1,6-3,7%. W tym przypadku także występuje tu hiperglikemia, jednak nie wykazuje ona tendencji do kwasicy ketonowej. Jeśli zaś chodzi o leczenie to również wskazana jest tutaj insulinoterapia.<br />
<br />
Jak wygląda zapadalność na tę chorobę? Odpowiedzi udziela prof. Edward Franek, endokrynolog.

Stężenie wapnia

Badanie krwi jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej wykonywanych badań. Krew można badać jednak nie tylko pod kątem składników morfologicznych takich, jak erytrocyty , leukocyty czy ...

Niedobór potasu

Niedobór potasu, czyli inaczej hipokaliemia, oznacza, że poziom potasu w organizmie spadł poniżej 3,6 moli na litr krwi. Taki długotrwały stan może doprowadzić do chorób serca, a nawet paraliżu. ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin