Geny niosące ryzyko nowotworów a czynniki kancerogenne

Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia nowotworów to nie tylko geny. To także ekspozycja na promienie słoneczne, korzystanie z mikrofalówek i telefonów komórkowych. Niebezpieczne jest nawet życie w zagrzybionym mieszkaniu. Większość nowotworów wywołują jednak czynniki środowiskowe, na które mamy wpływ.

Geny z pokolenia na pokolenie

- Występuje ryzyko przeniesienia genów z pokolenia na pokolenie. My je przewidujemy, ponieważ niektóre osoby powinny być poddane czujniejszej diagnostyce. Szukamy nowotworu albo jego początku.

Jak pozbyć się uczucia ciężkich nóg?

Jeżeli podejrzewamy raka jelita grubego, trzeba wykonać kolonoskopię, jeżeli białaczkę – robimy morfologię. Zlecamy RTG klatki piersiowej, kiedy pacjent kaszle, a żadne leki nie pomagają – mówi dla WP abcZdrowie prof. Alicja Chybicka, kierownik Katedry i Kliniki Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej Akademii Medycznej we Wrocławiu

Nowotwór może być dziedziczony, jednak nie oznacza to, że nie może się rozwinąć u dziecka w rodzinie, w której nigdy nie występował.

Czynniki zwiększające ryzyko

Każdy człowiek jest nosicielem kilkunastu genów, które mogą powodować poważne zaburzenia, a w szczególności nowotwory. Istnieją jednak trzy grupy czynników środowiskowych zwiększających ryzyko ich występowania, zwłaszcza u osób z rodziny, w której rak występował wcześniej.

Są to czynniki nazywane kancerogennymi. Dzielimy je na: fizyczne, chemiczne i biologiczne.

Czynniki fizyczne

Czynnikiem fizycznym aktywującym rozwój nowotworu jest promieniowanie jonizujące – np. to stosowane w rentgenie. Promieniowanie tego rodzaju wywiera wpływ na rozwój białaczki, raka tarczycy, raka piersi i raka płuc.

Czynnikiem stymulującym rozwój onkogenów jest także promieniowanie ultrafioletowe, czyli ekspozycja na promienie słoneczne. Wywołuje ono gen nowotworu czerniaka.

- Obecnie 24 godziny na dobę używamy komórek. Fale emitowane przez te urządzenia powodują guzy mózgu, są na ten temat prace badawcze. Podobnie z mikrofalówkami - najbardziej niebezpieczne jest stanowisko pracy przy takim sprzęcie. W przypadku gorszej jakości mikrofalówek, promieniowanie ostro wychodzi poza sam teren grzania posiłków – dodaje prof. Alicja Chybicka.

10 czynników, które podnoszą ryzyko zachorowania na nowotwór

Czy wiedziałeś, że niezdrowe nawyki żywieniowe oraz brak aktywności fizycznej mogą przyczynić się do wystąpienia raka? Chociażby z tego względu warto zmienić...

Czynniki chemiczne

Kolejną, równie niebezpieczną grupą są czynniki chemiczne. Obecnie duże ilości składników chemicznych występują w dymie tytoniowym, farbach czy lakierach. Znajdziemy je także w pożywieniu – powstają podczas smażenia czy wędzenia.

- Szkodliwe substancje, które powodują nowotworzenie na wargach, znaleziono nawet w szminkach. Najlepiej wybierać więc produkty atestowane, kontrolowane. Warto używać kosmetyków wysokiej klasy i marki – takie nie uaktywnią nam nowotworu – mówi prof. Alicja Chybicka.

Geny nowotworowe aktywowane są także przez grzyby oraz pleśnie rosnące na ścianach. Rozmnażają się, gdy mieszkanie jest zawilgocone. Dochodzi wtedy do uwalniania aflatoksyny, która oddziałuje na układ oddechowy. Ta unosząca się mgiełka jest szkodliwa dla wszystkich, nie tylko dla alergików. Przyczynia się bowiem do powstawania nowotworu wątroby.

Czynniki biologiczne

Ostatnią grupą są czynniki biologiczne. To najczęściej wirusy onkogenne, które mogą zapoczątkować rozwój nowotworu: wirusy HPV (czyli brodawczak ludzki) 16 i 18, wirus HBV (wirus zapalenia wątroby typu B) czy wirus EBV (Epsteina – Barr).

Grupa ryzyka?

Niestety, nie ma stuprocentowej metody na sprawdzenie, czy jesteśmy w grupie ryzyka.

- Do pojawienia się nowotworu nie wystarczy gen. Potrzebny jest tutaj także łącznik. Wizyta w poradni genetycznej, to nie jest prosta sprawa. Jest bardzo droga. Setki raków ma po kilka genów, w białaczce występuje np. kilkanaście genów w jednym podtypie - dodaje prof. Chybicka.

Należy również pamiętać o czynnikach zwiększających ryzyko nowotworów, na które mamy wpływ.  Jeśli palimy papierosy, nadmiernie wystawiamy się na promienie słoneczne i stosujemy niezdrową dietę, warto zmienić jak najszybciej nasze nawyki.

Magdalena Bury

O autorze

Magdalena Bury

Zdobywczyni prestiżowego tytułu Dziennikarz Medyczny 2016 Roku w kategorii Publicystyka Internetowa. Członek Stowarzyszenia Dziennikarze dla Zdrowia oraz Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej oraz Pedagogiki o sp. przedszkolnej i wczesnoszkolnej. W mediach od 2012 roku.

Magdalena Bury, 8 miesięcy temu

Onkologia

Komentarze (5)
~Donata
~Donata 10 miesięcy temu

No właśnie... Tyle pisze się i mówi o tym, żeby być fit... A nie robi się nic, aby nie pryskać tak warzyw i owoców nawozami!!! Co z tego, że przejdziemy na "zdrową" dietę, gdzie je się dużo warzyw i owoców - skoro te warzywa i owoce są trujące, pełne chemii... Trzeba zacząć od zdrowej hodowli, bez natrysków, oprysków itp.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Onkologia
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Onkologia
Onkologia

Guzy miednicy mniejszej

Guzy miednicy mniejszej Odtwórz wideo

Guzy miednicy mniejszej to na przykład guzy i mięśniaki macicy, torbiele okołojajowodowe czy guzy jajników. Mogą to być guzy nowotworowe lub torbiele czynnościowe. O guzach, które powodują silne bóle brzucha opowiada prof. dr hab. Paweł Kamiński, ginekolog...

Onkologia

Owoc grawioli - panaceum na nowotwory

Owoc grawioli - panaceum na nowotwory

Choroby XXI wieku Nowotwory to choroba cywilizacyjna XXI wieku. Mimo ogromnego postępu medycyny zbierają żniwo wśród populacji państw wysoko rozwiniętych. Chociaż większość z nas jest świadoma przyczyn rozwoju raka, to niektóre z nich są nie do uniknięcia....

Onkologia

Wczesne symptomy raka - nie ignoruj ich

Wczesne symptomy raka - nie ignoruj ich

Śmiertelne zagrożenie Choroba, który budzi strach u większości z nas. Okazuje się, że wiele wczesnych objawów nowotworów łatwo pomylić z symptomami innych dolegliwości lub zwyczajnie zbagatelizować. Zdiagnozowanie raka w początkowym stadium daje szansę...

Onkologia

Onkolog bez skierowania

Onkolog bez skierowania Odtwórz wideo

Lekarz pierwszego kontaktu nie zawsze jest w stanie pomóc, jeśli objawy pacjenta sugerują nowotwór. Do onkologa w Polsce można oczywiście iść bez skierowania, tak jak do lekarzy specjalistów takich jak dermatolog, wenerolog czy ginekolog. Wizyta u lekarza...

Onkologia

Objawy nowotworów. Dolegliwości, które najczęściej ignorujesz

Objawy nowotworów. Dolegliwości, które najczęściej ignorujesz

Objawy, które bagatelizujesz Chrypka, utrata wagi, przewlekłe zaparcia, biegunki to objawy, które są często przez nas bagatelizowane, a mogą sugerować rozwój chorób nowotworowych. Dziwne, nawracające dolegliwości powinny skłonić do szybkiej wizyty u...

Onkologia

Niepozorne dolegliwości, które mogą być objawem nowotworu

Niepozorne dolegliwości, które mogą być objawem nowotworu

Ukryty zabójca Choroby nowotworowe bywają podstępne. Często nie dają typowych objawów, rozwijają się w ukryciu, a ich symptomy są niespecyficzne i trudne do zdiagnozowania. Zdarza się, że trudno jest ustalić jednoznaczną przyczynę złego samopoczucia i...