Jak funkcjonują nerki?

Nerki to narządy, które swoim kształtem przypominają fasolę. Są ulokowane po obu stronach kręgosłupa człowieka. Do ich podstawowych funkcji należy m.in. utrzymywanie homeostazy (nerki filtrują krew, usuwają zbędne składniki przemiany materii, oczyszczając organizm i zapewniając mu równowagę kwasowo-zasadową), produkcja niektórych hormonów i moczu ostatecznego. Ponadto nerki mają wpływ na ciśnienie krwi – w przypadku obniżenia jego poziomu wydzielają do krwi zwiększoną ilość sodu i wody. Jak przebiega praca nerek?

Co to są nerki?

Jest to parzysty narząd układu moczowo-płciowego o masie od 120 do 200 gramów każda (można normalnie żyć, mając tylko jedną zdrową nerkę). Organ ten swoim kształtem przypomina ziarno fasoli o wielkości pięści. Czerwono-brązowy kolor nerek to rezultat wysokiej zawartości krwi.

Nerki znajdują się w górnej tylnej jamie brzusznej w przestrzeni zaotrzewnowej. U człowieka zajmują miejsce po obu stronach kręgosłupa (lewa nerka znajduje się nieco wyżej niż prawa). Wskutek zmiany pozycji ciała ich położenie zmienia się o 1–2 centymetry. Do górnej części nerek przystają gruczoły wydzielania wewnętrznego, czyli nadnercza.

Podstawowe funkcje nerek

W organizmie człowieka nerki realizują następujące zadania:

  • produkują mocz, usuwając wraz z nim szkodliwe i zbędne produkty przemiany materii, a także nadmiar wody (tzw. funkcja wydalnicza),
  • utrzymują homeostazę wewnętrznego środowiska organizmu człowieka, czyli stan (objętość) płynów wewnątrz- i zewnątrzkomórkowych (nerki zatrzymują płyny lub zwiększają ich wydalanie z organizmu), jak również biorą udział w regulacji ciśnienia tętniczego krwi (funkcja regulacyjna),
  • produkują i degradują hormony; odpowiadają za wytwarzanie erytropoetyny (stymulującej proces produkcji czerwonych krwinek) i produkcję aktywnej postaci witaminy D, która wpływa na stan kości (tzw. funkcja endokrynna).

Ze względu na fakt, że nerki to jedne z najważniejszych narządów w organizmie człowieka, ich niesprawność skutkuje problemami ze zdrowiem. Jeżeli funkcje tych organów wewnętrznych zostaną upośledzone, występuje zagrożenie dla życia człowieka, natomiast następstwem ustania pracy nerek (i braku odpowiedniego leczenia, na przykład dializy otrzewnowej lub hemodializy, a następnie przeszczepu nerki) jest śmierć pacjenta.

Jak działają nerki?

W organizmie człowieka (w zależności od masy ciała) krąży od około 4 do 6 litrów krwi, która dopływa do nerek tętnicą nerkową i powraca do krwiobiegu za pośrednictwem żyły nerkowej. Każdego dnia za sprawą miliona (dla każdej nerki z osobna) nefronów (zbudowanych z filtrów zwanych kłębuszkami nerkowymi, które usuwają zbędne substancje) w nerkach zostaje oczyszczone około 1500 litrów krwi. Proces filtracji i resorpcji – ze względu na to, że substancje wartościowe dla organizmu człowieka zostają zatrzymane – odbywa się w nerkach około 300 razy dziennie! Nefrony oddzielają wodę, sole mineralne i zanieczyszczenia z krwi, a pozostawiają krwinki i białko.

Przefiltrowany i rozrzedzony mocz pierwotny jest transportowany do kanalika proksymalnego i dystalnego, w których część składników ulega wchłanianiu zwrotnemu, czyli do krwi powracają wartościowe substancje, takiej jak fosfor, magnez, glukoza, sód czy wapń oraz niezbędna do życia woda. To, ile soli zostanie wchłoniętych, zależy od ciśnienia krwi i stężenia hormonów, które odpowiadają za funkcjonowanie komórek kanalika. Część składników przemieszcza się dalej na zasadzie dyfuzji, a część w sposób aktywny. W tym czasie mocz zagęszcza się, by zostać wydalony z organizmu przez cewkę moczową w postaci moczu ostatecznego. Każdego dnia człowieka wydala około 1,5 litra moczu.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kamica nerkowa - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie, rokowanie, zapobieganie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze