Kolagenozy - bać się czy nie bać?

Kolagenozy. Brzmi groźnie, szczególnie jeśli są to słowa wypowiadane przez lekarza, a może jeszcze gorzej, jeśli jakieś objawy sprowokowały nas do „grzebania” w Internecie i tam… dopiero można się naczytać.


Objawy kolagenoz są bardzo różne i dotyczą bardzo wielu narządów. Związane jest to z tym, że „choruje” tkanka łączna (zawierająca dużo kolagenu − stąd nazwa), a tkanka ta tworzy bardzo wiele narządów skóry, chrząstek, kości, naczyń krwionośnych.

Kolagenozy, inaczej choroby tkanki łącznej, to grupa chorób o różnorodnych objawach, występująca dość rzadko. Najczęstszą chorobą z tej grupy jest reumatoidalne zapalenie stawów, gdzie dominującym objawem są bóle i obrzęki stawów, częściej małych, z towarzyszącą sztywnością poranną stawów. Inne rzadziej występujące kolagenozy to toczeń rumieniowaty układowy, zespół Sjögrena, twardzina układowa, zapalenie wielomięśniowe, zapalenia naczyń, scleroderma. W przebiegu tych kolagenoz nie zawsze lub nie od początku występują objawy stawowe, stąd często upływa dużo czasu, zanim pacjent znajdzie się pod opieką reumatologa. Wcześniej wędruje do lekarzy różnych specjalności − okulisty, dermatologa, laryngologa, neurologa, pulmonologa, zanim uda się postawić właściwe rozpoznanie. W trakcie rozwoju choroby i pojawiania się nowych objawów diagnoza nierzadko ulega zmianie. Zdarza się, że pewne objawy (niezbyt dokuczliwe) lub pewne nieprawidłowości w wynikach badań wykrywane są przypadkowo − wyprzedzają czasem o kilka lat pełnoobjawową chorobę.

Aby nie bać się, trzeba pamiętać, że im wcześniej zgłosimy się do lekarza, im wcześniej lekarz rozpozna chorobę (a nie grupę chorób), tym wcześniej pacjent będzie leczony i efekt tej terapii będzie lepszy. Kiedy należy pomyśleć o konieczności wizyty u lekarza?

Polecane wideo:

  • jeśli obserwujemy niepokojące objawy ogólne: stany podgorączkowe, gorączkowe, chudnięcie, poczucie osłabienia;
  • jeśli w wynikach badań podstawowych obserwujemy odchylenia takie jak:
  • podwyższone OB (nie mające związku z infekcją),
  • obniżona liczba białych krwinek (leukocytów), krwinek płytkowych (trombocytów/płytek krwi),
  • zmiany w badaniu ogólnym moczu − obecność białka i krwinek czerwonych;
  • jeśli obserwujemy objawy z zakresu różnych narządów:
  • bóle stawów często przemijające,
  • bóle mięśni lub osłabienie siły mięśniowej − np. trudności z podniesieniem się z krzesła, zdjęciem z półki nad głową grubej książki, wejściem na kilka stopni,
  • uczucie suchości w jamie ustnej i nosie, konieczność częstego popijania płynów, obrzęki ślinianek,
  • uczucie „piasku” pod powiekami lub stwierdzenie przez okulistę objawu „suchego oka”,
  • zmiany na skórze twarzy w kształcie motyla, nasilające się pod wpływem słońca, uczulenie na słońce,
  • wypadanie włosów,
  • łuszczenie skóry nad drobnymi stawami rąk, sucha twarda skóra powierzchni dłoniowej rąk, tzw. ręka mechanika u osób niepracujących fizycznie,
  • blednięcie, a potem zasinienie palców rąk, rzadziej stóp, pod wpływem zimna lub stresu, tzw. objaw Raynauda,
  • nawracające poronienia, objawy zakrzepicy żył (głębokich) lub tętnic kończyn dolnych, ale i naczyń siatkówki oka.


Postawienie rozpoznania nie zawsze jest proste, najczęściej wymaga wykonania dodatkowych badań immunologicznych. Kolagenozy są bowiem chorobami, w których na skutek błędu organizmu w rozpoznawaniu własnych komórek (lub ich elementów, np. jąder komórkowych) dochodzi do powstania przeciwciał przeciw własnym komórkom. Poziom tych przeciwciał jest istotnym elementem rozpoznania choroby.

Rozpoznana choroba towarzyszy pacjentowi najczęściej całe życie, z okresami wyciszenia objawów i remisji, choć pojawiać się mogą zaostrzenia objawów wymagające modyfikacji dotychczas stosowanego leczenia.

Wiedza pacjenta na temat kolagenoz, znajomość niektórych objawów mogą skrócić czas od początku choroby do zgłoszenia się do lekarza.

Czy kolagenoz należy się obawiać? Tak i nie.

Tak − jeśli ta obawa przyczyni się do zwrócenia uwagi na te objawy i szybszego zgłoszenia się do specjalisty (najczęściej reumatologa lub dermatologa).
Nie − ponieważ w obecnej dobie istnieją możliwości leczenia chorych, które w znaczny sposób przedłużyły czas ich przeżycia w stosunku do tego, co było 20, 10, a nawet 5 lat temu.

dr n med Maria Rell-Bakalarska reumatolog,
Ewa Klimczak reumatolog

Jeśli chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami odnośnie do tocznia, odwiedź nasze forum abcZdrowie.pl.

Artykuł sponsorowany przez GlaxoSmithKline

Polecane wideo:

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)
Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Objawy tocznia

Objawy tocznia

Toczeń rumieniowaty układowy to choroba, która sieje postrach wśród pacjentów. Jest to jedna z dużych kolagenoz - chorób z autoagresji. Toczeń

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Na co uważać, kiedy planujesz dziecko?

Na co uważać, kiedy planujesz dziecko?

Toczeń rumieniowaty układowy jest chorobą autoimmunologiczną (kolagenozą), występującą bardzo rzadko, ale dotykającą głównie młode kobiety (90 (...) tocznia rumieniowatego Toczeń...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Reumatyzm palindromiczny

Reumatyzm palindromiczny, znany także jako syndrom Hench-Rosenberga, to rodzaj choroby autoimmunologicznej, która polega na niszczeniu zdrowych tkanek przez układ odpornościowy. Reumatyzm palindromiczny wziął swoją nazwę od pojęcia palindrom, które oznacza...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Syndrom Raynauda

Syndrom Raynauda

Syndrom Raynauda stwierdza się u około 7 proc. całej populacji, ale dziesięciokrotnie częściej występuje on u kobiet. Na czym polega to schorzenie, wyjaśnia lekarz Adam Lewszuk, chirurg. Fenomen Raynauda polega na okresowym, nagłym, skurczu drobnych...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Rozpoznanie i leczenie tocznia

wydać lekarz to on zadecyduje o terapii.Toczeń rumieniowaty układowy to choroba o wielu obliczach i objawach. Jest to układowa chorobą tkanki łącznej (...) kryteria klasyfikacyjne tocznia. Ostatnia...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Gdzie leczyć tocznia?

Oto lista placówek, w których specjaliści zajmują się leczeniem chorób reumatycznych, chorób tkanki łącznej oraz tocznia rumieniowatego układowego (...) : Warszawa Instytut Reumatologii, Klinika i Poliklinika...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Sposoby na reumatyzm

Reumatyzm - tym mianem w języku potocznym określamy zespół około 200 schorzeń kości i stawów. W Europie cierpi z ich powodu około 100 milionów ludzi, w Polsce - 9 milionów. Schorzenia reumatyczne różnią się objawami i przebiegiem. Mogą zaatakować nieoczekiwanie,...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Bolą stawy. Czy mogę mieć toczeń?

od wieku), chorobami zapalnymi, takimi jak: reumatoidalne zapalenie stawów (u kobiet między 35 a 50 rokiem życia), toczeń rumieniowaty (u kobiet w wieku (...) , niezbędny jest kontakt z lekarzem. Wczesne rozpoznanie...

Toczeń Rumieniowaty Układowy (TRU)

Nowoczesne leczenie tocznia

Toczeń rumieniowaty układowy - choroba znana od kilkudziesięciu lat - co sprawiło, że tak bardzo zmieniły się rokowania w toczniu, zmienił (...) w 2012 r. raportu: „Toczeń rumieniowaty...

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby