Kolagenozy - bać się czy nie bać?

Kolagenozy. Brzmi groźnie, szczególnie jeśli są to słowa wypowiadane przez lekarza, a może jeszcze gorzej, jeśli jakieś objawy sprowokowały nas do „grzebania” w Internecie i tam… dopiero można się naczytać.


Objawy kolagenoz są bardzo różne i dotyczą bardzo wielu narządów. Związane jest to z tym, że „choruje” tkanka łączna (zawierająca dużo kolagenu − stąd nazwa), a tkanka ta tworzy bardzo wiele narządów skóry, chrząstek, kości, naczyń krwionośnych.

Kolagenozy, inaczej choroby tkanki łącznej, to grupa chorób o różnorodnych objawach, występująca dość rzadko. Najczęstszą chorobą z tej grupy jest reumatoidalne zapalenie stawów, gdzie dominującym objawem są bóle i obrzęki stawów, częściej małych, z towarzyszącą sztywnością poranną stawów. Inne rzadziej występujące kolagenozy to toczeń rumieniowaty układowy, zespół Sjögrena, twardzina układowa, zapalenie wielomięśniowe, zapalenia naczyń, scleroderma. W przebiegu tych kolagenoz nie zawsze lub nie od początku występują objawy stawowe, stąd często upływa dużo czasu, zanim pacjent znajdzie się pod opieką reumatologa. Wcześniej wędruje do lekarzy różnych specjalności − okulisty, dermatologa, laryngologa, neurologa, pulmonologa, zanim uda się postawić właściwe rozpoznanie. W trakcie rozwoju choroby i pojawiania się nowych objawów diagnoza nierzadko ulega zmianie. Zdarza się, że pewne objawy (niezbyt dokuczliwe) lub pewne nieprawidłowości w wynikach badań wykrywane są przypadkowo − wyprzedzają czasem o kilka lat pełnoobjawową chorobę.

Aby nie bać się, trzeba pamiętać, że im wcześniej zgłosimy się do lekarza, im wcześniej lekarz rozpozna chorobę (a nie grupę chorób), tym wcześniej pacjent będzie leczony i efekt tej terapii będzie lepszy. Kiedy należy pomyśleć o konieczności wizyty u lekarza?

Polecane wideo:

  • jeśli obserwujemy niepokojące objawy ogólne: stany podgorączkowe, gorączkowe, chudnięcie, poczucie osłabienia;
  • jeśli w wynikach badań podstawowych obserwujemy odchylenia takie jak:
  • podwyższone OB (nie mające związku z infekcją),
  • obniżona liczba białych krwinek (leukocytów), krwinek płytkowych (trombocytów/płytek krwi),
  • zmiany w badaniu ogólnym moczu − obecność białka i krwinek czerwonych;
  • jeśli obserwujemy objawy z zakresu różnych narządów:
  • bóle stawów często przemijające,
  • bóle mięśni lub osłabienie siły mięśniowej − np. trudności z podniesieniem się z krzesła, zdjęciem z półki nad głową grubej książki, wejściem na kilka stopni,
  • uczucie suchości w jamie ustnej i nosie, konieczność częstego popijania płynów, obrzęki ślinianek,
  • uczucie „piasku” pod powiekami lub stwierdzenie przez okulistę objawu „suchego oka”,
  • zmiany na skórze twarzy w kształcie motyla, nasilające się pod wpływem słońca, uczulenie na słońce,
  • wypadanie włosów,
  • łuszczenie skóry nad drobnymi stawami rąk, sucha twarda skóra powierzchni dłoniowej rąk, tzw. ręka mechanika u osób niepracujących fizycznie,
  • blednięcie, a potem zasinienie palców rąk, rzadziej stóp, pod wpływem zimna lub stresu, tzw. objaw Raynauda,
  • nawracające poronienia, objawy zakrzepicy żył (głębokich) lub tętnic kończyn dolnych, ale i naczyń siatkówki oka.


Postawienie rozpoznania nie zawsze jest proste, najczęściej wymaga wykonania dodatkowych badań immunologicznych. Kolagenozy są bowiem chorobami, w których na skutek błędu organizmu w rozpoznawaniu własnych komórek (lub ich elementów, np. jąder komórkowych) dochodzi do powstania przeciwciał przeciw własnym komórkom. Poziom tych przeciwciał jest istotnym elementem rozpoznania choroby.

Rozpoznana choroba towarzyszy pacjentowi najczęściej całe życie, z okresami wyciszenia objawów i remisji, choć pojawiać się mogą zaostrzenia objawów wymagające modyfikacji dotychczas stosowanego leczenia.

Wiedza pacjenta na temat kolagenoz, znajomość niektórych objawów mogą skrócić czas od początku choroby do zgłoszenia się do lekarza.

Czy kolagenoz należy się obawiać? Tak i nie.

Tak − jeśli ta obawa przyczyni się do zwrócenia uwagi na te objawy i szybszego zgłoszenia się do specjalisty (najczęściej reumatologa lub dermatologa).
Nie − ponieważ w obecnej dobie istnieją możliwości leczenia chorych, które w znaczny sposób przedłużyły czas ich przeżycia w stosunku do tego, co było 20, 10, a nawet 5 lat temu.

dr n med Maria Rell-Bakalarska reumatolog,
Ewa Klimczak reumatolog

Jeśli chcesz podzielić się swoimi doświadczeniami odnośnie do tocznia, odwiedź nasze forum abcZdrowie.pl.

Artykuł sponsorowany przez GlaxoSmithKline

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Toczeń rumieniowaty układowy - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Toczeń rumieniowaty układowy - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie
Toczeń rumieniowaty układowy - przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Różne kolagenozy

Różne kolagenozy

Kolagenozy są to choroby tkanki łącznej - tkanki, która występuje w całym organizmie człowieka, np. w skórze, kościach i narządach wewnętrznych (...) , kolagenozy nie mają jednego obrazu klinicznego. U niektórych pacjentów...

Fobie

Najdziwniejsze fobie na świecie

Najdziwniejsze fobie na świecie

Fobofobia - lęk przed strachem Czy można bać się lęku? Okazuje się, że tak. Fobofobia jest strachem przed własnymi fobiami. To paradoks, który polega (...) na tym, że boimy się bać, a myśl o tym, że lęk może nas sparaliżować,...

Depresja - objawy, leczenie

Zgłoszenie do psychiatry

Bardzo ważne jest, aby w przypadku kiedy zauważy się jakieś niepokojące symptomy choroby psychicznej, nie bać się udać do lekarza. Pomoc

Badania

Badania, których nie powinniśmy się bać

Badania, których nie powinniśmy się bać

, miażdżycy, nadciśnienia tętniczego czy różnego rodzaju chorób krwi. Nie warto bać się wizyty u okulisty - badanie dna oka nie boli. Nieprawdą są także opinie, że światło uszkadza wzrok. Jest ono całkowicie bezpieczne.

Fantazje i marzenia seksualne

Trójkąty seksualne

, zanim zdecyduje się na taki eksperyment seksualny. Kobieta może czuć się zazdrosna lub bać się, że może nie wykazać się dostatecznie w sypialni

Objawy menopauzy - typowe symptomy, zmiany w organizmie, dolegliwości

5 najpowszechniejszych mitów na temat menopauzy

5 najpowszechniejszych mitów na temat menopauzy

Czy jest się czego bać? Wiele kobiet przeraża myśl o menopauzie. Prawdą jest, że okres ten niesie ze sobą wiele wyzwań, jednak często jest dość mocno

Nerwica i lęki

Fobie (prezentacja edukacyjna)

Fobie (prezentacja edukacyjna)

cierpiący na fobię zdaje sobie sprawę, że właściwie nie ma czego się bać, ale lęk jest tak silny, że trudno jest mu go opanować siłą woli

Owoce morza i ryby - dlaczego warto jeść, właściwości odżywcze, rodzaje

Dlaczego warto jeść śledzie?

Dlaczego warto jeść śledzie?

substancje, o ile spożywamy śledzie raz na jakiś czas. Nie musimy się ich bać, ale jednocześnie nie należy spożywać ich w zbyt dużych ilościach - podsumowuje