Trwa ładowanie...

Lateralizacja - przebieg i charakterystyka. Czym jest lateralizacja skrzyżowana?

Lateralizacja, choć brzmi groźnie, w rzeczywistości jest naturalnym zjawiskiem rozwojowym. Na świecie prawdopodobnie nie ma żadnego człowieka, którego ciało jest idealnie symetryczne pod względem sprawnościowym czy anatomicznym. Nasze połówki twarzy nie są takie same, kończyny mają minimalnie inną długość, a czasem jedna ze stron zdecydowanie dominuje nad drugą. Jednym z procesów, które mają na to wpływ jest lateralizacja. Jak przebiega i co dla nas oznacza?

Zobacz film: "Anatomia ludzka w 3D"

spis treści

1. Co to jest lateralizacja?

Lateralizacja to proces, który opiera się na dominacji jednej półkuli mózgowej na drugą. Obie półkule definiują funkcjonowanie całego organizmu - określają nasze cechy, kompetencje, mocne oraz słabe strony. Odpowiadają także za sprawność ruchową.

Już na wczesnym etapie rozwoju dziecka, jedna z półkul zaczyna dominować na drugą. Efektem tego jest o wiele lepiej rozwinięta jedna strona ciała od drugiej.

Najbardziej charakterystycznym przejawem lateralizacji jest dominacja jednej ręki nad drugą. To dlatego zazwyczaj nie jesteśmy w stanie pisać tak samo dobrze obiema rękami. Są osoby, które wykształciły w sobie tę umiejętnośc, jednak większość z nas nie potrafi swoją "niepiszącą" ręką stworzyć czytelnego tekstu.

Podobnie sytuacja wygląda w przypadku nóg - jest to charakterystyczne dla osób grających w piłkę nożną lub jeżdżących na desce snowboardowej czy surfingowej. O takich sportowcach mówi się, że są prawo-lub lewonożni (w przypadku snowboardzistów określa się to mianem "regular" albo "goofy").

Ciekawostka

Dawniej uważano, że tylko dominacja prawej strony (a więc lewej półkuli) jest zjawiskiem naturalnym, a osoby leworęczne nie rozwijają się prawidłowo. Wynikało to z niewiedzy i niedostatecznego postępu nauki. Dzisiaj dominacja jednej z półkul jest po protu cechą charakterystyczną danego człowieka i nie ma związku ze stopniem rozwoju. Co więcej, często to właśnie osoby leworęczne wykazują większe zdolności intelektualne i mają umysł kreatywny.

Lateralizacja obejmuje nie tylko kończyny, ale także wzrok oraz słuch. Naturalnym jest, że część z nas słyszy lepiej na prawe, a część na lewe. To dlatego przekręcamy głowę w konkretnym kierunku, aby lepiej słyszeć. Z tego też powodu mnóstwo osób ma różne wady wzroku w obojgu oczu.

2. Kiedy rozwija się lateralizacja?

Trudno jednoznacznie określić konkretny moment, kiedy jedna ze stron organizmu wysuwa się niejako na prowadzenie. Mówi się, że proces ten rozwija się w ciągu pierwszych dwóch lat życia dziecka, a pierwsze sygnały można zauważyć u malucha około szóstego miesiąca. Wówczas dziecko zaczyna chwytać przedmioty i powoli przygotowuje mięśnie do samodzielnego poruszania się - podnosi główkę i opiera się na rączkach.

Mniej więcej w drugim roku życia, kiedy dziecko zaczyna samodzielnie się poruszać, lateralizacja się obniża, pozwalając na rozwój całego organizmu. Nauka chodzenia angażuje obie półkule w takim samym stopniu, dlatego lateralizacja jest zahamowana. Pomiędzy trzecim a piątym rokiem życia dziecko osiąga pełną sprawność w kwestii chodzenia, więc lateralizacja znów się aktywizuje. Na tym etapie można zauważyć skłonnośc do chwytania przedmiotów konkretną dłonią.

Lateralizacja zwykle rozwija się przez pierwsze 4 lata życia.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

3. Lateralizacja skrzyżowana

Dominacja jednej z półkul nie musi obejmować całej przeciwległej strony organizmu. Bardzo często zdarza się, że jedna z naszych cech jest zdominowana przez inną półkule. Jest to sytuacja naturalna, w żaden sposób nie utrudnia rozwoju ani codziennego funkcjonowania.

Lateralizacja skrzyżowana ma miejsce przykładowo wówczas, kiedy jesteśmy praworęczni, prawonożni, słyszymy lepiej na prawe ucho, ale widzimy lepiej na lewe oko albo kiedy jesteśmy leworęczni, ale prawonożni.

4. Zatrzymana lateralizacja

Jeśli organizm nie rozwija się prawidłowo z jakiegoś powodu, lateralizacja może zostać zahamowana. Wóczas dziecko gubi orientację i nie ma świadomości własnego ciała. Jest to sytuacja rzadka i zwykle niegroźna. Konieczna jest jednak wizyta u specjalisty i wdrożenie odpowiednich ćwiczeń rozwojowych.

Lateralizacja przeprowadzona we właściwym momencie usprawnia funkcjonowanie w życiu dorosłym.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.