Stres szkolny a biofeedback

Okres dzieciństwa wiąże się z poznawaniem świata, przełamywaniem kolejnych wyzwań oraz zdobywaniem nowych umiejętności. Dziecko niezwykle intensywnie przyswaja informacje i uczy się nowych rzeczy. U dzieci w wieku szkolnym proces nauki w znacznym stopniu związany jest z uczestnictwem w zajęciach szkolnych i pozalekcyjnych. Szkoła jest miejscem, gdzie z jednej strony dziecko może zdobywać nowe umiejętności i rozwijać swoje zdolności, z drugiej zaś ciągle jest poddawane ocenie.

Zobacz film: "Co odróżnia depresję od innych chorób śmiertelnych?"

Czynniki wywołujące stres u uczniów

Dzieci inaczej niż dorośli radzą sobie w trudnych sytuacjach. Związane jest to z mniejszym zasobem umiejętności i sposobów na rozwiązywanie problemów. Dlatego też dziecko wymaga szczególnej opieki i troski. Jednak nie zawsze wsparcie ze strony bliskich osób pozwala przezwyciężyć stres młodemu człowiekowi. W takim wypadku warto skorzystać z metod, które mogą mu pomóc w przezwyciężaniu trudności, ale także dawać nowe możliwości na radzenie sobie ze stresem w przyszłości. Nowoczesną metodą pozwalającą zmniejszać stres i uczącą kontroli reakcji swojego ciała i umysłu jest biofeedback.

Każde dziecko przeżywa stres w nieco odmienny sposób. W pewnych sytuacjach przeżywanie stresu jest wręcz wskazane, gdyż motywuje do działania i pozwala osiągać lepsze wyniki. Jednak zbyt silne przeżycia, którym towarzyszy paraliżujący lęk, mogą mieć skutek zgoła odmienny. Przeżywanie silnych emocji wywołanych sytuacją w szkole może powodować napięcie psychiczne, które będzie miało swoje odzwierciedlenie w reakcjach organizmu ucznia. Jednym z najważniejszych czynników wywołujących takie reakcje są sytuacje, kiedy młoda osoba jest wystawiona na ocenę swoich umiejętności i zdolności. Ocena w każdej formie może wywoływać napięcie i silne emocje. Stres związany ze szkołą jest szczególnie widoczny w okresie egzaminacyjnym oraz wystawiania ocen semestralnych/rocznych, kiedy dziecko jest pod dużą presją. Przeciążenie organizmu wywołane sytuacją oceny może powodować szereg problemów u młodego człowieka. Dotyczy to zarówno kilkulatków, jak i dorastającej młodzieży.

Konsekwencje przeżywania nasilonego stresu przez dzieci

W wielu sytuacjach stres działa motywująco, wyczula zmysły i przyspiesza procesy myślowe. Jednak w nadmiarze bardziej szkodzi niż pomaga. Dziecko narażone na długotrwały, intensywny stres może mieć wiele problemów w życiu codziennym i szkolnym. Napięcie i silne emocje wywołane trudną sytuacją w szkole mogą być przyczyną obniżania się nastroju dziecka oraz pogorszenia się wyników w nauce. Długotrwały stres wpływa na zmniejszenie efektywności uczenia się i zapamiętywania. Zamiast szybkiego odtwarzania informacji, uczeń doświadcza gonitwy myśli lub tzw. „białej kartki”, czyli stanu, kiedy nie może sobie przypomnieć zapamiętanych wcześniej informacji. Taka sytuacja może dodatkowo wzmagać negatywne przeżycia dziecka i prowadzić do pogłębiania się problemów. Powstaje błędne koło: dziecko odczuwa silny stres, napięcie psychiczne wywołuje zaburzenia procesu uczenia się i koncentracji uwagi, to prowadzi do obniżenia wyników w nauce, a co za tym idzie, złe oceny i lęk przed kolejną porażką wzmagają stres ucznia.

Kształtowanie się sposobów radzenia sobie ze stresem u dzieci

Radzenie sobie ze stresem przez dzieci jest trudniejsze niż radzenie sobie z nim przez osoby dorosłe. Dzieci dopiero rozwijają niezbędne w życiu dorosłym mechanizmy przezwyciężania trudności. W młodym wieku potrzebują wsparcia i zrozumienia ze strony najbliższych osób, by móc radzić sobie w ciężkich chwilach i utrwalać własne metody walki z trudnościami. Dzieci w dużym stopniu przejmują zachowania rodziców. Podobnie jest z kształtowaniem własnego „systemu obronnego” przez dziecko. Obserwując reakcje rodziców w trudnych sytuacjach, poznają metody radzenia sobie z nimi. Jednak te metody nie zawsze są skuteczne i ich obserwacja oraz przejmowanie mogą wywoływać powstawanie zaburzonych schematów postępowania. Do prawidłowego funkcjonowania w sytuacjach stresowych dziecko potrzebuje wsparcia bliskich osób. W ten sposób może przezwyciężać trudności, czując się przy tym bezpiecznie, gdyż rodzice czy inne bliskie osoby asekurują go i mogą mu pomóc w razie zbyt dużych problemów. Dlatego ważna jest obserwacja dziecka oraz kształtujących się u niego zachowań i ewentualna korekcja zaburzonych schematów reakcji.

Biofeedback jako metoda efektywnej walki ze stresem

Biofeedback jest nowoczesną metodą trenowania mózgu, która może być stosowana jako pomoc dzieciom doświadczającym silnego stresu. Metoda ta pozwala poszerzać wiedzę na temat funkcjonowania organizmu oraz zwiększać kontrolę nad jego reakcjami. Dzięki lepszemu zrozumieniu własnego ciała można także wpływać na przebieg procesów psychicznych i fizycznych.

Stres jest reakcją organizmu na sytuację trudną, zagrażającą. Reakcja ta ma odzwierciedlenie zarówno w funkcjonowaniu sfery fizycznej, jak i psychicznej człowieka. Biofeedback pozwala zmniejszać napięcie psychiczne dzięki uzyskaniu kontroli nad pracą mózgu oraz innymi czynnościami fizjologicznymi organizmu (napięciem mięśniowym, oddechem, rytmem zatokowym serca) i odruchami ciała. Ciało i umysł wzajemnie na siebie wpływają, dlatego ta metoda daje widoczne i trwałe efekty pozwalające zmniejszać odczuwany stres.

Jedną z wielu zalet stosowania tej metody jest jej forma – nie jest to „sztywny” trening, w którym trzeba wykonywać nudne ćwiczenia. Biofeedback może być odbierany przez dzieci jako forma zabawy. Dzięki takiej formie treningu dziecko może w komfortowych warunkach pracować nad swoim problemem i poznawać nowe możliwości radzenia sobie z napięciem psychicznym i fizycznym. Przyjazna forma spotkań minimalizuje nieprzyjemne doznania, jakie mogą być kojarzone z procesem uczenia się i oceny w szkole. Dlatego dziecko łatwiej może się zrelaksować i przyswajać nowe możliwości zmniejszania napięcia. Nabyte w trakcie treningów umiejętności oraz poszerzenie znajomości swojego ciała mogą zaowocować w przyszłości sprawniejszym radzeniem sobie ze stresem i pełniejszym wykorzystaniem potencjału.

Psycholog Arleta Balcerek, ponad rok temu

Bibliografia

  • Adams D., Medycyna niekonwencjonalna, Kirke, Kraków 2004, ISBN 83-920454-4-0.
  • Briers S., Pokonaj depresję, stres i lęk, czyli terapia poznawczo-behawioralna w praktyce, Samo Sedno, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62482-37-5.
  • Myers D., Psychologia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7150-695-3.
  • Namysłowska I., Psychiatria dzieci i młodzieży, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4394-5.

Depresja a szkoła

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Depresja a szkoła
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Depresja a szkoła
Depresja a szkoła

Brak przyjaciół w klasie a depresja

samoocena, trudności w komunikacji z innymi, niechęć do chodzenia do szkoły. Zależność między samotnością a depresją jest wyraźna. Nie ma wątpliwości (...) jest bardzo ważna i jej brak bardzo negatywnie odbija się na...

Depresja a szkoła

Problemy z nauką a depresja

przez rówieśników, zniechęceniu dziecka do nauki, obniżeniu motywacji, niechęci do chodzenia do szkoły, a nawet depresji u dzieci. Powstaje więc błędne koło (...) objawami depresji a...

Depresja a szkoła

Stres w szkole a depresja

, ale często nie jest traktowany poważnie. Nieleczona depresja może rozwijać się miesiącami, a nawet latami. Bezradny młody człowiek, przytłoczony ciężarem (...) problemów w rodzinie. Problemy z nauką a...

Migrena

10 sposobów na pokonanie migreny bez leków

10 sposobów na pokonanie migreny bez leków

o zmianach jego stanu, a zmiany monitorowane są przez odpowiednie urządzenie. Poprzez biofeedback możemy uczyć się technik relaksacyjnych, a badania (...) suplementy, skonsultuj się z lekarzem w sprawie...

Neurologia

10 sposobów na złagodzenie chronicznego bólu

10 sposobów na złagodzenie chronicznego bólu

radzenia sobie ze stresem, które relaksują ciało i łagodzą ból. Zapytaj lekarza, aby dowiedzieć się więcej, a w międzyczasie zwolnij, zamknij oczy i zrób (...) , medytacja, biofeedback Brzmi to banalnie,...

Stres

Czynniki stresowe

Czynniki stresowe

Stres jest nieodłącznym elementem naszego życia, ale istnieją sprawdzone sposoby by zmniejszyć jego wpływ na samopoczucie i zdrowie.

Zbilansowana dieta - charakterystyka, zasady, zdrowe produkty żywieniowe

Pomysły na smaczny lunch dla dziecka

Pomysły na smaczny lunch dla dziecka

, aby zjadły je w szkole. Można jednak w bardzo prosty sposób urozmaicić dziecku szkolny posiłek. Oto kilka pomysłów na zdrowy i smaczny lunch. Kanapka (...) do placków tortilli (które możesz zrobić sam lub kupić gotowe) dodać mięso,...

Emocje

Jak błyskawicznie wzmocnić swoją samoocenę?

Jak błyskawicznie wzmocnić swoją samoocenę?

przyjaciół, będzie się czuła akceptowana, a jej poczucie własnej wartości będzie stopniowo wzrastać. Dbaj o swój wygląd Dobra higiena ciała, ładnie (...) ułożone włosy i schludny ubiór - czynniki te mogą mieć wpływ na poprawę nastroju,...

Rozwój osobisty

Jesteś niecierpliwy? Przeczytaj to!

Jesteś niecierpliwy? Przeczytaj to!

cierpliwości, a twoje zainteresowania nie sprzyjają wyciszeniu, twoje szanse na zmianę usposobienia za pomocą silnej woli są nikłe. Aby wyrobić (...) w sobie wytrwałość i cierpliwość, potrzebujesz spokoju, a ten przyniesie...

Migrena

Wskazówki, jak przetrwać w ciąży z migreną

Wskazówki, jak przetrwać w ciąży z migreną

mogą mieć zmiany w układzie nerwowym, brak równowagi chemicznej w mózgu (zwłaszcza niedobór serotoniny, która zmniejsza ból), a także napływ krwi (...) do mózgu. Pozostałe czynnikami to m.in. stres, zmęczenie, hałas,...