Wypalenie zawodowe a depresja

spis treści
rozwiń

Czym jest wypalenie zawodowe? Najlepiej można je określić jako poczucie absolutnego braku motywacji do czynności zawodowych, które wcześniej były dla pracownika źródłem satysfakcji. Brak radości z pracy i uczucie wszechogarniającej pustki mogą doprowadzić do depresji. Na wypalenie zawodowe składa się wyczerpanie emocjonalne, depersonalizacja, brak poczucia osobistych osiągnięć i kompetencji w związku z wykonywanym zawodem. Jak rozpoznać wypalenie zawodowe?

1. Objawy wypalenia zawodowego

Pierwszymi oznakami wypalenia zawodowego są pojawiające się – a z czasem stopniowo nasilające się – objawy przemęczenia i zniechęcenia do pracy. Należą do nich przede wszystkim: poczucie, że utraciło się zdolność do wykonywania pracy; spadek motywacji do działania i zniechęcenie do codziennych obowiązków; pesymistyczne myślenie o przyszłości; zmęczenie i utrata energii do życia. Z czasem zaostrzania się tych objawów pojawia się również potrzeba izolacji i ograniczanie kontaktów towarzyskich. Trudności przenoszą się również na życie rodzinne. Osoba cierpiąca na wypalenie zawodowe łatwo i często się irytuje, jest rozdrażniona, w domu dochodzi do konfliktów. W pracy z kolei może odczuwać zniechęcenie do pacjentów lub klientów. Nieprzyjemnym emocjom mogą towarzyszyć różne problemy ze zdrowiem, bóle głowy, zaburzenia snu, myśli depresyjne, a niekiedy myśli samobójcze.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czy warto wykonywać badania profilaktyczne?"

2. Kto jest najbardziej narażony na wypalenie zawodowe?

Do grupy ryzyka należą przede wszystkim osoby wykonujące zawód związany z pracą z ludźmi, a szczególnie z pomaganiem im, na przykład nauczyciele, pracownicy służby zdrowia etc. Poza tym do czynników szczególnie sprzyjających wypaleniu zawodowemu należą: chroniczny stres, przemęczenie i przeciążenie pracą, zbyt duża odpowiedzialność stanowiska pracy, brak możliwości rozwoju, mała decyzyjność, konflikty w relacjach ze współpracownikami, mobbing. Do cech osobowości pracownika narażonego na wypalenie zawodowe należą:

  • brak asertywności;
  • niska samoocena;
  • duże wymagania wobec samego siebie;
  • trudności w komunikacji z innymi osobami;
  • perfekcjonizm;
  • pesymizm;
  • narzucanie sobie zbyt dużych wymagań i trudnych do zrealizowania celów;
  • niezdrowy styl życia (zaburzony rytm snu, niezdrowy styl żywienia);
  • zła organizacja czasu pracy.

3. Wypalenie zawodowe a depresja

Objawy wypalenia zawodowego są zbliżone do depresji – zwłaszcza jeśli utrzymują się długo. Nieleczona depresja ma tendencję do zaostrzania się, dlatego z czasem trwania objawy będą coraz bardziej dokuczliwe. W przypadku, gdy zaobserwujesz symptomy wypalenia zawodowego, najlepiej zareagować zdecydowanie i udać się po pomoc do specjalisty. Niekiedy zmiana otoczenia, urlop, odpoczynek i aktywny relaks pomagają się zregenerować i wprowadzić samemu zdrowe zmiany w stylu życia i w pracy. Może się również okazać, że niezbędna jest psychoterapia i/lub farmakoterapia. Jeśli pracownik przejawia myśli samobójcze, niezbędna jest konsultacja z psychologiem i psychiatrą!

4. Jak zapobiec wypaleniu zawodowemu?

Podstawą profilaktyki jest dbanie o zachowanie higieny zdrowia psychicznego i efektywne radzenie sobie ze stresem. Tak zwany zdrowy tryb życia odgrywa bardzo ważną rolę w profilaktyce wypalenia zawodowego. Aby mieć ochotę i energię do pracy, trzeba też dobrze funkcjonować na innych płaszczyznach życia. Zdrowiu i dobremu samopoczuciu sprzyjają: sen, zdrowy styl odżywiania się, dbanie o relaks i odpoczynek, dobre relacje z najbliższymi. Zmęczenie, monotonne obowiązki i brak efektów pracy są czynnikami, które można kontrolować. Dlatego, gdy pojawiają się pierwsze oznaki przeciążenia pracą, warto zapobiec im poprzez wzięcie urlopu, zadbanie o odpowiednią ilość odpoczynku, rozmowę z bliską osobą, udanie się na wizytę do psychologa, zmianę trybu pracy i itd.

Wypaleniu zawodowemu sprzyja branie na siebie zbyt dużej ilości obowiązków, dlatego można mu zapobiec poprzez ćwiczenie zachowań asertywnych. Dotyczy to głównie sytuacji, kiedy pracy jest za dużo, a osoba nią obciążona ma trudność z zaprotestowaniem wzięcia na siebie kolejnych obowiązków. W takim przypadku pomocny może być trening asertywności. Pomocnym rozwiązaniem jest wypracowanie lepszej organizacji czasu pracy. W trakcie wykonywania codziennych obowiązków powinien się znaleźć czas na odpoczynek, a czynności powinny być tak dobrane, aby praca była urozmaicona i podzielona na etapy – wówczas można zestawić efekty pracy z poczuciem satysfakcji, co udało się już osiągnąć z wyznaczonych celów.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!