Rola białka w organizmie człowieka

Białko to podstawowy budulec wszystkich narządów w organizmie. Wchodzi w skład enzymów, hormonów, przeciwciał. Białka uczestniczą w przemianie materii i zapewniają prawidłowe funkcjonowanie organizmu. To dzięki nim możliwy jest prawidłowy wzrost i rozwój człowieka, a także regeneracja uszkodzeń. Białka tworzone są przez aminokwasy. Zdrowa dieta powinna być na tyle zróżnicowana, by najważniejsze aminokwasy były dostarczane do organizmu. Tylko wtedy rola białek w organizmie będzie w pełni realizowana.

Spis treści:
  1. 1. Funkcje białka w organizmie
  2. 2. Białko w jedzeniu

1. Funkcje białka w organizmie

  • Białka są budulcem nowych tkanek, a także materiałem uzupełniającym stare. W organizmie zajmują 75% miejsca w tkankach.
  • Dostarczane w jedzeniu białko stanowi źródło energii. Przeliczając: 1 gram białka tworzy 4 kcal energii.
  • Aminokwasy znajdują się w płynach ustrojowych: krwi, płynie śródtkankowym, mleku.
  • Białka wspomagają biosyntezę hormonów białkowych.
  • Aminokwasy uczestniczą w biosyntezie ciał odpornościowych, które wzmacniają i chronią organizm przed działaniem drobnoustrojów chorobotwórczych.
  • Białka pomagają w utrzymywaniu równowagi kwasowo-zasadowej i bilansu wodnego.
  • Rola białek wiąże się też z usuwaniem toksyn z organizmu. Białka znajdujące się w komórkach przenoszą różne substancje przez błony komórkowe (rola transportowa).
  • W organizmie proteiny przekształcane są w białkowe enzymy trawienne i tkankowe. Zbyt mała ilość białka dostarczana do organizmu wpływa hamująco na powstawanie i działanie enzymów.
  • Białka spełniają funkcje naprawcze uszkodzonych tkanek, np. uczestniczą w tworzeniu się blizn, gojeniu się ran i regeneracji złuszczonych nabłonków skóry.
  • Zdrowa dieta, która nie uwzględnia białka nie jest w pełni wartościowa. Niedobór białka w organizmie wywołuje niedożywienie. Organizm przestaje się rozwijać, ustaje praca jelit, mięśni, pojawiają się infekcje i alergie.

Białka można podzielić na proste i złożone. Białka proste są związkami składającymi się z wielu aminokwasów. Łańcuchy polipeptydów są czasami złożone z kilkuset aminokwasów. Białka złożone dodatkowo zawierają inne elementy składowe, takie jak cukry, lipidy czy metale. Ze względu na budowę i skład, białka proste można podzielić na:

  • albuminy – rozpuszczają się w wodzie, znajdują się w tkance mięśniowej i osoczu krwi;
  • globuliny – rozpuszczają się w rozcieńczonych roztworach soli, występują w płynach ustrojowych;
  • gluteliny – typowe białka roślinne, rozpuszczają się w zasadach i kwasach;
  • histony – są silnie zasadowe, rozpuszczają się w wodzie;
  • prolaminy – typowe białka roślinne występujące w nasionach;
  • protaminy – dobrze rozpuszczalne w wodzie;
  • skleroproteiny – białka o budowie włóknistej, np. keratyna.

2. Białko w jedzeniu

Istnieją różne rodzaje aminokwasów. W tym osiem jest najważniejszych. Te aminokwasy tworzą pełnowartościowe białko. Pełnowartościowe białko jest powoli przyswajane przez organizm, a następnie wykorzystywane. Białko pochodzenia zwierzęcego ma olbrzymią wartość biologiczną. Z kolei białko pochodzenia roślinnego takiej wartości już nie ma. Często jest pozbawione jednego lub kilku ważnych aminokwasów. Najbardziej wartościowe białko znajduje się w jajku kurzym.

Zdrowa dieta powinna uwzględniać białko pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Ustalając dzienny jadłospis, zwróć uwagę na białko w jedzeniu. Dbaj o to, by dostarczać do organizmu zdrowe jedzenie zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i warzywnego. Źródłem białka są: zboża, rośliny strączkowe, produkty mleczne, mięsa, ryby oraz orzechy. Białko zwierzęce występuje razem z tłuszczem zwierzęcym. To połączenie może podwyższyć poziom cholesterolu. Dlatego należy urozmaicać dietę. Jeść zarówno warzywa, jak i mięso.

Porozmawiaj o tym na Forum Żywienie i fitness »
Lubię to!
3

Komentarze

Pytania do specjalistów

Czy schudnę z tym planem dnia?

Witam, chciałabym dowiedzieć się, czy plan dnia, który zaraz napiszę, sprawi, że schudnę? - Śniadanie, 6.20 - 3 kromki chleba razowego, bez masła, z ziarnami, z dodatkiem pomidora i ogórka + herbata bez cukru (śniadanie tak wcześnie, ponieważ chodzę...

Artykuły Białka

Białka Zapotrzebowanie na białko

Białka są niezbędne do życia. Stanowią bowiem zasadniczy element budowy wszystkich tkanek ustroju człowieka i wielu związk ... na białko jest zróżnicowane. Największa zawartość białka w diecie powinna występować u dzieci, kobiet w ciąży oraz u osób po operacji. Rola białka w organizmie W organizmie białka pełnią zróżnicowane funkcje, które zapewniają prawidłowy rozwój, a tym samym zdrowie człowieka. Białka jako enzymy oraz hormony regulują przemianę materii, zapewniając prawidłowy stan...

Jedz białko na śniadanie!
Białka Jedz białko na śniadanie!

(...) głodu w ciągu dnia. Ponadto za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) odkryto, że duża ilość białka na początku ... posiłek zawierający 500 kcal składający się z ziaren zbóż i mleka (zawierający standardową ilość białka), a część...

Białka Białko w diecie

(...) dziwnego w tym, że człowiek potrzebuje białka, by wspomagać regenerację i wzrost komórek. Produkty zawierające białko są ... óżne produkty, wówczas szansa na dostarczenie odpowiedniej ilości białka i niezbędnych aminokwasów jest większa. Szczególną rolę białko odgrywa w diecie osób odchudzających się. Spożywanie produktów z dużą zawartością białka może ... energetycznej białka. Wpływ białka na zdrowie Nie należy przesadzać z ilością spożywanego białka. Nadmiar może doprowadzić do...

Czy nietolerancja laktozy leży w psychice?
Białka Czy nietolerancja laktozy leży w psychice?

U osoby, która po spożyciu produktów białkowych odczuwa zaburzenia ze strony układu pokarmowego – najczęściej nudności, bóle brzucha, biegunki – podejrzewana jest zazwyczaj nietolerancja laktozy. Jeśli objawy występują w...

Produkty bogate w białko
Białka Produkty bogate w białko

(...) jest skurcz mięśni, regeneracja tkanek, gojenie ran. Specjalne białka – immunoglobuliny, uczestniczą w odpowiedzi obronnej ... białka nie sposób przecenić. Białka stanowią 75% masy tkanek miękkich ciała. Są wielocząsteczkowymi biopolimerami ... do regeneracji zużytych lub uszkodzonych. Białka są podstawowym składnikiem płynów ustrojowych: krwi, płynu śr ... swoje zapotrzebowanie na ten składnik odżywczy. Z tego powodu brakującą ilość białka należy czerpać z pożywienia i dostarczać organizmowi...

Witaminy Rola witamin w organizmie

Witaminy są niezbędne do życia i codziennego funkcjonowania. Uzyskujemy je z naturalnej żywności albo przez wzbogacenie, czyli suplementację diety. Witaminy są substancjami organicznymi, biorącymi udział we wszystkich podstawowych czynnościach organizmu....

Węglowodany Rola węglowodanów w organizmie

Węglowodany, zwane także cukrami lub cukrowcami, są szeroko rozpowszechnione w przyrodzie. Z punktu widzenia żywieniowego możemy podzielić je na przyswajalne (glukoza, fruktoza, sacharoza, maltoza, laktoza, skrobia) i nieprzyswajalne (błonnik pokarmowy)....

Składniki mineralne Rola potasu w organizmie

Puchnące ręce lub nogi, nieustające bóle głowy lub problemy ze snem - czy zauważasz u siebie podobne objawy? Ciągłe podenerwowanie i nieregularne bicie serca - to może być znakiem, że w twojej diecie brakuje potasu. Potas jest jednym z elektrolitów niezbędnych...

Białka
Składniki odżywcze Białka

Białka (inaczej proteiny) są głównym materiałem budulcowym organizmu, stanowią około 20% masy ciała człowieka, w tym głównie układu mięśniowego. Białka pełnią wiele ważnych funkcji, zapewniając prawidłowy stan i funkcjonowanie organizmu....

Wpływ wegetarianizmu na zdrowie Niedobór białka

Wegetarianizm, czyli niespożywanie mięsa zwierząt, ma wielu zwolenników. Jednak w związku z tym, że dieta wegetariańska jest często uboga w pełnowarościowe białko, wiele osób obawia się przejść na taki sposób żywienia. Istnieje...

pokaż 10 następnych