Trwa ładowanie...

Drabina analgetyczna

Drabina analgetyczna jest schematem leczenia bólu zdefiniowanym przez Światową Organizację Zdrowia. Została opracowana w 1986r. przez specjalistów WHO i w prawie niezmienionej formie funkcjonuje do dziś. Co warto o niej wiedzieć? Czym różni się pierwszy stopień drabiny analgetycznej od drugiego?

spis treści

1. Czym jest drabina analgetyczna?

Drabina analgetyczna jest schematem opracowanym w 1986 roku przez Światową Organizację Zdrowia, odnoszącym się do terapii bólu. Początkowo zalecenia drabiny analgetycznej dotyczyły postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u osób zmagających się z chorobami nowotworowymi. Współcześnie lekarze posługują się schematem farmakologicznego leczenia bólu również wtedy, gdy mają do czynienia z pacjentami niechorującymi na raka. Drabina analgetyczna wskazana jest do leczenia wszystkich rodzajów bólu. Uwzględnia ona trzy stopnie intensywności leczenia pacjentów dorosłych (w przypadku dzieci obejmuje ona dwa stopnie).

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?"

Leczenie powinno rozpoczynać się zawsze od stopnia pierwszego. Pierwszy stopień drabiny analgetycznej obejmuje terapię następującymi środkami: nieopioidowy lekiem przeciwbólowym +/- koanalgetykiem. O ile stan pacjenta nie ulega poprawie na przestrzeni kilkunastu godzin, a dolegliwości bólowe są jeszcze bardziej odczuwalne, lekarz powinien podjąć decyzję o wprowadzeniu leków z drugiego stopnia. Drugi stopień uwzględnia podanie słabego leku opioidowego. Dodatkowo terapię można, ale nie trzeba wzbogacić koanalgetykiem.

W przypadku trzeciego stopnia drabiny analgetycznej, pacjent zmaga się z silnym lub bardzo silnym bólem. Konieczne może być wówczas podanie silnego opoidu (np. morfiny).

2. Pierwszy stopień drabiny analgetycznej

Pierwszy stopień drabiny analgetycznej odnosi się do zwalczania bólu o słabym lub umiarkowanym nasileniu. Podstawowymi lekami zawartymi w pierwszym stopniu drabiny są: paracetamol, metamizol i/lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).

Ostatnie z wymienionych wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, a także przeciwgorączkowe. Mechanizm tych leków opiera się na hamowaniu produkcji prostaglandyn. Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia lekarz może wówczas podać pacjentowi niesteroidowego leku przeciwzapalnego o nazwie:

Pierwszy stopień drabiny analgetycznej uwzględnia także podawanie innych środków takich jak paracetamol i metamizol. Na dobę można zażyć maksymalnie 4000 mg metamizolu. Przy typowej dawce przeciwbólowe utrzymuje się on przez około 4 godziny.

Paracetamol nie wykazuje działania przeciwzapalnego, z tego względu można go łączyć z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. Od wielu lat substancja ta wykorzystywana jest do leczenia dolegliwości bólowych głowy, zębów, brzucha itp. Warto mieć jednak na uwadze, że paracetamolu nie powinno się łączyć z metamizolem! Jeśli pacjent nie odczuwa po podaniu środków żadnej poprawy, wskazane jest podanie środków z drugiego stopnia drabiny analgetycznej.

3. Drugi stopień drabiny analgetycznej

Drugi stopień drabiny analgetycznej odnosi się do zwalczania bólu umiarkowanego lub silnego. W poziomie drugim znajdują się słabe leki opioidowe takie jak kodeina czy tramadol. Leczemoe drugiego poziomu opiera się również o podanie nefopamu, leku, który jest inhibitorem zwrotnym wychwytu serotoniny i noradrenaliny.

Substancja ta działa znacznie słabiej niż morfina. Jego stosowanie zalecane jest wówczas, gdy pacjent zmaga się z zaparciami, wymiotami i nudnościami lub gdy źle reaguje na leki opioidowe. Specjaliści nie powinni podawać pacjentowi dwóch różnych opioidów. Wskazane jest podanie jednego z nich do wybranego NLPZ-u.

4. Trzeci stopień drabiny analgetycznej

Trzeci stopień drabiny analgetycznej uwzględnia terapię bólu o silnego lub bardzo silnego. Podaje się wówczas silne leki opioidowe takie jak morfina, fentanyl, oksykodon, buprenorfina. Warto zaznaczyć, że środki te można łączyć z z lekami z poziomu pierwszego, a także innymi dodatkowymi środkami. Lekiem wspomagającym może być koanalgetyk. Lekarz prowadzący powinien zwrócić uwagę pacjentowi na możliwość występowania zaparć, nudności oraz wymiotów.

Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki.

Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza