Trwa ładowanie...

Neuron – budowa, rodzaje i funkcje komórki nerwowej

Neuron to komórka nerwowa, czyli podstawowa jednostka strukturalna i czynnościowa układu nerwowego. Ma zdolność odbierania, przetwarzania, przewodzenia oraz przekazywania impulsów nerwowych. Dzięki niej odczuwamy ból, ruszamy rękami, widzimy czy mówimy. Jak zbudowany jest neuron? Jakie pełni funkcje? Co trzeba o nim wiedzieć?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?"

spis treści

1. Co to neuron?

Neuron, czyli komórka nerwowa, to podstawowy element układu nerwowego. Otoczone jest zwykle przez komórki glejowe.

Neurony powstają z neuronalnych komórek macierzystych. Proces ten nazywany jest neurogenezą. Po zróżnicowaniu nie podlegają dalszym podziałom komórkowym. Oznacza to, że neurogeneza zachodzi głównie w okresie prenatalnym, a proces ten w życiu osób dorosłych zachodzi jedynie w określonych częściach mózgu.

2. Budowa neuronu

Neurony składają się z części przyjądrowej, to jest ciała komórki oraz wypustek odchodzących od ciała komórki: licznych dendrytów i pojedynczego aksonu (neurytu).

Ciało komórki nerwowej (perikarion) zbudowane jest z cytoplazmy, jądra komórkowego oraz organelli komórkowych. Neurony można znaleźć w strukturach układu nerwowego. Są zlokalizowane w ośrodkowym układzie nerwowym, a także w obwodowym układzie nerwowym, w tak zwanych zwojach nerwowych. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym, w którego skład wchodzi mózgowie oraz rdzeń kręgowy.

Dendryty to zwykle niewielkie wypustki, które odpowiadają za odbiór napływających do komórki nerwowej informacji. Z kolei akson to pojedyncza i długa wypustka neuronu, która odchodzi od ciała komórki nerwowej. Jej rolą jest przekazywanie sygnału, który został odebrany przez dendryty, do innych komórek nerwowych. Mogą osiągać długość nawet 1 metra. Skupiska aksonów, pochodzących od różnych komórek nerwowych, osłonięte błonami, to nerwy.

Dowiedz się więcej

3. Rodzaje neuronów

Funkcjonuje kilka podziałów komórek nerwowych. Neurony można bowiem dzielić zarówno ze względu na ich budowę, jak i długość aksonów czy pełnionych funkcji.

Neurony, pod względem ilości i rodzaju wypustek odchodzących od ciała komórki, można podzielić na:

  • neurony jednobiegunowe: z jedną wypustką z wieloma odgałęzieniami,
  • neurony dwubiegunowe: komórki nerwowe, które mają jeden akson i jeden dendryt,
  • neurony wielobiegunowe: z kilkoma dendrytami i pojedynczym aksonem.

Komórki nerwowe dzieli się również z uwagi na to, jaką pełnią funkcję w organizmie. Neurony, pod względem funkcjonalnym, dzieli się na:

  • neurony czuciowe (inaczej dośrodkowe, aferentne): odbierają bodźce czuciowe, a otrzymaną informację przekazują do struktur ośrodkowego układu nerwowego,
  • neurony kojarzeniowe (inaczej interneurony, neurony pośredniczące): przkazują impulsy w obrębie ośrodka nerwowego. Są pośrednikami pomiędzy neuronami czuciowymi i ruchowymi,
  • neurony ruchowe (inaczej odśrodkowe lub eferentne): przekazujące impulsy z ośrodka nerwowego do komórek efektorowych (mięśni lub gruczołów).

Najpoważniejsza choroba neuronu ruchowego to stwardnienie zanikowe boczne. Jest to choroba nieuleczalna i postępująca, pojawiająca się znacznie częściej u mężczyzn niż kobiet. Charakteryzuje się uszkodzeniami obwodowego i ośrodkowego neuronu ruchowego, niszczeniem rdzenia przedłużonego i komórek rdzenia kręgowego. Jej objawami jest zanik mięśni i niedowład kończyn. Nie ma skutecznej metody jej leczenia.

Neurony dzieli się również na wstępujące (przewodzą dane z receptorów do UON) i zstępujące (przewodzące dane w odwrotnym kierunku).

4. Funkcje neuronu

Zasadniczą funkcją neuronu jest odbieranie, przetwarzanie oraz przesyłanie impulsów nerwowych. Jest to możliwe dzięki specyficznym połączeniom pomiędzy komórkami nerwowymi. Mowa o synapsach. Te powstają w efekcie połączenia aksonu jednej z dendrytem drugiej komórki (synapsa nerwowo-nerwowa).

Neurony mogą łączyć się również z mięśniami (synapsa nerwowo-mięśniowa) oraz gruczołami (synapsa nerwowo-gruczołowa).

Wyróżnia się dwa rodzaje synaps: elektryczne (przewodzenie impulsów odbywa się bezpośrednio między dwoma komórkami) i chemiczne (przewodzenie impulsów nerwowych od aksonu jednej komórki do dendrytu drugiej komórki odbywa się za pośrednictwem neuroprzekaźnika). W obrębie synapsy wyróżnia się trzy części: zakończenie presynaptyczne, szczelinę synaptyczną i zakończenie postsynaptyczne.

Do komórki nerwowej, za pośrednictwem synaps, docierają neuroprzekaźniki. Powstaje przekazany impuls nerwowy. Neurony działają, ponieważ są ze sobą powiązane. Komórki nerwowe kontaktują się ze sobą poprzez synapsy, tworząc sieci neuronowe. Jak to działa? Informacje od neuronów są odbierane przez synapsy położone na dendrytach, przewodzone wzdłuż neuronu i przekazywane dalej, do synaps na zakończeniach aksonu.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.