Szyszynka - charakterystyka, funkcje, choroby

Wydaje się, że współcześni badacze wiedzą już wszystko o ludzkim organizmie, procesach życiowych i organach. Okazuje się jednak, że wciąż istnieją tajemnice, których na razie nie udało się odkryć naukowcom. Takim zagadkowym elementem naszego organizmu jest szyszynka – gruczoł znajdujący się w mózgu. Czym jest szyszynka i jakie pełni funkcje?

Zobacz film: "Jedzenie, które poprawia pracę mózgu"

1. Szyszynka - charakterystyka

Szyszynka to gruczoł wydzielania wewnętrznego, znajdujący się w nadwzgórzu mózgu. Gruczoł jest bardzo mały – ma tylko 5–8 mm długości, 3–5 mm szerokości i waży około 0,1–0,2 g. Szyszynka ma kształt spłaszczonego stożka.

Tajemnicza szyszynka interesowała uczonych już od setek lat. Kartezjusz nazwał ją „siedzibą duszy” i uważał, że to właśnie ten gruczoł łączy ciało z intelektem. Dlaczego właśnie szyszynka? Badacze byli zafascynowani tym, że to jedyny nieparzysty element w mózgu, w dodatku położony w samym środku, i dlatego przypisywali jej niezwykłą moc.

Dopiero w XX wieku udało się lepiej poznać budowę i funkcje szyszynki, jednak w pewnych kręgach wciąż uchodzi za „magiczny organ”, który pozwala np. na jasnowidzenie i pozwala wkroczyć w świat mistycyzmu.

2. Szyszynka - funkcje

Komórki szyszynki (pinealocyty) produkują melatoninę – hormon odpowiedzialny za regulację naszego rytmu dobowego. Z tego powodu uważa się, że szyszynka reguluje zegar biologiczny człowieka. Melatonina to związek chemiczny, który jest wydzielany nocą i poprzez naczynia trafia do krwiobiegu. Szyszynka czerpie informacje z siatkówki oka – dzięki temu „wie”, kiedy jest dzień, a kiedy noc.

Kłopoty ze snem to często wynik nieprawidłowości w produkcji melatoniny – światło emitowane przez ekrany laptopów czy smartfonów zakłóca informacje trafiające do szyszynki, przez co gruczoł nie wytwarza odpowiedniej ilości melatoniny, a my skarżymy się na problemy ze snem. Zaburzenia snu to częsta dolegliwość wśród osób w podeszłym wieku i bardzo często jest to związane z wapnieniem szyszynki postępującym wraz z wiekiem.

10 sposobów na lepszy sen
10 sposobów na lepszy sen [10 zdjęć]

Bezsenność żywi się osiągnięciami nowoczesnego życia: światłem komórki, tabletu lub zegarka elektronicznego...

zobacz galerię

Melatonina to bardzo ważny związek odpowiedzialny za wiele procesów zachodzących w organizmie. Badania wykazały, że melatonina zwiększa produkcję hormonu wzrostu, dlatego dzieci potrzebują dużo snu dla prawidłowego rozwoju. Poza tym niedobór melatoniny może zaburzyć rozwój gonad, czyli narządów płciowych.

Poza tym melatonina jest bardzo związana z serotoniną, czyli hormonem szczęścia. Ma to duże znacznie dla zrozumienia jesienno-zimowej depresji. Melatonina jest uwalniana, gdy na zewnątrz jest ciemno. Dzięki niej możemy cieszyć się regenerującym i odprężającym snem w nocy. Problemy zaczynają się jesienią, gdy mamy niedobór światła słonecznego. Ranki i wieczory są ciemne, przez co poziom melatoniny w organizmie jest wyższy. Skutkuje to sezonowym spadkiem nastroju, nadmierną sennością, apatią, drażliwością, większym apetytem. W wielu przypadkach eksperci polecają „karmienie” szyszynki światłem, czyli fototerapię. Pozwala to wyregulować rytm organizmu i zwalczyć objawy jesienno-zimowego przesilenia.

Komórki szyszynki wydzielają również dimetylotryptaminę. To substancja o właściwościach psychodelicznych. Badania nad nią prowadził psychiatra dr Rick Strassman. Okazało się, że duże stężenie tej substancji prowadzi do występowania stanów porównywalnych ze śmiercią kliniczną. Strassman stwierdził, że szyszynka jest „gruczołem duchowości” i stąd kolejne przypuszczenia, że to właśnie ten mały gruczoł może być łącznikiem między ciałem a duszą.

3. Szyszynka - choroby

Do najczęstszych chorób szyszynki należą torbiele oraz nowotwory, jednak w porównaniu do innych części mózgu, guzy szyszynki zdarzają się bardzo rzadko (stanowią ok. 1% wszystkich nowotworów mózgu).

Zobacz także:

Jakie są objawy guzów okolicy szyszynki? Typowe symptomy to bóle głowy, zaburzenia widzenia (trudność w patrzeniu „do góry”), niereagowanie źrenic na światło, oczopląs, zez, nudności i wymioty, zaburzenia pamięci, śpiączka, niedowład kończyn, a u dzieci zbyt wczesne dojrzewanie płciowe.

Wykrycie guzów w okolicach szyszynki jest możliwe po przeprowadzeniu odpowiednich badań – tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego. Poza tym u pacjenta z podejrzeniem nowotworu bada się markery nowotworowe, a na ostatnim etapie pobiera próbkę i przeprowadza testy histopatologiczne.

Guzy szyszynki leczy się często chirurgicznie. Operacja usunięcia guza jest bardzo skomplikowana, ponieważ szyszynka jest bardzo mała, a wokół niej znajdują się bardzo ważne naczynia żylne mózgu oraz pień mózgu. W leczeniu nowotworów szyszynki jest stosowana również chemioterapia oraz radioterapia.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy