Test wrażliwości na insulinę

Działanie insuliny jest wysoko specjalistycznym badaniem, umożliwiającym precyzyjne określenie podatności tkanek organizmu na działanie tego hormonu. Badanie to wykonuje się głównie w ośrodkach specjalistycznych i placówkach naukowych. Mniej wyrafinowanym testem, który także daje dużo informacji klinicznych na temat wrażliwości na insulinę jest pomiar tego hormonu na czczo. Ze względu na coraz większą liczbę osób chorych na cukrzycę, wykonywanie badania jest coraz częstsze.

Zobacz film: "Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków"

Na czym polega działanie insuliny?

Insulina jest hormonem białkowym produkowanym i wydzielanym przez komórki beta trzustki. Insulina reguluje gospodarkę węglowodanową, lipidową i białkową. Oznacza to, że hormon ten powoduje nie tylko spadek stężenia glukozy we krwi, ale jest też jedną z substancji o silnym działaniu anabolicznym, tzn. powodującym rozbudowę tkanek.

Test wrażliwości na insulinę

Leczenie cukrzycy typu I polega na przyjmowaniu insuliny, ponieważ trzustka nie produkuje tego hormonu. Natomiast w cukrzycy typu II – dopiero gdy dieta...

Bodźcem do wydzielania insuliny jest przede wszystkim wzrost poziomu cukru we krwi (a także samo pojawienie się jej w przewodzie pokarmowym). W związku z czym, poziom

stężenia insuliny rośnie po posiłku i powoduje obniżenie się stężenia glukozy.

W cukrzycy dochodzi albo do zahamowania syntezy insuliny przez komórki beta trzustki - w wyniku zniszczenia wysp trzustkowych (np. przez proces autoimmunologiczny w cukrzycy typu 1 ) lub z powodu wzrostu oporności tkanek obwodowych na działanie tego hormonu. Stan taki ma miejsce u pacjentów z cukrzycą typu 2 .

Na czym polega metoda oznaczania wrażliwości na insulinę?

Najdokładniejszą metodą jest z ang. hyperinsulinemic clamp technique (hiperinsulinowa klamra glikemiczna), która polega na podawaniu insuliny i glukozy z jednoczesnym oznaczaniem glikemii co ok. 4 minuty. W trakcie badania cukrzycy insulina podawana jest w dożylnym wlewie w stałej dawce. Test polega na oznaczeniu ilości zużytej glukozy, która podawana jest w takiej ilości, by nie doprowadzić do hipoglikemii. Poprzez regulację stężenia insuliny można skoncentrować się głównie na wrażliwości na insulinę mięśni i tkanki tłuszczowej (wysokie dawki insuliny) lub wątroby (niższe dawki).

Jak już wspomniano, jest to metoda naukowa, stosowana w wysoko wyspecjalizowanych ośrodkach. Wiąże się ona z koniecznością używania specjalnych programów komputerowych, obecnością doświadczonego personelu, w związku z tym nie jest rutynowo stosowana.

Pomiar stężenia insuliny na czczo

Hiperinsulinowa klamra glikemiczna jest niezwykle dokładną metodą oznaczania insulinooporności, ale mało praktyczną. Znacznie prostszym badaniem jest natomiast pomiar stężenia insuliny na czczo, który dokonuje się na podstawie badań morfologii krwi. Badania krwi są najprostszą metodą oznaczania stężenia insuliny w surowicy.

Kiedy wykonuje się pomiar stężenia insuliny?

Lekarz zleca pomiar insuliny na czczo, gdy pacjent wykazuje cechy niedocukrzenia bez uchwytnej przyczyny, miał zlecony test obciążenia glukozą, który wyszedł nieprawidłowo, a także przy podejrzeniu rzadkiego guza, produkującego insulinę - wyspiaka - lub nadwrażliwości na insulinę.

Badanie to wykonuje się też czasem u pacjentów cierpiących na cukrzycę typu 2, by ocenić czy można kontynuować leczenie doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi (które pobudzają syntezę własnej insuliny), czy konieczne jest przejście na leczenie insuliną, podawaną zewnętrznie.

O czym może świadczyć obniżona wrażliwość na insulinę?

Obniżona wrażliwość na insulinę występuje u osób otyłych, przyjmujących leki sterydowe, a także chorych na zespół policystycznych jajników. Co ciekawe, poziom glukozy we krwi tych pacjentów może być prawidłowy lub tylko lekko podwyższony. Obniżoną wrażliwość na insulinę uznaje się za stan przedcukrzycowy, który jest sygnałem alarmowym. Jako że sytuacja taka występuje głównie u pacjentów otyłych, możliwe jest jej odwrócenie poprzez utratę masy ciała i wzrost aktywności fizycznej.

Piotr Mieszczański, ponad rok temu

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Bernas M., Czech A., Tatoń J. Diabetologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 978-83-200-3370-0
  • Otto-Buczkowska E. Cukrzyca - patogeneza, diagnostyka, leczenie, Borgis, Warszawa 2005, ISBN 83-85284-50-8
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Insulina

Komentarze (2)
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Insulina - rodzaje, podawanie, przechowywanie
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Insulina - rodzaje, podawanie, przechowywanie
Przyczyny cukrzycy

Cukrzyca a otyłość (WIDEO)

Cukrzyca a otyłość (WIDEO) Odtwórz wideo

zdrowych. Zmniejszenie wrażliwości na insulinę nazywamy insulinoopornością. Takiemu stanowi sprzyja otyłość - im bardziej dana osoba jest otyła (...) na tzw. względnym niedoborze insuliny. Organizm...

Cukrzyca

Zioła, które wspomogą leczenie cukrzycy

Zioła, które wspomogą leczenie cukrzycy

mogą przyczynić się do obniżenia poziomu cukru we krwi oraz do zwiększenia wrażliwości na insulinę. Bilva Kleiszcze smakowite skutecznie reguluje poziom cukru (...) apetytu. Neem Miodla indyjska zwiększa wrażliwość...

Newsy

Dieta wysokobiałkowa zwiększa ryzyko cukrzycy?

 można schudnąć, nie ma ona wpływu na tzw. "wrażliwość na insulinę" - czynnik, który może zmniejszyć ryzyko cukrzycy i chorób serca. W cukrzycy typu 2 (...) , komórki stopniowo tracą wrażliwość na insulinę. Zdarza...

Ćwiczenia - rodzaje, step

Co jeść po wysiłku fizycznym? (WIDEO)

Co jeść po wysiłku fizycznym? (WIDEO) Odtwórz wideo

posiłku). Trzeci posiłek natomiast, choć posiadał stosunkowo wysoką liczbę węglowodanów, to zawierał o jedną trzecią mniej kalorii. Jak się okazało, we wszystkich przypadkach istniała tendencja do wzrostu wrażliwości na insulinę. ...

Insulina - rodzaje, podawanie, przechowywanie

Zastosowanie insuliny (WIDEO)

Zastosowanie insuliny (WIDEO) Odtwórz wideo

insuliny. Czym tak naprawdę jest insulina? Do czego służy chorym na cukrzycę? Na te pytania odpowiada prof. dr hab. Jak Tatoń, diabetolog. Insulina (...) wyrównanie cukrzycy przez długie lata. Jakie...

Insulina - rodzaje, podawanie, przechowywanie

Jak działa pompa insulinowa? (WIDEO)

Jak działa pompa insulinowa? (WIDEO) Odtwórz wideo

Pompa insulinowa to niewielkie urządzenie służące do ciągłego podawania choremu insuliny podskórnie. Jak działa takie urządzenie (...) wewnątrz kaniuli zachodzi reakcja, której wynik jest przeliczany na poziom glukozy we krwi chorego....