Wirylizacja - przyczyny, objawy, leczenie

Wirylizacją nazywa się grupę objawów, charakterystyczną dla zaburzeń hormonalnych. Dotyczy kobiet i charakteryzuje się nadmierną produkcję męskich hormonów - androgenów. Często schorzenie to związane jest z nieprawidłową pracą jajników lub nadnerczy.

Androgeny naturalnie występują w organizmach męskich i damskich, jednak w zmiennych proporcjach. Kiedy hormony te zaczynają dominować u kobiet, pojawiają się dolegliwości i defekty estetyczne.

Androgeny u kobiet są produkowane przez jajniki i nadnercza, dlatego właśnie nieprawidłowa praca tych dwóch narządów może zaburzać równowagę hormonalną. Zbyt duże stężenie andgrogenów wywołuje szereg objawów charakterystycznych dla wirylizacji.

Zdecydowanie najczęściej przyczyną wystąpienia schorzenia jest zespół policystycznych jajników, a także tzw. przerost zrębu jajnika. Jeśli wirylizacja wynika z niewłaściwej pracy nadnerczy, wówczas przyczyną może być zespół i choroba Cushinga, a także guzy obecne w nadnerczach.

Objawy wirylizacji mogą także pojawić się na skutek przyjmowania niektórych leków androgennych, w tym sterydów, leków przeciwdrgawkowych czy środków obniżających ciśnienie krwi.

Wirylizacja kojarzy się najczęściej z hirsutyzmem, czyli nadmiernym owłosieniem, które może pojawiać się na twarzy, sutkach, plecach czy brzuchu - czyli we wszystkich miejscach, których owłosienie naturalnie występuje u mężczyzn. Dodatkowo kształt sylwetki kobiety zmienia się na bardziej męską, staje się krępa, a mięśnie stają się przerośnięte.

Innym charakterystycznym objawem towarzyszącym wirylizacji są zaburzenia miesiączkowania i kłopoty z zajściem w ciążę, a także trądzik z bolesnymi stanami zapalnymi. Głos się obniża, a łechtaczka ulega przerostowi.

Jeśli do wirylizacji dochodzi jeszcze przed okresem dojrzewania płciowego, jej skutkiem mogą być zaburzenia wzrostu i zahamowanie rozwoju cech płciowych. Jeśli ma miejsce jeszcze na etapie prenatalnym, może dojść do całkowitych zaburzeń rozwoju narządów płciowych. Nowo narodzona dziewczynka na zewnątrz przypomina chłopca, ponieważ przerośnięta łechtaczka upodabnia się do prącia. Wewnętrzne narządy płciowe pozostają nienaruszone i rozwijają się zwykle prawidłowo.

Wirylizację leczy się głównie objawowo, jednocześnie starając się przywrócić równowagę hormonalną. Proces leczenia zależy przede wszystkim od wieku, w którym wystąpiły objawy, a także od ich nasilenia. Kluczowe jest także wyeliminowanie przyczyny - najczęściej chorób jajników lub nadnerczy.

W ramach diagnostyki zaleca się wykonanie badań obrazowych - tomografii i rezonansu magnetycznego. Pozwoli to na wykluczenie ewentualnych guzów nowotworowych i wdrożenie leczenia chirurgicznego.

Podczas leczenia pacjentka musi pozostawać pod opieką endokrynologa i ginekologa, a dodatkowo dbać o prawidłową dietę, aby zmniejszyć nadwagę i zapobiec insulinooporności wywołanej zaburzeniami hormonalnymi.