Wkłucie centralne - wskazania, krok po kroku, pielęgnacja, powikłania

Wkłucie centralne to cewnik wprowadzany przez naczycie krwionośne do centralnej żyły. Zwykle umieszcza się go w żyle podobojczykowej, ale można założyć go również w żyle wewnętrznej lub zewnętrznej, udowej lub dołu łokciowego.

Jest to wygodne rozwiązanie w przypadku długotrwałego i regularnego podawania płynów lub leków dożylnie. Poprzez wkłucie centralne można również pobierać próbki krwi do badań.

Wkłucie centralne może być założone na kilka tygodni, w przeciwieństwie do zwykłego wenflonu, który należy wymieniać co kilka dni. Wkłucie centralne jest popularne na oddziale onkologicznym, hematologii lub intensywnej terapii.

• brak możliwości wkłucie do żył obwodowych,
• leki obkurczające naczynia krwionośne,
• długotrwała terapia lekowa w formie dożylnej,
• leki drażniące na naczynia krwionośne,
• płynoterapia,
• żywienie pozajelitowe,
• wysoka smolarność leków,
• wykonywanie pomiaru ośrodkowego ciśnienia żylnego,
• wykonanie pomiaru parametrów hemodynamicznych,
• niektóre zabiegi,
• wstrząs kardiogenny,
• wstrząs hipowolemiczny,
• stymulacja serca za pomocą elektrody endokawitarnej,
• stan po reanimacji.

Zakładanie wkłucia centralnego wymaga przestrzegania ściśle ustalonych zasad. W czasie zabiegu lekarzowi towarzyszy pielęgniarka, jej zadaniem jest dbanie o czystość, podawanie niezbędnych narzędzi oraz elementów cewnika.

Konieczne jest stworzenie zamkniętego układu przeznaczonego do przetaczania płynów i wybranie zestawu do wlewów kroplowych. Następnie zakładany jest jałowy opatrunek i sprawdzane są kraniki trójdrożne.

Pielęgniarka powinna również założyć kartę monitorowania żylnego i obserwować pacjenta, by nie doszło do zakażenia. Objawy stanu zapalnego to podwyższona temperatura ciała, wyższe ciśnienie krwi lub tętno.

O stan wkłucia centralnego dbają pielęgniarki, pacjent musi regularnie pojawiać się w gabinecie. W czasie pielęgnacji personel, jak i pacjent powinni zachować szczególną ostrożność.

Pielęgniarka musi być ubrana w sprzęt ochrony osobistej, a osoba chora musi mieć odkażone dłonie i założoną maskę. Wyróżnia się dwa rodzaje cewników - nietunelizowane i tunelizowane.

W przypadku pierwszych szwy są usuwane dopiero po wyjęciu cewnika. Natomiast w przypadku drugich szwy są wyjmowane po założeniu mufki wkłucia centralnego. Ważne, by pamiętać o tym, że miejsce po iniekcji nie może być moczone.

Powikłania, które mogą wystąpić w trakcie zakładania cewnika to:

• krwiak,
• nieprawidłowe umiejscowienie kaniuli,
• krwotok,
• odma podskórna,
• odma opłucnowa,
• zator powietrzny,
• nakłucie tętnicy lub przewodu piersiowego,
• wystąpienie płynu w jamie opłucnowej,
• uszkodzenie naczynia,
• uszkodzenie nerwu,
• uszkodzenie ściany serca,
• tamponada serca,
• zaburzenia rytmu serca.

Powikłania, które mogą wystąpić, gdy wkłucie centralne pozostaje w ciele przez dłuższy czas:

• zakażenie skóry w miejscu wkłucia,
• zakrzepica w żyle centralnej,
• zator powietrzny,
• infekcja ogólnoustrojowa,
• infekcja w zewnętrznej części cewnika.