Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Witamina PP (niacyna, witamina B3)

Witamina PP, zwana kwasem nikotynowym, niacyną lub witaminą B3, pełni zróżnicowaną rolę w organizmie. Jej niedobory powodują pelagrę. W dużych dawkach (powyżej 1 g/dobę) niacyna jest stosowana w leczeniu miażdżycy.

1. Rola witaminy PP

Niacyna jest witaminą rozpuszczalną w wodzie. Stanowi substrat do syntezy koenzymów, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania komórek. Witamina PP warunkuje prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, uczestniczy w syntezie hormonów steroidowych (estrogeny, progesteron, testosteron, hydrokortyzol) oraz hormonów tarczycy – tyroksyny, i trzustki – insuliny. Niacyna należy do najbardziej trwałych witamin, jest bowiem mało wrażliwa na wysoką temperaturę oraz działanie tlenu i promieni UV. Głównym źródłem niacyny jest mięso, ryby, nasiona zbóż oraz roślin strączkowych, a także mleko, zielone liściaste warzywa (natka pietruszki, koperek, sałata, szpinak, szczaw). Niewielkie ilości witaminy PP znajdują się również w kawie i herbacie.

Zawartość niacyny w produktach żywnościowych w mg/100 g

ProduktStężenie niacynyProduktStężenie niacyny
Drożdże 40-50 Pomidory 0,6
Otręby pszenne 30-35 Cebula 0,7-1,8
Orzeszki ziemne 17,2 Mięso wieprzowe 0,8-8,8
Grzyby 4,6 Mięso cielęce 6,5-17
Ziemniaki 1,5 Mięso wołowe 7,6-8,4
Sery 1,2 Mięso drobiowe 4,7-14,7
Mleko 0,1 Ryby morskie 8,0

2. Zapotrzebowanie na witaminę PP

Zapotrzebowanie na witaminę PP wzrasta w czasie laktacji, u kobiet stosujących środki antykoncepcyjne, u chorych na raka oraz u osób z niedoborem białka.

Zapotrzebowanie na witaminę B3 waha się w zależności od płci i wieku danej osoby. Inne jest także zapotrzebowanie na tę witaminę dla kobiet w ciąży.

Dawki witaminy powinny wyglądać jak poniżej:

  • 6-10 mg na dzień dla dzieci w wieku 1-3 lat,
  • 8-16 mg na dzień dla dzieci w wieku 4-8 lat,
  • 14 mg na dzień dla kobiet,
  • 16 mg na dzień dla mężczyzn,
  • 17-18 mg na dzień dla kobiet w ciąży.

3. Nadmiar witaminy B3

Nadmiar witaminy B3 pojawia się przy przyjmowaniu powyżej 35 mg tej witaminy na dzień. Dzieje się tak zwykle w przypadku przyjmowania tej witaminy w tabletkach.

Objawy nadmiaru to witaminy PP:

4. Niedobór witaminy B3

Niedobór witaminy PP może być wynikiem niedożywienia, alkoholizmu i diety niezawierającej tej witaminy. Witamina B3 występuje w orzechach (ziemnych), migdałach, drożdżach, pomidorach, soi, ziarnach zbóż, mięsie (wołowinie, wątróbce, mięsie z kurczaka), rybach (tuńczyku, łososiu), kaszy gryczanej i otrębach. Naturalne występowanie witaminy w bardzo wielu produktach sprawia, że niedobór z przyczyn dietetycznych jest możliwy głównie u osób niedożywionych. W przypadku normalnej diety, niedobory witaminy B3 są bardzo rzadkie.

Nie zawsze jednak winne jest niedożywienie czy alkoholizm. Do przyczyn niedoboru tej witaminy zalicza się także długotrwałe stosowanie leków na gruźlicę. Choroby upośledzające wchłanianie z jelit i nerek, takie jak choroba Hartnupów, przyczyniają się do zbyt niskiego poziomu witaminy B3 w organizmie. Ponadto zaburzony metabolizm niacyny stwierdzany jest w wielu schorzeniach, na przykład schizofrenii, chorobie Hodkingsa, w hipercholesterolemi i depresji. Rakowiak, zwiększający produkcję serotoniny, również znacząco obniża poziom witaminy PP.

Początkowo niewielki niedobór witaminy PP wywołuje tylko spowolnienie metabolizmu, co skutkuje na przykład obniżeniem tolerancji na zimno. Niedobór witaminy PP (przeciwpelagrycznej, jak już zostało wspomniane) powoduje pojawienie się choroby o nazwie pelagra. Inaczej tę chorobę nazywa się rumieniem lombardzkim. Na świecie pelagra jest często spotykana w Indiach, Chinach oraz Afryce, gdzie głównym źródłem pożywienia jest kukurydza.

Do charakterystycznych objawów pelagry należą:

Pelagra w przypadku braku leczenia jest chorobą śmiertelną.

5. Niacyna w medycynie

W medycynie witamina PP jest stosowana w terapii zaburzeń metabolizmu lipidów oraz lipoprotein, które są główną przyczyną rozwoju miażdżycy. W dawkach powyżej 1 grama na dobę zwiększa we krwi poziom cholesterolu HDL oraz jednocześnie zmniejsza poziom triglicerydów oraz cholesterolu LDL.

Ponadto, w komórkach tłuszczowych witamina PP zwiększa wytwarzanie hormonu adiponektyny, który wykazuje działanie przeciwmiażdżycowe. W badaniach klinicznych dowiedziono również właściwości przeciwmigrenowe witaminy PP. Niacyna pomaga usunąć objawy migreny.

Jednakże przyjmowanie dużych dawek niacyny (>100 mg/dobę) wywołuje szereg objawów niepożądanych. Należą do nich: nagłe zaczerwienienie skóry twarzy, uczucie gorąca, mrowienie i swędzenie skóry twarzy, ramion i klatki piersiowej. Ponadto u niektórych osób występują dolegliwości żołądkowo-jelitowe, w tym nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka, a także może wystąpić nasilenie choroby wrzodowej.

Redakcja abcZdrowie,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Porady dietetyczne dla odchudzających się - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Porady dietetyczne dla odchudzających się
Porady dietetyczne dla odchudzających się

Sposoby na idealny brzuch!

Chyba każda z nas chciałaby mieć płaski, lekko umięśniony brzuch. Jednak tylko część kobiet regularnie ćwiczy mięśnie brzucha i stara się zrealizować marzenia o idealnej talii. Jeśli do tej pory zaniedbywałaś ćwiczenia, a oponka wokół brzucha...

Porady dietetyczne dla odchudzających się

Jak schudnąć zdrowo?

Szybkie odchudzanie to marzenie wielu z nas. Niestety, skuteczna dieta nie jest ani szybka, ani tym bardziej zdrowa. Zdrowe odchudzanie wymaga czasu, cierpliwości i wytrwałości. Wszystkie diety cud wyniszczają organizm i powodują efekt jojo. W...

Porady dietetyczne dla odchudzających się

Znaczenie picia wody dla organizmu

Woda jest jednym z najważniejszych składników naszego organizmu. Stanowi średnio 60% masy ciała (u kobiet 51%). Zawartość wody w organizmie zmienia się z wiekiem: w chwili narodzin wynosi aż ok. 75%, natomiast pod koniec życia jest o wiele...

Porady dietetyczne dla odchudzających się

Czy jogurt jest dobry na trawienie?

Jogurt to produkt na bazie sfermentowanego mleka. Zawiera wiele substancji odżywczych oraz przede wszystkim żywe kultury bakterii, które w znaczący sposób poprawiają trawienie. Jak to się dzieje? Fermentacja bakteryjna w jogurcie, jak to...

Porady dietetyczne dla odchudzających się

10 rad dla osób odchudzających się

Przejście na dietę zawsze jest trudną i wymagającą odpowiedniej motywacji decyzją. Najczęściej jest to spowodowane naszym sceptycznym podejściem, zdrowa żywność kojarzy nam się raczej z czymś nieprzyjemnym, niesmacznym, a ponadto kosztownym. Dlatego...

Porady dietetyczne dla odchudzających się

Jesteś na diecie? Nie daj się zmanipulować!

Moda na smukłą sylwetkę i zdrowy tryb życia jest dla naszego zdrowia zdecydowanie korzystna. Jednak producenci żywności, której nie da się za bardzo zaliczyć do zdrowej, zarabiają na niej miliony. Chwytają się więc rozmaitych sposobów...

Porady dietetyczne dla odchudzających się

Odchudzanie w biurze

Często, czytając zasady różnych diet, można dojść do wniosku, że zostały one stworzone dla gospodyń domowych mogących poświęcić większość swojego czasu na przyrządzanie posiłków zgodnych z daną dietą. Co ma zrobić człowiek, który...

Porady dietetyczne dla odchudzających się

Jak poprawić przemianę materii?

Szybka przemiana materii pozwala nie rezygnować z jedzenia, a przy tym zachować szczupłą sylwetkę. Większość z nas stara się schudnąć za pomocą restrykcyjnych diet, zapominając, że podstawą odchudzania jest szybsza przemiana materii. Ograniczanie ilości...

Porady dietetyczne dla odchudzających się

25 porad na skuteczne odchudzanie

Wbrew pozorom, odchudzanie nie musi być pełną wyrzeczeń głodówką. Są pewne sposoby, które nie zamienią twojego życia w pasmo udręk, a równocześnie pomogą ci wcisnąć się w ulubioną sukienkę na lato. Porady na skuteczne i przyjemne...

Porady dietetyczne dla odchudzających się

Jak rozpocząć odchudzanie?

Jak rozpocząć odchudzanie? To pytanie zadaje sobie niejedna osoba walcząca z nadwagą. Problem nadmiernego przyrostu masy ciała dotyczy wielu ludzi. Obecnie nadwaga i otyłość osiągnęły na świecie poziom pandemii. W wielu krajach liczba osób z...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500