Fosfataza zasadowa - charakterystyka, badanie, normy

Fosfataza zasadowa (ALP; fofataza alkaliczna) jest enzymem związanym z procesem wapnienia rozwijających się kości. Znajduje się w kościach, wątrobie i jelitach, dlatego też badanie poziomu ALP wykorzystywane jest głównie w diagnostyce chorób kości i wątroby. Badanie fosfatazy zasadowej stosowane jest także do monitorowania leczenia danej choroby wątroby czy choroby kości. Poziom fosfatazy alkalicznej różni się wraz z wiekiem, największa jego ilość jest w fazie życia człowieka, w której występuje okres wzrostu kości. Wysoki poziom ALP powodowany jest przez choroby kości i wątroby, ale także zawał serca czy nadczynność przytarczyc. Niski poziom fosfatazy zasadowej jest wynikiem głównie niedożywienia.

1. Fosfataza zasadowa - charakterystyka

Fosfataza zasadowa ALP jest zaangażowana przede wszystkim w rozwój macierzy kostnej oraz wzrost kośćca. Enzym ten jest odpowiedzialny za usuwanie pirofosforanów, które hamują proces kostnienia (tworzenie kości). Fosfataza zasadowa jest enzymem obecnym głównie w kościach (50 - 60% całkowitej aktywności), wątrobie (10 - 20% całkowitej aktywności) oraz jelitach (30% całkowitej aktywności). Enzym ten wydalany jest wraz z żółcią. Podobnie jak w przypadku wielu enzymów, fosfataza alkaliczna jest glikoproteiną. Struktura fosfatazy zasadowej różni się w zależności od miejsca, z którego pochodzi enzym. Fosfataza kości wygląda inaczej niż fosfataza zasadowa wątroby. Enzym ten związany jest z osteoblastami, komórkami, które tworzą nowe kości. Jeśli dochodzi do chorób wątroby, dróg żółciowych bądź pęcherzyka żółciowego, fosfataza zasadowa jest uwalniana do krwi, co ułatwia regenerację. Poziom jest mierzony, gdy istnieją objawy schorzeń wątroby lub kości.

Zobacz film: "Podstawowe badania, jakie powinna wykonać każda kobieta"

2. Fosfataza zasadowa - badanie

Wysoki poziom fosfatazy zasadowej we krwi może wskazywać na choroby kości, wątroby, układu żółciowego oraz choroby nowotworowe. Rażąco niskie poziomy są charakterystyczne dla zaburzeń genetycznych znanych jako hipofosfatazja, mogąca prowadzić do deformacji kości, a w przypadku braku leczenia nawet do śmierci.

6 objawów, które wskazują na choroby wątroby
6 objawów, które wskazują na choroby wątroby [7 zdjęć]

Wątroba to narząd miąższowy, który u człowieka znajduje się pod przeponą. Przypisuje się jej wiele funkcji...

zobacz galerię

Badanie ALP wykonuje się w diagnostyce następujących chorób:

Badanie poziomu fosfatazy zasadowej jest również wykorzystywane w celu monitorowania wpływu leków na pracę wątroby. Wiele leków przeciwdepresyjnych, środków antykoncepcyjnych, antybiotyków i leków przeciwzapalnych jest rozkładane przez wątrobę, dlatego istnieje konieczność stałej kontroli tego narządu.

3. Fosfataza zasadowa - normy

Normy fosfatazy zasadowej bywają różnie określane, jedną z przyjmowanych norm fosfatazy zasadowej jest 20 - 70 U/l. Istnieją różnice dla poszczególnych grup wiekowych:

  • noworodki: 50 - 165 U/I;
  • dzieci: 20 - 150 U/I.

Prawidłowa aktywność fosfatazy zasadowej wynosi 580 - 1400 nmol/l/s (35-84 j.m.). Wyższa aktywność występuje u dzieci do okresu pokwitania. Ze względu na to, że poszczególne laboratoria mogą przyjmować odmienne normy fosfatazy zasadowej, interpretując wynik badania tego enzymu zawsze należy spojrzeć na to, jaka jest przyjęta przez daną pracownią laboratoryjną norma.

Zobacz także:

Co wpływa na poziom fosfatazy alkalicznej?

Wysoki poziom fosfatazy zasadowej związany jest z:

Niski poziom fosfatazy zasadowej pojawia się w takich przypadkach, jak niedożywienie, np. w przebiegu choroby jaką jest celiakia lub przy braku składników odżywczych, np. w przebiegu szkorbutu.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!