Fosfataza zasadowa - charakterystyka, badanie, normy

Fosfataza zasadowa (ALP; fofataza alkaliczna) jest enzymem związanym z procesem wapnienia rozwijających się kości. Znajduje się w kościach, wątrobie i jelitach, dlatego też badanie poziomu ALP wykorzystywane jest głównie w diagnostyce chorób kości i wątroby. Badanie fosfatazy zasadowej stosowane jest także do monitorowania leczenia danej choroby wątroby czy choroby kości. Poziom fosfatazy alkalicznej różni się wraz z wiekiem, największa jego ilość jest w fazie życia człowieka, w której występuje okres wzrostu kości. Wysoki poziom ALP powodowany jest przez choroby kości i wątroby, ale także zawał serca czy nadczynność przytarczyc. Niski poziom fosfatazy zasadowej jest wynikiem głównie niedożywienia.

Polecane wideo:

1. Fosfataza zasadowa - charakterystyka

Fosfataza zasadowa ALP jest zaangażowana przede wszystkim w rozwój macierzy kostnej oraz wzrost kośćca. Enzym ten jest odpowiedzialny za usuwanie pirofosforanów, które hamują proces kostnienia (tworzenie kości). Fosfataza zasadowa jest enzymem obecnym głównie w kościach (50 - 60% całkowitej aktywności), wątrobie (10 - 20% całkowitej aktywności) oraz jelitach (30% całkowitej aktywności). Enzym ten wydalany jest wraz z żółcią. Podobnie jak w przypadku wielu enzymów, fosfataza alkaliczna jest glikoproteiną. Struktura fosfatazy zasadowej różni się w zależności od miejsca, z którego pochodzi enzym. Fosfataza kości wygląda inaczej niż fosfataza zasadowa wątroby. Enzym ten związany jest z osteoblastami, komórkami, które tworzą nowe kości. Jeśli dochodzi do chorób wątroby, dróg żółciowych bądź pęcherzyka żółciowego, fosfataza zasadowa jest uwalniana do krwi, co ułatwia regenerację. Poziom jest mierzony, gdy istnieją obawy schorzeń wątroby lub kości.

2. Fosfataza zasadowa - badanie

Wysoki poziom fosfatazy zasadowej we krwi może wskazywać na choroby kości, wątroby, układu żółciowego oraz choroby nowotworowe. Rażąco niskie poziomy są charakterystyczne dla zaburzeń genetycznych znanych jako hipofosfatazja, mogąca prowadzić do deformacji kości, a w przypadku braku leczenia nawet do śmierci.

Badanie ALP wykonuje się w diagnostyce następujących chorób:

Badanie poziomu fosfatazy zasadowej jest również wykorzystywane w celu monitorowania wpływu leków na pracę wątroby. Wiele leków przeciwdepresyjnych, środków antykoncepcyjnych, antybiotyków i leków przeciwzapalnych jest rozkładane przez wątrobę, dlatego istnieje konieczność stałej kontroli tego narządu.

3. Fosfataza zasadowa - normy

Normy fosfatazy zasadowej wynoszą 20 - 70 U/l. Istnieją różnice dla poszczególnych grup wiekowych:

  • noworodki: 50 - 165 U/I;
  • dzieci: 20 - 150 U/I.

Prawidłowa aktywność fosfatazy zasadowej wynosi 580 - 1400 nmol/l/s (35-84 j.m.). Wyższa aktywność występuje u dzieci do okresu pokwitania.

Co wpływa na poziom fosfatazy alkalicznej?
Wysoki poziom fosfatazy zasadowej związany jest z:

Niski poziom fosfatazy zasadowej pojawia się w takich przypadkach, jak niedożywienie, np. w przebiegu choroby jaką jest celiakia lub przy braku składników odżywczych, np. w przebiegu szkorbutu.

Marta Bednarska, około miesiąca temu

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
  • Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze (5)
~asia
~asia ponad rok temu

Witam ,od 21 .09 szukam pomocy u 5 lekarzy i nikt nie wie co mi dolega.mam okropny bol w miedzyzebrzu z prawej strony ktory przeniosl sie w kregoslup piersiowy i szyjny.nie moge sie wyprostowav poruszac bol ogranicza wszytsko nawet oddech.trafilam w koncu do neurolga ktory kazal zrobic resonans na ktory nadal czekam i badania krwi.W badaniu wyszlo ze fosfataza genetyczna jest 14 a norma to od 35-105.dodam ze mam 27 i okazalo sie rowniez ze wszystkie zeby mam do leczenia. czy to mozliwe by byla to hipofosfataza? jesli tak to do jakiego lekarza powinnam sie zglosic?

Odpowiedz
~Anna
~Anna ponad rok temu

niedawno wykonałam próby wątrobowe, gdyż niepokoiło mnie swędzenie skóry. Wyniki są w porządku, za wysoką mam tylko fosfatazę zasadową: 217 (norma:40 - 150). Nie wiem, czy powinnam się tym martwić. Jestem w 38. tygodniu ciąży. A czytałam, że w ciąży fosfataza ulega podwyższeniu. Jasne, pójdę do lekarza, ale mam tydzień do wizyty. ktoś coś podpowie?

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Fosfataza zasadowa - charakterystyka, badanie, normy
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Pomocni lekarze

Artykuły Fosfataza zasadowa - charakterystyka, badanie, normy
Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Badanie pH moczu

. Wynik powyżej 7 mówi nam natomiast, że jest zasadowa. Mocz nie powinien mieć ani właściwości kwasowych ani zasadowych – prawidłowy wynik badania (...) Badanie pH moczu przeprowadza...

EEG - kiedy wykonywać, charakterystyka, wyniki

Badanie EEG

Badanie EEG

Elektrody na skórze czaszki rejestrują zmiany w mózgu.

Białko w moczu - charakterystyka badania, normy

Badanie moczu na białko

nieprzekraczającej 250 mg. Jeżeli norma zostaje przekroczona, występuje białkomocz. Ponieważ istnieje kilka możliwych przyczyn białkomoczu, w celu (...) , czy też po przetoczeniu niektórych preparatów krwiozastępczych. Wykonanie i interpretację...

Badania w astmie

Badanie spirometryczne

Badanie spirometryczne

Badanie spirometryczne pomocne jest w zdiagnozowaniu m.in. astmy, gruźlicy, rozedmy płuc.

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Przeprowadzenie badania moczu

Przeprowadzenie badania moczu

Przeprowadzane badania moczu mogą pomóc w zdiagnozowaniu wielu chorób, między innymi nerek i wątroby oraz dróg moczowych.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - charakterystyka, przyczyny, objawy, leczenie

Pseudopolipy jelita grubego u pacjenta z wrzodziejącym zapaleniem jelita

Pseudopolipy jelita grubego u pacjenta z wrzodziejącym zapaleniem jelita

Choroba charakteryzuje się występowaniem zaostrzeń i okresów remisji o różnym okresie trwania. Najczęściej obejmuje końcową (lewą) część jelita grubego - odbytnicę (która zajęta jest w 100% przypadków), esicę, okrężnicę zstępującą i zagięcie śledzionowe.

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Badanie moczu na azotyny

Badanie moczu na azotyny jest częścią badania ogólnego moczu i można je wykonać samodzielnie w domu. Domowe badanie ogólne moczu przeprowadza (...) się za pomocą specjalnego testu paskowego, dzięki...

ECHO serca - charakterystyka, rodzaje

Echokardiografia dziecięca

W ciągu roku w Centrum Zdrowia Dziecka wykonywanych jest 450 operacji kardiologicznych. Nowoczesny sprzęt do echokardiografii pozwala monitorować pracę serca i badać jego parametry zarówno podczas operacji jak i po.