Krzywica - przyczyny, objawy, zapobieganie

Krzywica jest chorobą wieku dziecięcego, w przebiegu której dochodzi do zmniejszenia mineralizacji kości z powodu zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. U dorosłych stan taki określamy mianem osteomalacji. Krzywica była w przeszłości dość powszechną chorobą, aż do XX wieku, kiedy to zgłębiono wiedzę o jej przyczynach i wypracowano metody zapobiegania. Dziś krzywica w krajach rozwiniętych występuje wyjątkowo rzadko, nadal jest jednak problemem dla ubogich krajów Trzeciego Świata.

1. Krzywica - przyczyny

Najczęstszą przyczyną krzywicy u dzieci jest nied**obór witaminy D**.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?"

Krzywica - zdjęcia
Krzywica - zdjęcia

Krzywica wywołana jest głównie przez niedobór witaminy D. Na zdjęciu widać rodzinę z krzywicą (Paryż,...

zobacz galerię

Istnieją jej dwa źródła dla organizmu: pierwszym jest produkcja w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego, drugim zaś pokarm. Aby witamina D uzyskała aktywność, musi zostać jeszcze przekształcona przez dwa enzymy znajdujące się w wątrobie i nerkach. Aktywna forma witaminy D spełnia w organizmie wiele ważnych funkcji. Przede wszystkim bierze udział w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej. Jej rola polega na podwyższaniu poziomu wapnia we krwi, zwłaszcza przez pobudzanie jego wchłaniania z jelit, a jak wiadomo, wapń niezbędny jest w procesie mineralizacji kości. Ponadto wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, mięśniowego i krzepnięcie krwi.

Oprócz niedoboru witaminy D, do innych czynników sprzyjających rozwojowi krzywicy u dzieci należą:

  • nieprawidłowe żywienie, np. niewłaściwy stosunek wapnia do fosforu, który może wystąpić u niemowląt karmionych pokarmem matek spożywających duże ilości mleka i produktów mlecznych oraz u niemowląt karmionych mlekiem krowim lub mieszankami sporządzonymi na bazie mleka krowiego;
  • słabe nasłonecznienie (np. strefa klimatyczna z niewielką ilością słonecznych dni, urbanizacja, niewychodzenie z dzieckiem na spacer);
  • wcześniactwo (dzieci urodzone przedwcześnie mają mniejszy zapas witaminy D zgromadzonej przed porodem);
  • upośledzone wchłanianie witaminy D z przewodu pokarmowego, np. zespoły złego wchłaniania;
  • obniżona aktywność lub brak aktywności enzymów przekształcających witaminę D w aktywne metabolity – rzadka przyczyna;
  • brak receptorów dla aktywnej formy witaminy D.

Osoby cierpiące na chorobę Parkinsona lub stwardnienie rozsiane także posiadają zmniejszony poziom witaminy D.

2. Krzywica - objawy i zapobieganie

Objawy krzywicy można podzielić na objawy zwiastunowe (wczesne), kostne i ogólnoustrojowe.

Objawy zwiastunowe krzywicy, które pojawiają się najwcześniej, to:

  • drażliwość i niepokój dziecka,
  • pocenie się główki niemowlęcia podczas karmienia,
  • skłonność do zaparć,
  • silny zapach moczu przypominający amoniak.

Krzywica - objawy kostne to:

  • miękka i spłaszczona potylica (tylna część główki dziecka)
  • powiększenie ciemiączek i opóźnienie ich zarastania,
  • pogrubienie żeber na granicy połączenia chrząstki z kością, tzw. różaniec krzywiczy,
  • deformacje klatki piersiowej (np. dzwonowata klatka piersiowa, kurza klatka piersiowa),
  • deformacje czaszki – zmiana kształtu czaszki z kulistego na zbliżony do graniastego,
  • pogrubienie nasad kości rąk, tzw. bransolety krzywicze,
  • skrzywienia kręgosłupa – garb krzywiczy,
  • skrzywienia kończyn dolnych,
  • kolana koślawe lub kolana szpotawe,
  • zniekształcenia miednicy,
  • bruzda Harrisona,
  • płaskostopie.

Ogólnoustrojowe objawy krzywicy:

Oprócz zmian kostnych skutkiem niedoboru witaminy D mogą być: stany zapalne skóry, zapalenie spojówek, obniżenie odporności i inne. U osób z nieprawidłowymi receptorami witaminy D występuje także łysienie.

Podczas badania laboratoryjnego krwi diagnozuje się podwyższony poziom fosfatazy alkalicznej i fosforu, zachowując prawidłowy lub nieznacznie obniżony poziom wapnia.

W celu zapobiegania rozwojowi krzywicy w Polsce wszystkim niemowlętom zaleca się suplementację witaminy D. Począwszy od 3 tygodnia życia podaje się witaminę D w dawce 1000 j. W przypadku wcześniaków i dzieci urodzonych z ciąż mnogich zaleca się podawanie preparatów witaminy D od 2 tygodnia życia w dawce 2500 j. Latem, kiedy dziecko eksponowane jest na działanie promieni słonecznych, dawkę witaminy D można zmniejszyć.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.