Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Afty

Afty to małe i bolesne owrzodzenia jamy ustnej. Mogą pojawić się na podniebieniu miękkim i języku, ale głównie dotyczą miękkiego fałdu skóry stanowiącego połączenie wewnętrznej strony policzków z dziąsłami. Objawem towarzyszącym może być powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Cechą charakterystyczną aft jest występowanie nawrotowe. Jeśli te bolesne nadżerki pojawiają się częściej niż raz w roku, należy przeprowadzić dodatkowe badania w celu wykluczenia wpływu innych schorzeń.

1. Przyczyny i objawy aft

Afty to owrzodzenia o charakterze płytkiej nadżerki, którą pokrywa biały nalot i otacza rumieniowate, zapalne obrzeże. Afty mogą mieć różną wielkość - od 1 mm do 2 cm średnicy, ale zazwyczaj są mniejsze niż 5 mm. Pojawiają się pojedynczo, rzadziej w grupie 2-4. Owrzodzenia dotyczą ludzi w wieku od 10 do 40 lat. Afty goją się samoistnie w ciągu kilku dni (tygodni), lecz bardzo często dochodzi do nawrotu. Jeśli nawroty bolących nadżerek występują częściej niż raz w roku, może to sugerować powracające aftowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.

Wykazano wyraźny związek pojawienia się aft z czynnikami, takimi jak:

  • zmęczenie i długotrwały stres,
  • niewłaściwa dieta,
  • osłabienie fizyczne,
  • alergia,
  • leki zwalczające anginę,
  • zapalenie jelit,
  • podrażnienia wywoływane pastą do zębów,
  • zmiany hormonalne,
  • przygryzienia,
  • autoagresja,
  • niewłaściwie dopasowana proteza.

Dużą rolę w zachorowaniach na chorobę, jaką jest aftoza nawrotowa odgrywają czynniki genetyczne oraz predyspozycje rodzinne. Około 30% osób chorujących na aftozę nawrotową ma w swojej najbliższej rodzinie kogoś z tą samą dolegliwością.

2. Rodzaje aft

Wyróżnia się dwa rodzaje aft:

  1. Afty mniejsze (przewlekle nawrotowe) – mogą pojawić się przy uszkodzeniu jamy ustnej w wyniku ukłucia szczoteczką do zębów. Powoduje je również stres, niektóre pokarmy, choroby i infekcje. Czynnik genetyczny jest tutaj również istotny, ponieważ jeśli u rodziców pojawiła się ta choroba, to ryzyko zachorowania dzieci wynosi 90%. Afty przewlekle nawrotowe to przypadłość dotycząca głównie dorosłych. Pojawieniu się aft mniejszych towarzyszy ból węzłów chłonnych. Ustępuje on stopniowo w ciągu 4-8 dni, bo tyle trwa rzut choroby. Zmiany chorobowe występują na języku i wargach, nie pojawiają się na podniebieniu twardym ani na dziąsłach. Leczenie jest długie, czasem ciągnie się latami, a niekiedy następuje samowyleczenie.
  2. Afty duże – do ich pojawienia przyczynia się niedobór żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12 oraz zaburzenia hormonalne i autoimmunologiczne. W trakcie rzutu choroby – obejmuje 1-2 wykwity i trwa 3-4 tygodnie, czasem dłużej – powstają głębokie owrzodzenia na błonie śluzowej jamy ustnej, które po wygojeniu pozostawiają blizny.

3. Diagnostyka i leczenie aft

Afty można łatwo rozpoznać na podstawie oględzin. Czasami potrzebne są posiewy, by odróżnić je od zmian, jakie zachodzą w przebiegu opryszczki, a także wtórnego zakażenia bakteryjnego. Jeśli mimo starań nie znikają albo często się odnawiają, należy skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu lub stomatologiem. Aby wykluczyć choroby ogólnoustrojowe sprzyjające powstawaniu aft, należy wykonać badania krwi (morfologię z rozmazem, OB) oraz oznaczyć poziom glukozy.

Opieka lekarska jest niezbędna w leczeniu aft. Lekarz może zastosować środki koagulacyjne, przyżegające i zalecić środki przeciwbólowe oraz płukanki. W ciężkich przypadkach lekarz może przepisać dodatkowo lek steroidowy.

Inne leki, które może zalecić specjalista to roztwory do płukania jamy ustnej, wykazujące działanie znieczulające oraz ułatwiające przyjmowanie pokarmów. Pasta służy do bezpośredniego stosowania na miejsce zmienione chorobowo. Jest bardzo skuteczna w usuwaniu bólu oraz przyspiesza gojenie.

Płukanka odwarem wody różanej jest zalecana przez zielarzy. Sporządza się ją z płatków gotowanych na wolnym ogniu. Innym sposobem jest przykładanie do afty woreczka z herbatą. Torebkę przed zastosowaniem należy zaparzyć we wrzątku, następnie odcisnąć i poczekać, aż wystygnie. Kwas taninowy zawarty w herbacie zmniejsza ból i działa wysuszająco.

Inne zioła, które można zastosować w leczeniu aft i wykorzystać w postaci płukanek to rumianek, liść maliny, szałwia, łopian lekarski oraz odwar z czerwonej koniczyny.

W okresie leczenia należy zrezygnować z gorących napojów, zbyt ciepłych pokarmów i alkoholu. Unikać też trzeba czekolady, owoców cytrusowych, kwaśnych potraw, słonych lub mocno przyprawionych dań, które mogą doprowadzić do podrażnienia. Dobrze tolerowane są: mleko, żelatyna, lody, budynie i kremy.

Bibliografia

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
  • Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6
  • Kokot F. (red.), Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3368-3
Weronika Buczkowska,
Komentarze (6)
zosia1953
zosia1953

mam afty od bardzo dawna ale takiej to jeszcze nie miałam policzko opuchnięte i na zewnątrz i wewnątrz w środku wielka buła a na niej jak duży paznokieć afta boli nawet w uchu dziąsła opuchnięte lekarz zapisał nystatynę która wo gule nie działa dał skierowanie do poradni chorób śluzówki dziś lekarza nie było i co dalej z tym robić jakby było mało bok języka mi opuchnął i nowa afta nigdy mi przy aftach tak nie puchło jak teraz co robić bo nawet lekarze nie wiedzą kilka lat temu leżałam w klinice w Zabrzu i też nie pomogli samo przeszło tylko co zrobić by sobie samemu pomóc czym smarować co brać na ból

Odpowiedz
~Seba
~Seba

Miałem ospę w marcu i od tej pory mam ciągle afty, stosuję przy tych mniejszych dentosept a przy tych większych dezaftan ale takiej jak teraz nie miałem. Dziąsło spuchnęte, policzek spuchnęty, ból zębów, węzły chłonne cholernie powiększone, piję i spożywam dużo zimnych napojów i pokarmów wg wszelkich zaleceń i nic.

Odpowiedz
~Seba
~Seba

Miałem ospę w marcu i od tej pory mam ciągle afty, stosuję przy tych mniejszych dentosept a przy tych większych dezaftan ale takiej jak teraz nie miałem. Dziąsło spuchnęte, policzek spuchnęty, ból zębów, węzły chłonne cholernie powiększone, piję i spożywam dużo zimnych napojów i pokarmów wg wszelkich zaleceń i nic.

Odpowiedz
~alisza
~alisza

@~Seba: miałam to samo nawet gorzej i lekarze nie pomogli. Starsza pani w szpitalu powiedziała że też tak miała i poradziła mi żebym za każdym razem kiedy się pojawią umyła dobrze ręce wzięła wacik i do wyparzonego pojemniczka nasikała i zamoczyła wacik i przetarła w tym miejscu ze trzy razy co najmniej trzy razy dziennie. Wiem może wydawać się to banalne i obrzydliwe sama tak myślałam ale co miałam do stracenia i zrobiłam tak i do dziś nie żałuje nie mam tak często zdarzą się raz na rok ale maleńkie i nie bolące bo zaraz tą kuracje zastosuje i góra po 5 dniach nie ma ich .

Odpowiedz
~alisza
~alisza

@zosia1953: tobie też poradze tą kuracje a czy z niej skorzystasz to od was zależy

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Afty - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Afty
Pielęgnacja dziąseł

Lasery w stomatologii

(...) z odsłoniętej zębiny, opryszczki, afty – małe, bolesne owrzodzenia jamy ustnej, bóle po ekstrakcji (usunięciu) zęba, bóle i...

Diety dla chorych

Leczenie jedzeniem

(...) infekcje pęcherza moczowego. Poza tym oczyszcza wątrobę, pomaga w leczeniu afty w jamie ustnej, anginy oraz migreny. Jest...

Jak wzmocnić odporność?

Suplementy na wzmocnienie odporności

(...) potwierdzają skuteczność preparatów oleju z wątroby rekina w takich schorzeniach, jak: afty nawracające; infekcje bakteryjne...

Chemioterapia w leczeniu raka piersi

Chemioterapia po raku piersi

(...) do lekarza: wysoka gorączka lub dreszcze, krwawienie z dziąseł, obrzęk języka, nowe nadżerki/afty w jamie ustnej, pojawienie...

Białaczka

Białaczka a infekcje

(...) afty lub owrzodzenia, uaktywnienie opryszczki, zmiany okołozębowe, zwiększona podatność na zakażenia: ropnie okolicy...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500