Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Nietolerancja glutenu

Glutenem nazywamy mieszaninę białek występujących w zbożach. Nadaje on kleistość i jest czynnikiem warunkującym udane, puszyste wypieki. Jednak niektóre z białek wchodzących w skład podstawowych zbóż mogą być zagrożeniem dla zdrowia osób z chorobą genetyczną, jaką jest celiakia.

1. Czym jest celiakia?

Celiakia, często mylona z alergią, w rzeczywistości jest nietolerancją glutenu u osób predysponowanych genetycznie. U chorych dochodzi do spłaszczenia kosmków jelita cienkiego, które są niezbędne w procesie prawidłowego wchłaniania substancji zawartych w pokarmach. Takie uszkodzenia prowadzą m.in. do niedoborów składników odżywczych oraz schorzeń wynikających z braku witamin i składników mineralnych. Przykładem mogą być niedobory wzrostu i masy ciała, wzdęcia, biegunki lub zaparcia, tłuszczowe stolce, niedokrwistość, niedorozwój szkliwa i wiele innych dolegliwości.



Należy podkreślić, że celiakia trwa całe życie i całe życie musi być leczona poprzez stosowanie diety bezglutenowej, która doprowadza do regeneracji kosmków i przywrócenia właściwej struktury błony śluzowej jelita, a w późniejszym okresie warunkuje prawidłowe wchłanianie wszystkich składników odżywczych.

2. Profilaktyka celiakii

Jak już wspomniano, celiakia jest chorobą uwarunkowaną genetycznie, jednak jej ujawnienie się może być związane z niewłaściwą dietą stosowaną w czasie pierwszego roku życia dziecka. Dlatego też należy postępować zgodnie ze wskazówkami dotyczącymi karmienia niemowląt, opracowywanymi przez Instytut Matki i Dziecka. Najnowsze zalecenia mówią o wprowadzaniu niewielkich ilości glutenu w postaci kaszki lub kleiku już w 5.–6. miesiącu życia dziecka.

3. Dieta bezglutenowa

Białka powodujące nietolerancję glutenu znajdują się w takich zbożach, jak: pszenica, jęczmień, żyto, owies oraz pszenica płaskurka, kamut, orkisz i pszenżyto. Choć w przypadku owsa niektóre badania mówią o braku negatywnego wpływu na kosmki, zboże to w naszym kraju jest bardzo zanieczyszczone i nie może być spożywane przez większość chorych.

Podstawą diety bezglutenowej w celiakii są produkty naturalnie bezglutenowe (ryż, proso, tapioka, amarantus, sorgo, sago, owoce i warzywa, mięsa, produkty mleczne, jaja, orzechy) oraz takie, z których został on usunięty do wartości poniżej 20 mg w kilogramie produktu (oznakowane symbolem przekreślonego kłosa).

Utrzymanie diety bezglutenowej może się wydawać stosunkowo proste, jednak łatwo o nieświadome spożywanie znacznych ilości glutenu wraz z produktami, których byśmy nie podejrzewali o zawartość tego białka (np. piwo) lub do których gluten dodany został z powodów technologicznych (tzw. dodatki do żywności). Ponadto może dojść do zanieczyszczenia produktu w procesie przetwórstwa lub w domu, np. podczas używania tej samej deski do krojenia (cząstki glutenu utrzymują się w powietrzu do kilku godzin). Także niektóre leki zawierają gluten. Warto wiedzieć, że oficjalnie osoby chore na celiakię mogą przyjmować komunię św. pod postacią hostii niskoglutenowych (jeden „zwykły” opłatek zawiera aż 25 mg czystego glutenu, ilość bezwzględnie zabronioną).

Podstawą zakupów produktów wieloskładnikowych (jak np. baton) musi być dokładne zapoznanie się z ich składem. Na półkę odkładamy żywność zawierającą:

  • niedozwolone zboża oraz ich przetwory, jak np. zakwas,
  • skrobię nieznanego pochodzenia, skrobię niedozwolonych zbóż, syrop skrobiowy, dodatki o symbolach: E 1404, 1420, 1440, 1451,
  • słód (gdyż jest to produkt pochodzenia jęczmiennego), in. ekstrakt słodowy,
  • białko roślinne.

Aktualnie przestrzeganie diety chorych na celiakię jest ułatwione dzięki obecności na rynku dużego asortymentu produktów, z których gluten został usunięty. W specjalnych sklepach (głównie internetowych) zakupić można nie tylko chleb, makaron czy mąkę, lecz także spody do pizzy, drożdżówki, wafle do lodów, ciastka, cukierki, sosy, budynie i wiele innych produktów. Warto zaopatrzyć się w większe ilości pieczywa i je zamrozić – pieczywo odświeżamy na parze lub poprzez umieszczenie w rozgrzanym piekarniku.

Nieprawidłowo skomponowana dieta, oparta na produktach bezglutenowych, może przysparzać problemów w zakresie dostarczania odpowiedniej ilości niektórych składników. Zawartość białka w diecie zwiększajmy poprzez spożywanie produktów strączkowych (zwłaszcza soi), większy udział ryb oraz dodatek mleka odtłuszczonego w proszku, kazeiny, białka serwatkowego. Drugim problemem, zwłaszcza gdy dieta opiera się głównie na produktach kukurydzianych i białym ryżu, są zaparcia spowodowane zbyt małą ilością błonnika. Wyżej błonnikowymi produktami są przetwory gryki, prosa i soi. Możemy również częściej stosować suszone owoce, orzechy oraz nasiona (słonecznika, dyni, lnu, sezamu), które zawierają znaczne ilości włókna pokarmowego.

Bibliografia

  • Gajewska D. (red.), 51 zaleceń dietetycznych w wybranych stanach chorobowych, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-228-7
  • Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9
  • Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
  • Dzieniszewski J., Jarosz M. Celiakia - porady lekarzy i dietetyków, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3062-5
Urszula Bieniek,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Alergia pokarmowa - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Alergia pokarmowa
Alergia pokarmowa

Leczenie alergii pokarmowej

Artykuł sponsorowany Alergia pokarmowa to reakcja układu immunologicznego na substancje znajdujące się w pożywieniu. Niestety, coraz więcej osób zmaga się z nią. Wiele wskazuje na to, że wzrost skłonności do alergii ma swój początek już w okresie ... . Osoby z alergią pokarmową są zwykle leczone wielokierunkowo poprzez: wyeliminowanie z diety alergenów, wzmocnienie układu ... z alergią pokarmową na białka mleka krowiego. Maluchy podzielono na dwie grupy. Dzieci z jednej grupy przyjmowały probiotyki przez...

Alergia pokarmowa

Alergia pokarmowa niemowląt

Artykuł sponsorowany Alergia pokarmowa to schorzenie, która dotyka 3-5% dzieci. Największe ryzyko wystąpienia uczulenia ... przebiegu lub astmę. Pielęgnacja niemowlęcia dotkniętego alergią pokarmową Jeśli twoje dziecko ma alergię pokarmową, poprzez ... łagodzą objawy alergii pokarmowej. Jeśli na skórze dziecka pojawiły się zmiany typowe dla atopowego zapalenia skóry (AZS i alergia pokarmowa często idą w parze), zacznij stosować emolienty. Są to preparaty o właściwościach natłuszczających i nawilżających,...

Alergia pokarmowa

Probiotyk dla dzieci

(...) Alergia pokarmowa u niemowląt objawia się zwykle zmianami skórnymi (atopowe zapalenie skóry), biegunką oraz wymiotami. U starszych ... , który zawiera mieszaninę trzech szczepów bakterii kwasu mlekowego. Został przebadany na polskich dzieciach z alergią...

Alergia pokarmowa

Nietolerancja laktozy u dzieci

Artykuł sponsorowany Nietolerancja laktozy oznacza, że organizm nie potrafi prawidłowo przetwarzać laktozy - naturalnego cukru znajdującego się w mleku i nabiale. Jeżeli laktoza nie ulegnie rozkładowi podczas procesów trawiennych i przemieszcza się do...

Alergia pokarmowa

Alergia pokarmowa u dzieci

Artykuł sponsorowany Alergia pokarmowa (inaczej uczulenie) to indywidualna, niepożądana reakcja układu odpornościowego na wybrane składniki pokarmowe. Niestety, alergia pokarmowa jest coraz częstszym problemem, szczególnie u małych dzieci. Układ ... nietolerancji laktozy. Istnieją jednak istotne różnice pomiędzy nimi. Alergia pokarmowa Nietolerancja laktozy Oznaki alergii ... preparatach została udowodniona w badaniach klinicznych. Latopic dla dzieci z alergią pokarmową Warto podawać dzieciom z...

Alergia pokarmowa

Co to jest skaza białkowa?

Skaza białkowa to rodzaj alergii pokarmowej, która pojawia się najczęściej w wyniku uczulenia na białko mleka krowiego. Skaza bywa mylnie nazywana alergią na mleko, jednak ma ona szersze znaczenie, gdyż może także pojawić się w wyniku reakcji alergicznej...

Alergia pokarmowa

Rodzaje alergii pokarmowej

Alergia pokarmowa to reakcja systemu odpornościowego na alergen zawarty w produktach spożywczych. Różne rodzaje żywności ... odpornościowy poprawnie rozpoznaje zagrożenia i chroni przed nimi organizm. Alergia pokarmowa zmienia te reakcje i powoduje, że zupełnie nieszkodliwe substancje są zwalczane przez przeciwciała i wydalane z organizmu. Spis treści Alergia pokarmowa a inne schorzenia ... niektórych warzyw i owoców. Alergeny, wywołujące objawy, w tym przypadku przypominają pyłki. Tak naprawdę alergia pokarmowa...

Alergia pokarmowa

Alergia na gluten

Alergia na gluten

Jeżeli obawiamy się alergii na gluten, naszą uwagę powinien przykuć problem apetytu, nadmierna szczupłość i dolegliwości związane z niestrawnością. Ponadto jej zwiastunem są zaburzenia odporności i pojawiające się w wyniku tego częste...

Alergia pokarmowa

Co robić, gdy jedzenie uczula?

Alergia pokarmowa to nieprawidłowa reakcja organizmu, a dokładniej systemu odpornościowego, na określony składnik naszej diety. Wysypka, swędzenie w gardle, łzawienie - tak między innymi objawia się alergia. Za wszystko odpowiada zła dieta. Spis treści Dieta w alergii Pojawia się gdy nasz system odpornościowy uznaje określony czynnik za alergen. Alergenem jest konkretny ... trawiennego. Brak owego enzymy jest przyczyną nietolerowania przez organizm pewnych składników. Alergia pokarmowa ma to do...

Alergia pokarmowa

Objawy alergii na soję u niemowląt

Alergia pokarmowa u dzieci zdarza się bardzo często. Alergia na soję jest wykrywana, kiedy zaczynamy karmić dziecko ... . Najczęstsze objawy alergii na soję u niemowląt Alergia na soję wywołuje bardzo podobne objawy jak każda inna alergia pokarmowa. Aby być ... i skuteczne jej przeciwdziałanie. Alergia pokarmowa na soję powoduje objawy związane z układem pokarmowym: bóle brzucha, biegunkę ... pojawić się gazy, zarumienienie na twarzy. Kolka może, ale nie musi, być objawem alergii pokarmowej. Czasami alergia...