Trwa ładowanie...

Anty-GAD przeciwciała - na czym polega badanie i kiedy je wykonać?

Przeciwciała anty-GAD to przeciwciała przeciwko enzymowi o nazwie dekarboksylaza kwasu glutaminowego. Należą one do autoprzeciwciał wytwarzanych w autoimmunologicznym procesie niszczenia wysp trzustkowych Langhansa, obok przeciwciał przeciwyspowych (ICA), przeciwciał przeciw fosfatazom tyrozyny (IA-2) oraz przeciwciał przeciw insulinie endogennej (IAA). Anty-GAD prowadzą do rozwoju insulinozależnej cukrzycy typu 1. Kiedy warto wykonać badanie przeciwciał anty-GAD?

spis treści

1. Czym są przeciwciała anty-GAD?

Przeciwciała anty-GAD to przeciwciała przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego, czyli przeciwciała przeciwwyspowe. Anty-GAD mają autoimmunologiczny wpływ na wyspy trzustki i prowadzą do ich niszczenia, co prowadzi do rozwoju cukrzycy typu 1 lub cukrzycy typu LADA. Regularne sprawdzanie ilości przeciwciał pozwala na wczesne wykrycie cukrzycy oraz uniknięcie powikłań, z jakimi wiąże się ta choroba.

Zobacz film: "Badania w RZS"

Przyczyna powstawania tych przeciwciał oraz autoagresji skierowanej przeciw komórkom wytwarzającym insulinę nie jest znana. Rozważa się rolę czynników genetycznych, środowiskowych lub infekcji wirusowych.

2. Przeciwciała anty-GAD - wskazania do badania

Badanie krwi na przeciwciała anty-GAD jest wykorzystywane u osób ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu 1, ponieważ wzrost przeciwciał obserwuje się już na kilka lat przed wystąpieniem pierwszych objawów i utrzymują się one długi czas po rozpoznaniu choroby.

Badanie jest pomocne również w przypadku odróżnienia cukrzycy typu 1 od typu 2, co ma znaczenie w zdiagnozowaniu autoimmunologicznej cukrzycy dorosłych o późnym początku, czyli cukrzycy LADA.

Obecność przeciwciał anty-GAD rozpoznawana jest również w przypadku schorzeń, takich jak:

  • zespół sztywnego człowieka,
  • drgawki,
  • zaburzenia ruchów gałek ocznych,
  • ataksje móżdżkowe,
  • limbiczne zapalenie mózgu,
  • zespół Millera-Fishera.

3. Przydatność kliniczna oznaczania przeciwciał przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego (any-GAD)

Wzrost poziomu przeciwciał anty-GAD najbardziej charakterystyczny jest dla specyficznego podtypu cukrzycy typu 1 o nazwie LADA (latent autoimmune diabetes in adult - czyli wolno ujawniająca się cukrzyca typu 1 u dorosłych, choroba GAD).

Jest to graniczna postać cukrzycy typu 1, która przebiega pod maską cukrzycy typu 2. Cukrzyca LADA rozwija się powoli, niszczenie komórek β wysp trzustkowych przebiega stopniowo i do ujawnienia choroby dochodzi ok. 35.-45. roku życia, czasem u osób z nadwagą (co jest charakterystyczne raczej dla insulinoniezależnej cukrzycy typu 2, cukrzyca typu 1 bowiem ujawnia się nagle w młodym wieku, często wśród dzieci).

Odróżnienie cukrzycy LADA (która jest cukrzycą typu 1) od typowej dla późniejszego wieku cukrzycy typu 2 ma duże znaczenie praktyczne, gdyż oba rodzaje cukrzycy wymagają innego leczenia.

Cukrzycę typu 2 leczy się doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi (np. pochodnymi sulfonylomocznika, metforminą itd.). Natomiast zdiagnozowanie cukrzycy typu 1 o podłożu autoimmunologicznym, do której należy własnie cukrzyca LADA, bezwzględnie wymaga zastosowania insuliny.

Stwierdzenie przeciwciał anty-GAD u dorosłego chorego ze świeżo rozpoznaną cukrzycą, pozwala rozpoznać cukrzycę typu LADA, a tym samym włączyć do leczenia insulinę. Oznaczenie przeciwciał anty-GAD w związku z powyższym, wskazane jest u wszystkich chorych z rozpoznaną cukrzycą, którzy:

Oprócz rozpoznawania cukrzycy typu LADA, oznaczanie przeciwciał przeciw dekarboksylazie kwasu glutaminowego (anty- GAD) wraz przeciwciałami przeciwwyspowymi i przeciwciałami przeciw fosfatazom tyrozyny może służyć:

  • diagnostyce różnicowej cukrzycy typu 1 i cukrzycy typu 2 (by rozpoznać autoimmunologiczną cukrzycę typu 1 wystarczy wykrycie we krwi chorego dwóch rodzajów spośród powyższych przeciwciał);
  • poszukiwaniu osób o zwiększonym ryzyku zachorowania na cukrzycę typu 1, zwłaszcza wśród krewnych osób już chorych na ten rodzaj cukrzycy (badanie to wykonuje się póki co tylko w ramach prac naukowych, z racji tego, że nie jest znany jeszcze sposób zapobiegania rozwojowi cukrzycy typu 1).

4. Przeciwciała anty-GAD - na czym polega badanie

Badanie w kierunku przeciwciał anty-GAD wymaga pobrania próbki krwi do strzykawki lub próżniowej probówki. Zwykle materiał do badania pobierany jest z żyły w dole łokciowym kończyny górnej.

Próbka krwi przesyłana jest do laboratorium w celu określenia ilości przeciwciał anty-GAD za pomocą metod immunohistochemicznych. Cena anty-GAD wynosi 100-150 złotych.

5. Metody oznaczania przeciwciał przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego (any-GAD) i normy dla anty-GAD

Badanie przeprowadza się z próbki krwi pobranej od pacjenta. W czasie jego przeprowadzania pacjent nie musi być na czczo. Krew pobierana jest na skrzep i może być przechowywana w lodówce do 7 dni, a zamrożona do 30 dni.

Wynik badania otrzymuje się zazwyczaj po 2 tygodniach. Przeciwciała anty-GAD, a także inne przeciwciała występujące w cukrzycy typu 1, oznacza się metodami radioimmunologicznymi (EIA) lub nieizotopowymi metodami immunochemicznymi.

6. Przeciwciała Anty-GAD – normy

Ile trzeba mieć przeciwciał? Wartości prawidłowe dla przeciwciał anty-GAD wynoszą od 0 do 10 IU/ml. Warto mieć jednak na uwadze, że zakres norm może różnić się w zależności od stosowanej metody diagnostycznej w laboratorium.

Po otrzymaniu wyników badania warto skonsultować się z lekarzem w celu wykluczenia lub potwierdzenia konkretnej choroby, a także wdrożenia postępowania terapeutycznego, gdy jest taka potrzeba.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki.

Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza