Przejdź na WP

EKG - wskazania, przebieg badania, co wykrywa

EKG to badanie, dzięki któremu można wykryć choroby serca. Podczas krótkiego i prostego testu można zaobserwować nieprawidłowości w pracy mięśnia sercowego oraz zaburzenia jego rytmu. Na czym polega badanie EKG i jak się do niego przygotować?

Zobacz film: "Na czym polega badanie EKG?"

spis treści

1. EKG - charakterystyka

Elektrokardiografia (EKG) to nieinwazyjne i bezbolesne badanie kardiologiczne. Pozwala na ocenę pracy serca i wykrycie nieprawidłowości.

Podstawą jest rozmieszczenie elektrod w odpowiednich miejscach na klatce piersiowej i kończynach pacjenta. To one pozyskują informacje o elektrycznej pracy serca, a aparat EKG umożliwia ich przeniesienie na papier lub monitor.

Lekarz na podstawie elektrokardiogramu (zapisu EKG) jest w stanie ocenić kondycję serca. Krzywa EKG przedstawia pełen cykl pracy serca: dopływ krwi do przedsionków, skurcz komór i odpływ krwi.

Badanie umożliwia sprawdzenie rytmu pracy serca, wielkości komór mięśnia sercowego oraz stwierdzenie nieprawidłowości w ukrwieniu lub budowie narządu, takie jak na przykład pogrubienie ścian.

EKG jest podstawą diagnostyki chorób serca, takich jak arytmia, niedokrwienie mięśnie sercowego, choroba wieńcowa lub zawał.

EKG serca to ogólnodostępne i powszechne badanie. Można je zrobić w szpitalu, przychodni zdrowia, a także w karetce pogotowia ratunkowego.

Zobacz także:

2. EKG - wskazania

Najczęściej skierowanie na EKG jest wypisywane, gdy występuje:

Ponadto EKG powinny wykonywać osoby ze stymulatorem serca, aby sprawdzić czy działa prawidłowo. Polecane jest także robienie badania w przypadku stosowania leków na arytmię.

Po 40. roku życia elektrokardiogram należy powtarzać co 1-3 lata. Często EKG jest także zalecane przed operacjami, by stwierdzić czy znieczulenie lub przebieg zabiegu może negatywnie wpłynąć na zdrowie.

Podstawowym celem badania jest stwierdzenie zmian w układzie krążenia. EKG jest też wykonywane do oceny stanu zdrowia pacjenta oraz skuteczności wdrożonego leczenia.

W przypadku regularnego ponawiania badania należy zabierać ze sobą poprzednie zapisy EKG, aby lekarz mógł porównać obecną sytuację z poprzednimi miesiącami.

Na badanie może też skierować osoby zdrowe ze względu na choroby, które mogą negatywnie wpływać na serce. Diagnostyka EKG jest też zalecana u osób, u których w rodzinie powszechne są choroby sercowo-naczyniowe.

Zawód wymagający dużej siły fizycznej to także powód do regularnego wykonywania badania. Gdy krzywa EKG pokaże nieprawidłowości pracy serca lekarz może skierować pacjenta na dalsze badania, na przykład na angiografię lub echo serca.

Może być konieczne także przeprowadzenie testu wysiłkowego ekg na bieżni lub rowerze stacjonarnym.

Kardiolog może też zalecić monitorowanie pracy serca przez całą dobę. Takie badanie to Holter EKG.

Małe urządzenie mocuje się do ciała na 24 godziny. Przez ten czas zbiera ono informacje o pracy serca, a zapis jest następnie poddawany szczegółowej analizie przez lekarza.

EKG pozwala wykryć nieprawidłowości i zaburzenia rytmu serca.
EKG pozwala wykryć nieprawidłowości i zaburzenia rytmu serca. (Shutterstock)

3. EKG - przygotowanie do badania

Do badania EKG nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Należy jednak pamiętać o poinformowaniu lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach oraz przebytych chorobach, takich jak choroby psychiczne, niedoczynność i nadczynność tarczycy czy kamica żółciowa.

Wysiłek fizyczny (np. wejście po schodach) przed badaniem może przyspieszyć pracę serca i zaburzyć wyniki. Kilka minut przed planowanym EKG najlepiej usiąść i starać się zrelaksować.

W dzień badania nie można pić kawy, alkoholu i palić papierosów, ponieważ przyśpieszają rytm serca.

Nie są polecane również zimne napoje spożywane bezpośrednio przed EKG. Warto w dniu badania zjeść niewielki posiłek, ponieważ zbyt duża ilość pokarmu może podnieść ciśnienie w brzuchu.

Gęste owłosienie klatki piersiowej najlepiej zgolić, ponieważ utrudnia przyczepienie elektrod i przewodzenie impulsów elektrycznych. Najlepiej zrezygnować z picia alkoholu wysokoprocentowego na kilka dni przed wykonywaniem badania.

Trunki tego typu wypłukują potas i magnez z organizmu, co wpływa na zmniejszenie siły skurczy serca i zaburza pracę narządu.

4. EKG - przebieg badania

Badanie trwa 5-10 minut i jest całkowicie bezbolesne. Pacjent musi zdjąć biżuterię, okulary oraz zegarek. Jest też poproszony o odsłonięcie nadgarstków i kostek, a także o rozebranie się od pasa w górę.

Kobiety zdejmują również biustonosz. Następnie należy położyć się na kozetce z rękami wzdłuż ciała. Określone fragmenty ciała są oczyszczane roztworem na bazie alkoholu i posmarowane specjalnym żelem do EKG.

Elektrody mocuje się do rąk i nóg, a 6 kolejnych przyczepia się do klatki piersiowej. W tym celu używa się przyssawek lub plastrów. W trakcie badania należy leżeć nieruchomo i nic nie mówić, aby nie zakłócić odczytu.

Czasem pielęgniarka prosi o wstrzymanie oddechu na kilka sekund. Po zakończeniu badania elektrody są zdejmowane, a pacjent może oczyścić skórę z żelu.

Z wynikiem badania należy się zgłosić do kardiologa, który na jego podstawie może ocenić czy występują nieprawidłowości w pracy serca i w razie potrzeby ustalić dalsze postępowanie.

Zapis EKG znajduje się na milimetrowym papierze, który umożliwia policzenie częstotliwości pracy serca oraz określenie czasu trwania określonych cykli narządu.

Podczas EKG standardowo używa się 12-15 elektrod, sprawdzenie pracy serca wymaga natomiast od 3 do 5 odprowadzeń. Każde z nich ma ściśle określone miejsce na ciele.

Elektrody dzielą się na:

  • dwubiegunowe I, II, III,
  • jednobiegunowe aVL, aVR, aVF,
  • przedsercowe V1, V2, V3, V4, V5, V6.

Czerwony klips jest zakładany na prawy nadgarstek, żółty na lewy. Natomiast czarny klips na prawą kostkę, a zielony na lewą. Przedstawiony przebieg dotyczy badania elektrokardiografii spoczynkowej.

EKG wysiłkowe jest wykonywane podczas jazdy na rowerze stacjonarnym lub ruchu na bieżni. Prawidłowe wyniki spoczynkowego EKG to 50-100 uderzeń na minutę. Rytm serca powinien być zatokowy i miarowy.

 Wyniki badania EKG z diagnozą migotania komór
Wyniki badania EKG z diagnozą migotania komór

Migotanie komór jest częstą przyczyną zgonów.

zobacz galerię

5. EKG jest bezpieczne?

Badanie EKG jest całkowicie bezpieczne dla zdrowia. Elektrody przypięte do ciała nie wytwarzają impulsów elektrycznych, jedynie monitorują ich przepływ w sercu.

EKG nie powoduje skutków ubocznych i jest bezpieczne dla kobiet w ciąży. Ewentualnie mogą pojawić się chwilowe zawroty głowy podczas wstawania z pozycji leżącej.

Aby tego uniknąć należy powoli zmieniać pozycję lub usiąść na dłuższą chwilę. Wysiłkowe badanie EKG może spowodować ból w klatce piersiowej, ale najczęściej mija on po skończeniu testów.

Nie jest to powód do obaw, ponieważ w pobliżu znajduje się pełen zestaw leków i sprzęt medyczny. Z powodu intensywnego bólu, obniżenia ciśnienia tętniczego lub osiągnięcia docelowego tętna maksymalnego badanie wysiłkowe może zostać przerwane. O pogorszeniu samopoczucia należy natychmiast informować lekarza.

6. Co wykrywa EKG?

Na podstawie zapisu elektrokardiografii można rozpoznać:

  • nieprawidłową częstotliwość pracy serca,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • upośledzenie dopływu krwi do serca,
  • zawał serca,
  • ślady po zawale serca,
  • zaburzenia ilości elektrolitów we krwi (potasu, wapnia i magnezu),
  • skutki chorób serca,
  • skutki nadczynności tarczycy,
  • skutki nadciśnienia tętniczego,
  • skutki chorób tarczycy,
  • wady serca,
  • objawy zapalenia mięśnia sercowego,
  • objawy zapalenia osierdzia.

7. Czego nie wykryje EKG?

Badanie EKG nie jest w stanie wychwycić wszystkich zmian, jakie zachodzą w pracy serca i często konieczne jest wykonanie dodatkowych testów.

EKG nie wychwyci zawału, jeżeli nie objął on całej ściany mięśnia sercowego lub nie wywołał trwałych śladów. Badanie nie zarejestruje też zaburzeń rytmu, które zdarzają się od czasu do czasu, a podczas EKG pozostawały w normie.

Krzywa nie musi też wskazywać na chorobę niedokrwienną serca oraz na problemy dotyczące skurczy komór i przedsionków. Zapis będzie prawidłowy podczas rozkurczania się serca, jednak nie daje to stuprocentowej pewności, że narząd jest zdrowy.

Badanie EKG może nie być miarodajne u osób otyłych oraz bardzo szczupłych. Tkanka tłuszczowa może osłabiać impulsy elektryczne, przepływające przez ciało. Chude ciało utrudnia prawidłowe umiejscowienie elektrod, ponieważ bliskie sąsiedztwo kości będzie zaburzać wynik EKG.

Wysiłkowe EKG (WIDEO)
Wysiłkowe EKG (WIDEO)

Istnieje wiele rodzajów badania elektrokardiograficznego, np. EKG podstawowe, EKG śródsercowe, EKG wysiłkowe...

zobacz galerię

8. EKG przez telefon

Telefoniczne EKG jest dostępne w kilku ośrodkach w Polsce, między innymi w Warszawie, Łodzi, Sopocie oraz Szczecinie. Placówka wprowadza do bazy komputerowej dane pacjenta, szczegółowe dane na temat choroby oraz aktualne wyniki badań.

Chory otrzymuje aparat EKG do domu i w dowolnym momencie może sprawdzić aktualną pracę serca. Aby to zrobić musi skorzystać z telefonu komórkowego lub stacjonarnego.

W placówkach świadczących badanie EKG w takiej formie są całodobowe dyżury specjalistów. W trakcie rozmowy pacjent będzie musiał jedynie przyłożyć telefon do aparatu EKG, który będzie wydawał dźwięki.

Na ekranie komputera w placówce pojawi się zapis badania i lekarz będzie w stanie ocenić stan zdrowia chorego, poprzez wykrycie zaburzeń rytmu serca.

Specjalista w razie potrzeby udzieli porady, zmieni dawkowanie lekarstw lub wezwie pogotowie ratunkowe. EKG przez telefon pozwala na zauważenie nieprawidłowości, które mogłyby zostać pominięte podczas standardowego badania.

Taki sposób diagnostyki ma wiele zalet. Pacjent nie musi wychodzić z domu, może skontrolować stan zdrowia w dowolnym momencie, nawet w środku nocy. Wyniki otrzymuje od razu i wszelkie wątpliwości może również od razu omówić z lekarzem.

Następny artykuł: EKG śródsercowe

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy