Pomoc osobom uzależnionym od narkotyków

Stereotypy i mity na temat leczenia narkomanii, które funkcjonują w społeczeństwie, mogą skutecznie zniechęcić niejednego uzależnionego od substancji psychoaktywnych do skorzystania z różnych form pomocy. W wyniku propagowania nieprawdziwych informacji na temat terapii narkomanii rodzi się lęk, obawa, spada motywacja i chęć wycofania się z degradującego życie nałogu. Przedłuża się czas zażywania środków odurzających, pogłębiając fazę uzależnienia. Im później podejmuje się leczenie, tym więcej potrzeba czasu, pieniędzy i większego zaangażowania w terapię, która niekoniecznie musi zakończyć się sukcesem w postaci trwałej abstynencji. Jakie placówki świadczą pomoc osobom uzależnionym?

#dziejesienazywo: Psychoterapia par - razem czy osobno?

Placówki do walki z narkomanią

Jest wiele instytucji świadczących pomoc osobom uzależnionym od narkotyków. Jedną z nich są między innymi punkty konsultacyjne do spraw uzależnień. Punkty konsultacyjne prowadzą najczęściej stowarzyszenia lub fundacje, ale też samorządy przy gminnych komisjach ds. uzależnień. W punkcie konsultacyjnym pracuje zwykle terapeuta lub konsultant, dokonujący wstępnej diagnozy, zbierający informacje na temat stopnia zaawansowania nałogu, udzielający porad, informujący o możliwościach terapii, wspierający decyzję o podjęciu leczenia. Punkty konsultacyjne stanowią często pierwsze miejsce, w którym można uzyskać wstępną pomoc. Niektóre z punktów mają możliwość dokonania diagnozy lekarskiej (czasem psychiatrycznej) oraz konsultacji psychologicznych.

Inną placówką, świadczącą pomoc narkomanom i ich rodzinom, jest poradnia ambulatoryjna. W poradni pracują profesjonalni terapeuci oraz terapeuci-neofici, czyli osoby, które w przeszłości same były uzależnione od narkotyków, ale udało im się wyrwać z nałogu i aktualnie chcą pomagać innym w zdrowieniu poprzez dzielenie się własnym doświadczeniem oraz problemami związanymi z rozpoczęciem terapii. Poradnie ambulatoryjne oferują także opiekę medyczną i psychiatryczną, możliwość wykonania badań psychologicznych oraz poradnictwo prawne. Bardzo często są prowadzone przez fachowców w dziedzinie psychoterapii uzależnień. Rzetelna diagnoza osoby uzależnionej od narkotyków pozwala stwierdzić, czy pacjent może leczyć się w systemie ambulatoryjnym, czy nałóg jest już niestety na tyle zaawansowany, że konieczny jest wyjazd do ośrodka stacjonarnego.

Poradnie ambulatoryjne oferują zarówno psychoterapię indywidualną, jak i grupową. W pracy z narkomanami wykorzystuje się dorobek różnych nurtów psychoterapeutycznych, np. behawioryzmu, psychologii poznawczej albo łączy się różne podejścia, tworząc program integracyjny. Niektóre poradnie wykorzystują programy, których podstawy bazują na założeniach społeczności terapeutycznych (poradnie MONAR). By kontrolować abstynencję pacjentów, większość poradni ambulatoryjnych wykorzystuje testy na obecność narkotyków w moczu. Jeżeli pacjent nie jest w stanie powstrzymać się od zażywania substancji odurzających w czasie trwania terapii, to zostaje czasowo usunięty z programu i proponuje się mu potem ponowny udział w terapii po okresie „karencji” lub wyjazd do ośrodka. Z reguły programy poradni ambulatoryjnych trwają od roku do dwóch lat.

Początkowo terapia ma bardzo intensywny przebieg, jednak z czasem częstotliwość spotkań zmniejsza się. Zwykle w programie utrzymują się pacjenci albo z bardzo silną motywacją, albo będący w fazie nadużywania narkotyków. Największy problem poradni to oczywiście kontrola abstynencji. Jeżeli pacjent nie wytrzyma w postanowieniu zaprzestania ćpania, umieszcza się go w ośrodku stacjonarnym, gdzie jest kontrola całodobowa albo wymaga się odtrucia, by zredukować prawdopodobieństwo pojawienia się problemów takich, jak: napady lęku, objawy psychotyczne, agresja itp. Na czym polega detoks i co oferują oddziały detoksykacyjne? Detoksykację stosuje się w skrajnych przypadkach, kiedy pacjent nie ma szans na odstawienie narkotyków samodzielnie. Na oddziałach detoksykacyjnych znajdują się uzależnieni od opiatów (np. heroiny), alkoholu, środków psychotropowych, amfetaminy czy ecstasy, których zażywanie grozi poważnymi konsekwencjami psychicznymi i fizycznymi. W detoksie chodzi o to, by przywrócić dawne funkcje komórek, by organizm mógł i umiał działać bez udziału narkotyku. Czego można spodziewać się na detoksie?

  • Odtrucia, czyli usunięcia toksyn z organizmu i obserwacji psychiatrycznej.
  • Zredukowania objawów abstynencyjnych po odstawieniu środka odurzającego – zmniejszenia głodu narkotycznego, bólów, drgawek, a nawet zapobiegania zgonowi.
  • Diagnostyki w kierunku HIV, WZW i innych chorób zakaźnych.
  • Indywidualnego doboru leczenia farmakologicznego, zważywszy na stan psychiczny pacjenta.
  • Zapobiegania zaburzeniom psychicznym, które mogą powstać po odstawieniu narkotyku.
  • Pracy nad motywowaniem pacjenta do kontynuowania leczenia.​

Kolejną formą pomocy osobom uzależnionym jest istniejąca na terenie naszego kraju od 1988 roku Wspólnota Anonimowych Narkomanów. Jest to część Ogólnoświatowej Wspólnoty Narcotics Anonymous powstałej w Stanach Zjednoczonych w 1953 roku. Grupy NA tworzą sami uzależnieni. Obecnie w Polsce działa ich ok. 80.

Wspólnota pomaga w procesie zdrowienia, a także w powrocie do społeczeństwa osób uzależnionych od narkotyków, alkoholu i leków. Istnieje możliwość zakładania nowych grup NA.

Rodzaje leczenia narkomanii

Ze względu na czas trwania leczenia uzależnienia od narkotyków, można mówić o:

  • leczeniu krótkoterminowym – ten rodzaj leczenia realizowany jest przez oddziały leczenia uzależnień, które funkcjonują przy większych jednostkach służby zdrowia, klinikach psychiatrii i szpitalach psychiatrycznych. Intensywne leczenie terapeutyczne trwa zwykle od 6 do 8 tygodni i stanowi dobry wstęp do kontynuowania terapii, np. w poradni ambulatoryjnej albo w ośrodku średnioterminowym. Na oddziałach oferowana jest całodobowa opieka medyczna, farmakoterapia i pomoc psychologiczna;
  • leczeniu stacjonarnym średnioterminowym – program terapii uzależnień trwa zwykle od 6 do 8 miesięcy. Oferuje się intensywną psychoterapię połączoną z indywidualnym podejściem do pacjenta. Terapia łączy wytyczne wynikające z teorii psychologicznych mechanizmów uzależnienia z metodą społeczności terapeutycznych. Ośrodki leczenia narkomanii stawiają też na rozwój zainteresowań i osobistych predyspozycji jednostki do trwania w abstynencji. Niektóre z placówek umożliwiają uzależnionej od narkotyków młodzieży kontynuowanie nauki szkolnej, ale i tak najważniejsze pozostaje zdrowienie;
  • leczeniu stacjonarnym długoterminowym – programy terapeutyczne trwają od roku do dwóch lat i są realizowane przez placówki MONAR-u, ZOZ-y, PTZN (Polskie Towarzystwo Zapobiegania Narkomanii), KARAN (Stowarzyszenie Katolicki Ruch Antynarkotyczny) i różne fundacje. Program odwołuje się głównie do metody społeczności terapeutycznych i obejmuje szereg działań społecznych, które mają odbudować system wartości i norm (przyjaźń, odpowiedzialność, szczerość, uczciwość itp.). Ważny aspekt leczenia stanowi praca i możliwość podejmowania różnych ról – kucharza, ogrodnika, sprzątacza itp. W czasie leczenia można zdobywać określone przywileje. Obowiązują jednak żelazne zasady, których nieprzestrzeganie grozi karą, np. wykluczeniem ze społeczności, dociążeniem, odebraniem zdobytego wcześniej przywileju.

Leczenie długoterminowe nie gwarantuje całkowitego wyzdrowienia. Nałóg jest bowiem choroba nieuleczalną, która może się pojawić ponownie, np. w czasie kryzysów życiowych. By zwiększyć szanse wytrwania w abstynencji, pacjent, którzy przejdzie przez leczenie długoterminowe w ośrodku stacjonarnym, może szukać pomocy w grupach wsparcia dla neofitów, w osobie osobistego terapeuty albo w grupie Anonimowych Narkomanów. Główna usługa dostępna w AN to mityngi grupowe, w czasie których członkowie grupy dzielą się swoim doświadczeniem w zdrowieniu z uzależnienia od narkotyków.

psycholog Kamila Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Gossop M., Narkomania. Mity i rzeczywistość, PWN, Warszawa 1993, ISBN 83-01-11307-3.
  • Maxwell R., Dzieci, alkohol, narkotyki. Przewodnik dla rodziców, GWP, Gdańsk 2000, ISBN 83-85416-97-8.
  • Rogers P.D., Goldstein L., Narkotyki i nastolatki. Zagrożenia, zapobieganie, leczenie, GWP, Gdańsk 2004, ISBN 83-89574-08-X.
  • Kupisz R., (red.), Przeciwdziałanie narkomanii. Zbiór przepisów, konwencje międzynarodowe, Sto, Bielsko-Biała 2006, ISBN 83-60031-22.

Leczenie uzależnienia od narkotyków

Komentarze (2)
~DDA
~DDA 7 miesięcy temu

Myślę, że terapia długoterminowa może przynieść zadowalające efekty dlatego polecam ośrodek terapii Wsparcie z Koszalina. Tam jest miła, domowa atmosfera i ludzie, którzy poświęcą Ci tyle czasu ile potrzebujesz :)

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Leczenie uzależnienia od narkotyków
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Leczenie uzależnienia od narkotyków
Leczenie uzależnienia od narkotyków

Gwiazdy, które zwalczyły uzależnienie od narkotyków

Gwiazdy, które zwalczyły uzależnienie od narkotyków

Winfrey Ta popularna prezenterka programu typu talk-show „The Oprah Winfrey Show" przyznaje, że w młodości miała problem z uzależnieniem od narkotyków (...) od wielu lat walczy z chorobą alkoholową i uzależnieniem...

Leczenie uzależnienia od narkotyków

Cztery pomysły na terapię uzależnienia od kokainy

Uzależnienie od narkotyków twardych jest bardzo poważnym problemem społecznym. Tradycyjna terapia uzależnień nie zawsze przynosi spodziewane (...) narkotyku. Lek na uzależnienie...

Uzależnienia

W sieci uzależnień

W sieci uzależnień

narkotyków. Najczęściej używane są konopie indyjskie (75,1 mln), przynajmniej raz „eksperymentalnie" kokainy zażyło 14,9 mln osób, amfetaminy 11,7 mln (...) jej około 2,3 mln osób w wieku od 15 do 34...

Leczenie alkoholizmu

"12 kroków" alkoholika

do alkoholików, którzy pragną zerwać z nałogiem picia, ale także do osób uzależnionych od narkotyków, komputera, seksu, leków itp. „12 kroków" alkoholika (ang (...) jej zaakceptowania i wypełniania. Duchowe...

Hazard - początki uzależnienia, leczenie uzależnienia

Opętanie przez hazard

Opętanie przez hazard

Ludziom uzależnionym od hazardu towarzyszy albo uczucie złości z przegranej, albo euforia wygranej. Reszta emocji schodzi na dalszy plan (...) . Nie ma przeciwwskazań, aby hazardzistów włączać do grup pozostałych uzależnień....

Zaburzenia snu

Jak dużo snu tak naprawdę potrzebujemy?

Jak dużo snu tak naprawdę potrzebujemy?

nie czuje się wypoczęta po przespaniu nawet kilkunastu godzin. Pomoc specjalistów nie zawsze jest konieczna. Ważne jest, aby wiedzieć, co robić (...) co prawda, że najdłużej żyją osoby, które przesypiają średnio 7 godzin...

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) - etiologia, objawy, leczenie

Choroba afektywna dwubiegunowa (prezentacja edukacyjna)

Choroba afektywna dwubiegunowa (prezentacja edukacyjna)

. Przyczyną może być również bardzo stresujące wydarzenie lub uzależnienie od narkotyków. Codzienne życie z zaburzeniem Choroba ta może zakłócić osiąganie (...) manii może wystraszyć najbliższych. Zaburzenie i substancje...

Klasyfikacja narkotyków

Różne rodzaje środków psychoaktywnych

Różne rodzaje środków psychoaktywnych

Narkotyki dzieli się na miękkie i twarde. Te drugie - brane często - powodują silne uzależnienie. Unikanie terapii odwykowej może zakończyć się trwałym uszkodzeniem zdrowia lub śmiercią.