Wścieklizna - drogi zarażenia, objawy, rozpoznanie, leczenie

Wścieklizna jest ostrą chorobą zakaźną zwierząt, wywołaną przez wirusa z rodzaju Rhabdoviridae, groźną dla człowieka w przypadku pokąsania przez chore zwierzę. Występuje ona głównie wśród zwierząt wolno żyjących i jest rozpowszechniona na całym świecie, z wyjątkiem Australii i niektórych wysp. W Europie jej przenosicielami są głównie lisy. Klinicznie wścieklizna przebiega jako zapalenie mózgu, które nieuchronnie prowadzi do śmierci chorego w ciągu kilku tygodni.

1. Wścieklizna - drogi zarażenia i objawy

Technika uodparniania w czasie leczenia wścieklizy
Technika uodparniania w czasie leczenia wścieklizy

Wykres przedstawia znaczenie łączenia dwóch metod uodparnianiających podczas leczeniu wścieklizny.

zobacz galerię

Do zakażenia wścieklizną dochodzi najczęściej podczas ugryzienia przez chore zwierzę. Wirusy, które występują w ślinie zwierzęcia zakażają tkankę mięśniową okolicy rany i poprzez włókna nerwowe wstępujące wędrują do centralnego układu nerwowego, gdzie namnażają się i wywołują zapalenie mózgu. Następnie poprzez włókna nerwowe zstępujące dostają się do wszystkich tkanek organizmu, w tym do gruczołów ślinowych, powodując, że ślina chorego staje się zakaźna.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?"

Okres wylęgania wścieklizny jest różnie długi, ale im bliżej głowy znajduje się rana, tym jest on krótszy, ponieważ wirus szybciej dociera do centralnego układu nerwowego. Przeciętnie trwa to od 20 do 90 dni. W początkowym okresie chory na wściekliznę odczuwa mrowienie, pieczenie i ból w okolicy rany. Może temu towarzyszyć gorączka, nudności, wymioty, bóle z tyłu głowy i ogólne złe samopoczucie. W następnym etapie dominują objawy nadmiernego pobudzenia psychoruchowego, mogą wystąpić halucynacje wzrokowe i słuchowe, a niewielkie bodźce wywołują napady drgawkowe. Charakterystyczne są napady drgawkowe występujące na odgłos lejącej się wody, tzw. hydrofobia. Czasem pojawia się też aerofobia, czyli lęk przed podmuchami powietrza. Objawy te występują naprzemiennie z okresami apatii. Następnie dochodzi do porażenia wiotkiego mięśni i zaniku odruchów fizjologicznych. Śmierć następuje wskutek porażenia mięśni oddechowych.

2. Wścieklizna - rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie wścieklizny opiera się przede wszystkim na obserwacji podejrzanego zwierzęcia. W razie wystąpienia objawów wścieklizny należy wdrożyć odpowiednie postępowanie. Możliwe jest też badanie histopatologiczne mózgu zabitego zwierzęcia oraz różnego rodzaju próby biologiczne i hodowla wirusa.

W przypadku pokąsania przez zwierzę, należy ranę starannie oczyścić, zdezynfekować i w miarę możliwości nie tamować krwawienia. Należy pamiętać, że jeśli wirus wścieklizny dotrze do centralnego układu nerwowego i wywoła zapalenie mózgu, leczenie ma jedynie charakter objawowy i polega ono na zapewnieniu choremu spokoju i ewentualnie wspomaganiu oddychania, co może przedłużyć jego życie, nie prowadząc jednak do wyleczenia. Dlatego ważne jest zapobieganie wystąpieniu wścieklizny poprzez wdrożenie odpowiedniej profilaktyki, jak najszybciej po ukąszeniu przez podejrzane zwierzę. Polega ona na uodpornieniu czynnym, uodpornieniu biernym lub obu tych metodach jednocześnie w zależności od tego, w jakich okolicznościach doszło do pokąsania, jak duża jest rana i czy mamy możliwość obserwacji zwierzęcia.

Uodpornienie czynne polega na zastosowaniu odpowiedniej szczepionki podawanej w kilku dawkach w określonym czasie od ugryzienia, co ma doprowadzić do wytworzenia naturalnych przeciwciał i powstaniu odporności na wirusa wścieklizny i tym samym zapobiec rozwojowi choroby. Uodpornienie bierne natomiast polega na podaniu gotowych przeciwciał, otrzymanych najczęściej z surowicy immunizowanych koni.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!