Wścieklizna - drogi zarażenia, objawy, rozpoznanie, leczenie

Wścieklizna jest ostrą chorobą zakaźną zwierząt, wywołaną przez wirusa z rodzaju Rhabdoviridae, groźną dla człowieka w przypadku pokąsania przez chore zwierzę. Występuje ona głównie wśród zwierząt wolno żyjących i jest rozpowszechniona na całym świecie, z wyjątkiem Australii i niektórych wysp. W Europie jej przenosicielami są głównie lisy. Klinicznie wścieklizna przebiega jako zapalenie mózgu, które nieuchronnie prowadzi do śmierci chorego w ciągu kilku tygodni.

Wścieklizna - drogi zarażenia i objawy

Technika uodparniania w czasie leczenia wścieklizy

Wykres przedstawia znaczenie łączenia dwóch metod uodparnianiających podczas leczeniu wścieklizny.

Do zakażenia wścieklizną dochodzi najczęściej podczas ugryzienia przez chore zwierzę. Wirusy, które występują w ślinie zwierzęcia zakażają tkankę mięśniową okolicy rany i poprzez włókna nerwowe wstępujące wędrują do centralnego układu nerwowego, gdzie namnażają się i wywołują zapalenie mózgu. Następnie poprzez włókna nerwowe zstępujące dostają się do wszystkich tkanek organizmu, w tym do gruczołów ślinowych, powodując, że ślina chorego staje się zakaźna.

Zobacz film: "Wiedza i świadomość pacjentów w dobie Internetu"

Okres wylęgania wścieklizny jest różnie długi, ale im bliżej głowy znajduje się rana, tym jest on krótszy, ponieważ wirus szybciej dociera do centralnego układu nerwowego. Przeciętnie trwa to od 20 do 90 dni. W początkowym okresie chory na wściekliznę odczuwa mrowienie, pieczenie i ból w okolicy rany. Może temu towarzyszyć gorączka, nudności, wymioty, bóle z tyłu głowy i ogólne złe samopoczucie. W następnym etapie dominują objawy nadmiernego pobudzenia psychoruchowego, mogą wystąpić halucynacje wzrokowe i słuchowe, a niewielkie bodźce wywołują napady drgawkowe. Charakterystyczne są napady drgawkowe występujące na odgłos lejącej się wody, tzw. hydrofobia. Czasem pojawia się też aerofobia, czyli lęk przed podmuchami powietrza. Objawy te występują naprzemiennie z okresami apatii. Następnie dochodzi do porażenia wiotkiego mięśni i zaniku odruchów fizjologicznych. Śmierć następuje wskutek porażenia mięśni oddechowych.

Wścieklizna - rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie wścieklizny opiera się przede wszystkim na obserwacji podejrzanego zwierzęcia. W razie wystąpienia objawów wścieklizny należy wdrożyć odpowiednie postępowanie. Możliwe jest też badanie histopatologiczne mózgu zabitego zwierzęcia oraz różnego rodzaju próby biologiczne i hodowla wirusa.

W przypadku pokąsania przez zwierzę, należy ranę starannie oczyścić, zdezynfekować i w miarę możliwości nie tamować krwawienia. Należy pamiętać, że jeśli wirus wścieklizny dotrze do centralnego układu nerwowego i wywoła zapalenie mózgu, leczenie ma jedynie charakter objawowy i polega ono na zapewnieniu choremu spokoju i ewentualnie wspomaganiu oddychania, co może przedłużyć jego życie, nie prowadząc jednak do wyleczenia. Dlatego ważne jest zapobieganie wystąpieniu wścieklizny poprzez wdrożenie odpowiedniej profilaktyki, jak najszybciej po ukąszeniu przez podejrzane zwierzę. Polega ona na uodpornieniu czynnym, uodpornieniu biernym lub obu tych metodach jednocześnie w zależności od tego, w jakich okolicznościach doszło do pokąsania, jak duża jest rana i czy mamy możliwość obserwacji zwierzęcia.

Uodpornienie czynne polega na zastosowaniu odpowiedniej szczepionki podawanej w kilku dawkach w określonym czasie od ugryzienia, co ma doprowadzić do wytworzenia naturalnych przeciwciał i powstaniu odporności na wirusa wścieklizny i tym samym zapobiec rozwojowi choroby. Uodpornienie bierne natomiast polega na podaniu gotowych przeciwciał, otrzymanych najczęściej z surowicy immunizowanych koni.

Magdalena Pikul, 6 miesięcy temu

Bibliografia

  • Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
  • Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
  • Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zakażenia i zarażenia człowieka. Epidemiologia, zapobieganie i zwalczanie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2568-0
  • Boroń-Kaczmarska A. Choroby zakaźne w zarysie, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-35-0

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Wścieklizna - drogi zarażenia, objawy, rozpoznanie, leczenie
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

mucocele

~karolinawil • ostatni post 1 godzinę temu

1

Pomocni lekarze

Artykuły Wścieklizna - drogi zarażenia, objawy, rozpoznanie, leczenie
Jak pozbyć się opryszczki?

Opryszczka narządów rodnych (WIDEO)

Opryszczka narządów rodnych (WIDEO) Odtwórz wideo

np. całowanie zmienionych miejsc. Jeśli dojdzie do zarażenia, pierwsze objawy pod postacią bąbli, opuchlizny, obrzęku czy nadżerek można zaobserwować już po 7-10 dniach. (...) w porę odpowiedniego leczenia, które zazwyczaj...

Wścieklizna - drogi zarażenia, objawy, rozpoznanie, leczenie

Wścieklizna - śmiertelna choroba, przed którą łatwo się ustrzec

Wścieklizna - śmiertelna choroba, przed którą łatwo się ustrzec

żywotność. Wirusy z rodzaju Lyssavirus wrażliwe są na wysychanie, promieniowanie UV oraz środki dezynfekujące. Objawy wścieklizny: wodowstręt, drętwienie (...) Wścieklizna, to choroba odzwierzęca, którą...

Wścieklizna - drogi zarażenia, objawy, rozpoznanie, leczenie

Jak groźna jest wścieklizna?

Jak groźna jest wścieklizna?

, wynalazca szczepionki przeciw wściekliźnie, porównał ten proces do wyścigu: "Po drodze do miasta zwanego Mózg jedzie wóz z infekcją wścieklizny (...) Wścieklizna to jedna z najstarszych i najbardziej...

Rzęsistkowica - objawy, profilaktyka, leczenie

Rzęsistki - zdjęcia

Rzęsistki - zdjęcia

Do zarażenia dochodzi w czasie kontaktu z chorym partnerem.

Toksoplazmoza - objawy, ciąża, diagnostyka i leczenie

Trofozoity T. gondii

Trofozoity T. gondii

Do zarażenia dochodzi podczas przyjmowania pokarmu zanieczyszczonego kałem, moczem lub śliną chorych zwierząt.

WZW typu C (wirusowe zapalenie wątroby typu C) - drogi zarażenia, przebieg i objawy, leczenie

WZW C (WIDEO)

WZW C (WIDEO) Odtwórz wideo

ilościach), nasieniu i wydzielinie pochwy. Najczęstszą drogą zakażenia jest jednak krew i produkty krwiopochodne. Do zakażenia może dojść (...) również poprzez stosunek seksualny i pocałunek. Choroba rozwija się od 15 do 150 dni....