Migotanie komór – objawy, przyczyny i pierwsza pomoc

Gdy serce zaczyna nierównomiernie i nieskoordynowanie pracować, wówczas nie jest w stanie spełniać swoich podstawowych funkcji. Pompowanie krwi do naczyń krwionośnych jest zaburzone, czego konsekwencja może być zaprzestanie krążenia. Migotanie komór serca jest więc stanem bardzo niebezpiecznym, wymagającym natychmiastowej pomocy lekarskiej. Nieleczone, prowadzi do śmierci.

Przyczyny migotania komór są różne, jednak najczęściej jest to choroba niedokrwienna serca. Dziś nie bez przyczyny mówi się, że ma ona znamiona epidemii. Gdy nie jest rozpoznana i właściwie leczona, prowadzi zawału serca. Dzieje się tak dlatego, że kardiomiocyty nie otrzymują dostatecznej ilości tlenu, w konsekwencji – umierają. Struktura mięśnie sercowego zostaje uszkodzona, zawodzi też system bodźcotwórczo-przewodzący.

Migotanie komór może też wystąpić w przypadku porażenia prądem elektrycznym. Prawdopodobieństwo wystąpienia tego problemu zwiększają ponadto: zaburzenia hormonalne, zespół wydłużonego QT, zespół Brugadów (rzadka choroba genetyczna), wady wrodzone serca, zaburzenia elektrolitowe. Do migotania komór przyczynić się może również zażywanie narkotyków, zwłaszcza kokainy i metaamfetaminy. Objaw ten wywołać może również przedawkowanie niektórych leków, zwłaszcza przeciwdepresyjnych (amitryptylina, escitalopram czy przeciwpsychotycznych (haloperidol, kwetiapina).

Objawy migotania komór niemal od razu nasuwają podejrzenie choroby związanej z układem krążenia. To najczęściej uczucie kołatania serca, zawroty głowy, jak również omdlenie. Migotanie komór w dalszym etapie prowadzi do nagłego zatrzymania krążenia. W takiej sytuacji chory nie reaguje, nie można też wyczuć tętna na dużych tętnicach.

Znane są też przypadku, kiedy rozpoznano migotanie komór ustępujące samoistnie. W jego przebiegu objawy nadal występują, np. kołatanie serca, ale są one mało charakterystyczne i po kilku minutach ustępują. Nigdy jednak nie należy ich lekceważyć. Zaleca się jak najszybszą konsultację z kardiologiem, który określi kierunek diagnostyki i rozpocznie leczenie.

W przypadku migotania komór liczy się każda sekunda. Podejrzewając ten problem, należy jak najszybciej wezwać karetkę oraz rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową. Ta czynność, niezwykle prosta, może uratować życie. I dlatego też o zasadach udzielania pierwszej pomocy w przypadku nagłego zatrzymania krążenia uczą się już przedszkolaki.

W ten sposób w społeczeństwie szerzona jest wiedza niezwykle istotna dla każdego z nas. Podtrzymywanie wentylacji oraz pracy serca pozwala na nieprzerwane zaopatrywanie w tlen organów kluczowych, takich jak mózg, serce czy nerki. Przybycie wykwalifikowanego personelu medycznego zwalnia nas z konieczności udzielania pierwszej pomocy. W tym momencie rozpoczyna się leczenie.

Lekarz w przypadku migotania komór może zdecydować o podaniu leków (adrenalina, amiodaron) oraz defibrylacji, w trakcie której dochodzi do silnego wyładowania prądem elektrycznym. Powoduje on jednoczasowe pobudzenie wszystkich komórek mięśnia sercowego. Jest to jedyny dotychczas znany sposób umożliwiający przywrócenie prawidłowego rytmu serca.

W przypadku nagłego zatrzymania krążenia, m.in. w przebiegu migotania komór, niezwykle cenne okazuje się sięgnięcie po AED (Automatyczny Defibrylator Zewnętrzny). Takie urządzenia coraz częściej pojawiają się w przestrzeni użyteczności publicznej, np. w hipermarketach lub na stacjach metra czy dworcach. Są intuicyjne w obsłudze, w czym pomagają również komentarze słowne i wizualne.

Gdy krążenie zostaje przywrócone pacjent jest w trybie pilnym transportowany do szpitala, gdzie udzielana mu jest fachowa pomoc. Rozpoczyna się leczenie farmakologiczne, gdzie podstawą jest terapia choroby podstawowej. Wszczepiany jest też kardiowerter (rodzaj defibrylatora).